Vắc xin COVID-19: Con bài trong cuộc chiến giành ảnh hưởng ở Bangladesh của Trung Quốc và Ấn Độ

(CLO) Trung Quốc và Ấn Độ đang cạnh tranh để cung cấp vắc xin COVID-19 cho Bangladesh trong một kế hoạch được dàn dựng cẩn thận nhằm mở rộng ảnh hưởng của họ tại quốc gia Nam Á đông dân cư này.

Bài liên quan

Cuộc đua vắc xin COVID-19: Thiệt hại lớn, kỳ vọng nhiều và cái giá của niềm tin

Những câu hỏi hóc búa trong cuộc đua tìm vắc-xin virus SARS-CoV-2

Nhật Bản xem xét cung cấp vắc xin COVID-19 miễn phí trên toàn quốc

Gây ảnh hưởng lên Bangladesh bằng vắc xin COVID-19

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (bên trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang tìm cách củng cố quan hệ chặt chẽ hơn với Bangladesh thông qua việc cung cấp vắc-xin COVID-19. Ảnh dựng bởi: Nikkei / Nguồn ảnh của Reuters và AFP / Jiji

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (bên trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang tìm cách củng cố quan hệ chặt chẽ hơn với Bangladesh thông qua việc cung cấp vắc-xin COVID-19. Ảnh dựng bởi: Nikkei / Nguồn ảnh của Reuters và AFP / Jiji

Tháng trước, Bangladesh đã dọn đường cho công ty tư nhân Trung Quốc Sinovac Biotech tiến hành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn ba đối với vắc xin CoronaVac của họ.

Viện nghiên cứu lâm sàng icddr,b có trụ sở tại Dhaka sẽ tiến hành thử nghiệm và cho biết hôm thứ Tư rằng một thỏa thuận có điều kiện đã được thực hiện để vắc-xin được sản xuất tại địa phương.

"Nếu vắc xin CoronaVac thành công, người ta đã đồng ý với Sinovac rằng một nhà sản xuất vắc-xin có thẩm quyền địa phương ở Bangladesh sẽ được lựa chọn và Sinovac sẽ cấp giấy phép để sản xuất vắc xin ở Bangladesh", Viện nghiên cứu icddr,b nói với Nikkei.

Tuy nhiên, chính phủ Bangladesh đảm bảo không để tất cả trứng vào một giỏ. Vào ngày 28 tháng 8, quốc gia đã hoan nghênh một hợp đồng để đảm bảo công ty Beximco Pharmaceuticals địa phương nhận được nguồn cung cấp vắc-xin ưu tiên từ Viện Huyết thanh của Ấn Độ.

"Thủ tướng Bangladesh Sheikh Hasina dường như đang phòng ngừa rủi ro", Ali Riaz, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Bang Illinois ở Mỹ, nói với Nikkei. "Cả Ấn Độ và Trung Quốc đều đang nỗ lực để đạt được vị thế cao hơn".

Top 10 đối tác thương mại năm 2018 của Bangladesh. Ảnh: Nikkei, dựa trên số liệu của United Nations.

Top 10 đối tác thương mại năm 2018 của Bangladesh. Ảnh: Nikkei, dựa trên số liệu của United Nations.

Cuộc chiến giữa hai cường quốc trong khu vực làm nổi bật cơ hội địa chính trị do đại dịch gây ra ngoài thương mại và đầu tư truyền thống khi Bangladesh, quốc gia có vị trí chiến lược với hơn 160 triệu dân, đem lại.

Trong khi Trung Quốc và Ấn Độ là các đối tác kinh tế lớn nhất của Bangladesh, thì quốc gia nhỏ bé này lại bị mất cân bằng kéo dài trong thương mại với họ.

Trong phần lớn thập kỷ qua, mối quan hệ của Dhaka với New Delhi đã trở nên sâu sắc hơn, được củng cố bởi sự ủng hộ lịch sử. Nhưng mối quan hệ đó gần đây đã trở nên căng thẳng vì những căng thẳng song phương khiến Bangladesh tức giận cũng như mối quan hệ kinh tế ngày càng tăng của nước này với Trung Quốc.

