Áp lực chi phí đè nặng
Thời gian gần đây, thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động do tác động từ các xung đột và bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông.
Là khu vực cung ứng dầu mỏ lớn của thế giới, mọi biến động tại đây đều tác động tới giá xăng dầu toàn cầu. Kéo theo đó là những hệ lụy đối với mọi lĩnh vực, trong đó có hoạt động vận tải đường bộ.
Tại Việt Nam, giá nhiên liệu xăng dầu tăng mạnh đã và đang trở thành gánh nặng đáng kể đối với các doanh nghiệp vận tải đường bộ.
Ông Đỗ Văn Bằng - Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát (hãng xe Sao Việt) cho biết, biến động giá xăng dầu là mối lo lớn với doanh nghiệp vận tải. Chi phí xăng dầu chiếm 35 - 40% doanh thu, chưa kể đến các chi phí vận hành khác.
Đơn vị hiện không lập tức điều chỉnh giá cước mà chủ động tiết giảm tối đa chi phí vận hành khác để cân đối với chi phí giá xăng dầu tăng. Nhưng thời gian tới nếu giá dầu tăng đột biến, đơn vị sẽ tính toán phương án tăng giá vé phù hợp.
Theo đại diện nhà xe Phương Trang, trong bối cảnh chưa điều chỉnh tăng giá cước, việc linh hoạt điều chỉnh số chuyến được xem là giải pháp tạm thời đối với các doanh nghiệp vận tải nhằm thích ứng với biến động chi phí đầu vào.
Nhà xe Phương Trang tại Hà Nội đã bắt đầu cắt giảm khoảng 20% số chuyến, rà soát lượng khách từng chuyến để điều chỉnh lịch chạy nhằm đối phó với giá xăng dầu tăng cao.
Nhiều doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường bộ khẳng định; giá xăng dầu tăng cao buộc các đơn vị phải “gồng mình” duy trì hoạt động.
Việc điều chỉnh giá cước vận tải không phải lúc nào cũng có thể thực hiện ngay, bởi phần lớn hợp đồng vận chuyển được ký kết theo thời hạn nhất định với mức giá cố định. Nếu tăng giá cước đột ngột, doanh nghiệp có nguy cơ mất khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Khó khăn càng rõ nét hơn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phần lớn đơn vị trong nhóm này sở hữu đội xe cũ, mức tiêu hao nhiên liệu cao và khả năng dự phòng tài chính hạn chế.
Bên cạnh chi phí nhiên liệu, doanh nghiệp vận tải còn phải gánh nhiều khoản chi phí khác như bảo dưỡng phương tiện, phí cầu đường, tiền lương tài xế và các chi phí logistics liên quan.
Thúc đẩy chuyển đổi phương tiện xanh
Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam Nguyễn Công Hùng cho rằng, các doanh nghiệp cần chủ động cơ cấu lại hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, tối ưu hóa hành trình và nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện.
Nhằm hạ nhiệt thị trường, Chính phủ đã ban hành Nghị định giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với hàng loạt mặt hàng xăng dầu từ mức 7 - 10% xuống còn 0%. Các cơ quan quản lý và lực lượng chức năng cũng tăng cường xử lý những hành vi găm hàng, đầu cơ tạo khan hiếm giả tạo để trục lợi.
Việc điều hành linh hoạt của Nhà nước, điều chỉnh các chính sách thuế, phí và kết hợp sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn giá được coi là công cụ đắc lực để hạn chế các cú sốc giá trong ngắn hạn, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân yên tâm sản xuất, kinh doanh.
Trao đổi với PV, một chuyên gia trong lĩnh vực giao thông vận tải khẳng định, trước hàng loạt những khó khăn đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với hoạt động vận tải đường bộ trong tìm kiếm các giải pháp mang tính căn cơ, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Chuyển đổi sang các phương tiện sử dụng năng lượng sạch như điện, nhiên liệu sinh học,... đang được xem là xu hướng tất yếu của ngành vận tải đường bộ trong tương lai.
Tuy nhiên quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Hệ thống hạ tầng phục vụ như trạm sạc điện, trạm tiếp nhiên liệu cho các loại năng lượng sạch vẫn chưa được phát triển đồng bộ.
Do vậy cần có sự vào cuộc của các cơ quan quản lý cùng với sự chủ động từ phía doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, tín dụng xanh hay các chương trình khuyến khích đầu tư phương tiện thân thiện môi trường có thể tạo động lực cho doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới phương tiện.