Vấn đề lớn hơn liên quan đến việc Ấn Độ thông qua Đạo luật sửa đổi quyền công dân vào năm ngoái để nhanh chóng nhập quốc tịch cho những người di cư không theo đạo Hồi từ Bangladesh, Pakistan và Afghanistan.

Trước đó là một chương trình đăng ký công dân ở bang Assam phía bắc Ấn Độ, làm dấy lên lo ngại về một cuộc di cư của người Hồi giáo vào Bangladesh.

Trung Quốc đã tận dụng tình thế này, khi các công ty được nhà nước hậu thuẫn của họ đã ký hợp đồng cơ sở hạ tầng với gói thầy lớn ở Bangladesh, trả giá tốt hơn các công ty Ấn Độ.

Gần đây nhất, một nhà phát triển Trung Quốc đã bảo đảm một hợp đồng nhà ga sân bay ở thành phố Sylhet phía đông bắc giáp với Ấn Độ, điều này đã khiến các nhà hoạch định chính sách ở New Delhi hoang mang.

Chuyến thăm ngày 18 tháng 8 của Ngoại trưởng Ấn Độ Harsh Vardhan Shringla gặp Thủ tướng Hasina được coi là một nỗ lực để hàn gắn mối quan hệ và tạo cơ sở cho thỏa thuận giữa Beximco và Viện Huyết thanh của Ấn Độ.

Các công nhân người nước ngoài Bangladesh lấy mẫu để kiểm tra COVID-19 tại một trung tâm cách ly tạm thời được lắp đặt ở Dhaka, Bangladesh, vào ngày 21 tháng 7. Ảnh: Getty Images

Các công nhân người nước ngoài Bangladesh lấy mẫu để kiểm tra COVID-19 tại một trung tâm cách ly tạm thời được lắp đặt ở Dhaka, Bangladesh, vào ngày 21 tháng 7. Ảnh: Getty Images

Serum đã đạt được thỏa thuận với công ty dược phẩm AstraZeneca của Anh - công ty đã hợp tác với Đại học Oxford trong việc phát triển vắc xin COVID-19 - để sản xuất hơn một tỷ liều. 

Virus Corona gây chết người đã cướp đi sinh mạng của hơn 4.300 người ở Bangladesh, với số ca nhiễm bệnh được xác nhận lên tới khoảng 320.000 người.

Bangladesh cảnh giác với những cái bẫy tiềm ẩn

Các nhà phân tích cho rằng Bangladesh nên có các lựa chọn, nhưng nhấn mạnh rằng lợi ích quốc gia cần được bảo vệ trong khi tiếp cận với vắc-xin.

"Chúng tôi nhỏ hơn Trung Quốc và Ấn Độ", A. Mushtaque Chowdhury, giáo sư tại Trường Y tế Công cộng Mailman thuộc Đại học Columbia ở New York, nói với Nikkei. "Tuy nhiên, chúng tôi chơi trò chơi mang tên ngoại giao," Chowdhury nói.

"Chúng tôi phải cẩn thận để chúng tôi không thua trận đấu", ông nói thêm, đồng thời thúc giục Bộ Ngoại giao Bangladesh chủ động. Ngoài việc đàm phán giá vắc xin, quốc gia nên vận động để nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ để vắc xin có thể được sản xuất tại địa phương, ông cũng nói.

Đầu tư nước ngoài vào cổ phiếu các công ty Bangladesh. Ảnh: Nikkei

Đầu tư nước ngoài vào cổ phiếu các công ty Bangladesh. Ảnh: Nikkei

Trong khi đó, quan hệ đối tác với Sinovac Biotech dự kiến sẽ bắt đầu "với việc cung cấp số lượng lớn vắc xin và chuyển giao công nghệ và bí quyết liên quan để đáp ứng nhu cầu của dân số Bangladesh lớn hơn", icddr,b nói với Nikkei.

Về việc CoronaVac sẽ có giá bao nhiêu, icddr,b cho biết; "Theo hiểu biết của chúng tôi, Sinovac vẫn chưa báo giá vắc-xin."

Faiz Sobhan, giám đốc nghiên cứu cấp cao tại Viện Doanh nghiệp Bangladesh, một tổ chức tư vấn ở Dhaka, nói rằng mối quan hệ chặt chẽ của Bangladesh với Ấn Độ và Trung Quốc tạo cho họ đòn bẩy để khiến một trong hai quốc gia cung cấp một lượng lớn vắc xin với giá thấp.

Sobhan nói với Nikkei: “Bangladesh sẽ đi đồng hành với quốc gia có thể cung cấp một lượng lớn vắc xin với giá rẻ và trong thời gian ngắn nhất có thể".

Sobhan đã dội nước vào quan điểm rằng chính sách ngoại giao vắc xin tích cực của Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến quan hệ song phương của Dhaka với Ấn Độ, vì New Delhi "cũng đã nỗ lực hỗ trợ Bangladesh trong hành trình tìm kiếm vắc xin."

Số ca tử vong vì Covid theo ngày tại Bangladesh. Ảnh: Nikkei, dữ liệu WHO

Số ca tử vong vì Covid theo ngày tại Bangladesh. Ảnh: Nikkei, dữ liệu WHO

"Bangladesh nên đảm bảo rằng bất kỳ vắc xin nào cũng không được cung cấp như  một công cụ để thực hiện ảnh hưởng chính trị trong tương lai", Riaz, cũng là thành viên cấp cao của Hội đồng Đại Tây Dương, một tổ chức nghiên cứu của Washington cho biết .

Trong khi đó, Nga cũng thể hiện sự quan tâm đến việc cung cấp vắc xin Sputnik V của mình và sản xuất ngay tại Bangladesh, tất nhiên với điều kiện các công ty có khả năng sản xuất vắc xin này, Bộ trưởng Y tế nước này Zahid Maleque gần đây cho biết

Chowdhury của Đại học Columbia vẫn lo ngại về chất lượng của các loại vắc xin tiềm năng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển khả năng tự cung cấp trong nước nhằm kiểm tra xem chúng có hiệu quả và an toàn hay không.

Ông cảnh báo: “Tham nhũng đang bao trùm lên xã hội của chúng ta, thật khó để giữ cho khoa học không bị ảnh hưởng”.

Xem thêm

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

(CLO) Bảy quốc gia thành viên chủ chốt của liên minh OPEC+ gồm Nga, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman mới đây đã nhất trí nâng hạn ngạch sản lượng dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 7/2026. Đây là bước đi tiếp theo trong lộ trình từng bước khôi phục lượng sản xuất đã được cắt giảm tự nguyện từ năm 2023 nhằm hỗ trợ giá dầu và cân bằng thị trường năng lượng toàn cầu.

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

(NB&CL) Tháng 7 năm 1995, sau rất nhiều nỗ lực, Việt Nam đã có mặt trong ngôi nhà chung ASEAN. Và chỉ 3 thập kỷ sau đó, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong ASEAN, từ một thành viên “tích cực tham gia” sang một “nhân tố đồng kiến tạo,” góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của ASEAN.

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

(CLO) Ngay cả khi các bên liên tiếp tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn, bom đạn vẫn tiếp tục rơi xuống Lebanon, Gaza và nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Điều đó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa những cam kết trên bàn đàm phán với khả năng thực thi trên thực địa, và xa hơn, là sự phức tạp của một khu vực hiếm khi yên bình.

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

(CLO) Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6 tới, Armenia sẽ đứng trước một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất kể từ khi giành độc lập. Cuộc cạnh tranh chính trị không chỉ xoay quanh vấn đề thay đổi chính phủ hay tương quan lực lượng giữa các đảng phái, mà còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực đang biến động mạnh.

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

(CLO) Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới khi kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển chủ yếu đối với dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự, mà còn trở thành mặt trận mới của cuộc cạnh tranh pháp lý, tài chính và cấm vận giữa hai bên.

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

(NB&CL) Các nhà khoa học dự đoán thế giới đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một đợt siêu El Nino. Trong bối cảnh đó, đợt nắng nóng đầu mùa đang hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới càng khiến giới khoa học lo ngại hơn về khả năng các hình thái khí hậu cực đoan có thể chồng lấn trong thời gian tới.

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

(CLO) Tranh luận về việc có nên hạn chế ô tô vào trung tâm đô thị từng chỉ là câu chuyện quy hoạch và môi trường. Nhưng tại nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt là Berlin, nó đang dần trở thành phép thử chính trị mới: giữa nhu cầu đi lại, áp lực khí hậu và câu hỏi ai thực sự có quyền định hình tương lai của thành phố.

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

(CLO) Sau 5 giờ đàm phán căng thẳng, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã đạt được một thỏa hiệp thương mại quan trọng vào thứ Tư (20/5) vừa rồi, qua đó tạm thời tránh được nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

(NB&CL) Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngày 19-20/5) diễn ra trong bối cảnh môi trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và xu hướng phân cực ngày càng rõ trong quan hệ quốc tế.

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

(CLO) Những biến động kéo dài tại Trung Đông trong nhiều năm qua, đặc biệt sau vòng đối đầu quân sự Mỹ - Israel với Iran từ năm 2025, đang làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của các quốc gia vùng Vịnh.

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

(CLO) Thế giới đang chuyển dịch từ một hệ thống quốc tế với những ranh giới đã được xác định sang một trật tự toàn cầu mới mà các quy tắc vẫn chưa được định hình rõ ràng. Và cuộc chiến Iran - dù không phải nguyên nhân - đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này hơn bao giờ hết.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

(NB&CL) Từ ngày 13-15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Hội nghị được xem là nỗ lực của hai bên nhằm kiểm soát bất đồng, duy trì ổn định quan hệ song phương và giảm thiểu nguy cơ đối đầu giữa hai trung tâm quyền lực lớn nhất thế giới.

EU trước phép thử kép: Lạm phát và nợ công

EU trước phép thử kép: Lạm phát và nợ công

(CLO) Sau đại dịch COVID-19 và hệ lụy từ cuộc xung đột Ukraine, Liên minh châu Âu (EU) chưa kịp tái lập trạng thái ổn định ngân sách thì nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz lại tạo thêm một cú sốc mới đối với nền kinh tế khu vực.

Ngoại giao giữa những rạn nứt xuyên Đại Tây Dương

Ngoại giao giữa những rạn nứt xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Chuyến công du Rome của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từ ngày 6-8/5/2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt nhạy cảm: quan hệ giữa Washington với cả Chính phủ Ý lẫn Vatican đều đang chịu sức ép sau các phát biểu công kích của Tổng thống Donald Trump nhằm vào Giáo hoàng Leo XIV liên quan đến cuộc xung đột Iran. Dù được mô tả là chuyến thăm nhằm “tăng cường quan hệ song phương”, bản chất của các cuộc tiếp xúc lần này là một nỗ lực kiểm soát khủng hoảng ngoại giao đang lan rộng trong không gian xuyên Đại Tây Dương.

Quan hệ Mỹ - Trung - Nga trong bối cảnh mới

Quan hệ Mỹ - Trung - Nga trong bối cảnh mới

(NB&CL) Trong tháng 5/2026, chuỗi tiếp xúc cấp cao giữa ba nước lớn Mỹ - Trung - Nga thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát quốc tế. Việc các cuộc gặp này diễn ra gần như liên tiếp tại Bắc Kinh không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao đơn lẻ, mà còn phản ánh một giai đoạn chuyển tiếp sâu sắc của hệ thống quốc tế.

Cỡ chữ bài viết: