Từ Kyoto của Nhật Bản đến Bali của Indonesia hay Phuket của Thái Lan, nhiều điểm đến nổi tiếng ở châu Á đang chạm ngưỡng chịu đựng khi lượng khách tăng chóng mặt, kéo theo khủng hoảng môi trường và bức bối xã hội.
Theo nhà phân tích du lịch Gary Bowerman tại Kuala Lumpur, những điểm nóng như Bali, Kyoto và Phuket đang đối mặt cùng lúc ba vấn đề: quá tải du khách, mất cân bằng sinh thái và sự xóa nhòa bản sắc địa phương. “Vấn đề không nằm ở việc châu Á thiếu chỗ cho du lịch, mà là có quá nhiều người cùng đổ về một nơi trong cùng thời điểm”, ông nói.
Sự bùng nổ du lịch được thúc đẩy bởi nhu cầu dồn nén sau đại dịch, giá vé máy bay rẻ, tầng lớp trung lưu tăng nhanh tại Trung Quốc và Ấn Độ, cùng chiến dịch quảng bá mạnh mẽ của các nước.
Báo cáo giữa năm 2025 của Hiệp hội Du lịch châu Á - Thái Bình Dương (PATA) cho thấy lượng khách đến Đông Bắc Á tăng 20% chỉ trong nửa đầu năm, trong khi Việt Nam chứng kiến mức tăng 21% khách quốc tế - đặc biệt đông tại Vịnh Hạ Long và Hội An.
Tại Thái Lan, dù lượng khách quốc tế giảm nhẹ 6% so với năm ngoái, các khu du lịch như Phuket vẫn đông nghẹt. Chính quyền địa phương đang chật vật giải quyết khủng hoảng tắc đường, thiếu nước và ô nhiễm rác thải. Nhiều du khách than phiền Vịnh Maya - từng nổi tiếng qua phim The Beach - giờ không còn là “thiên đường” mà chỉ là bãi biển chật kín thuyền và người.
Ở Bali, ô nhiễm nhựa, kẹt xe và thiếu nước đã trở thành biểu tượng của du lịch quá mức. Việc phá ruộng lúa để xây biệt thự, khách sạn khiến hệ thống thoát nước tê liệt và dẫn đến trận lũ tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Philippines từng phải đóng cửa đảo Boracay trong 6 tháng năm 2018 vì ô nhiễm và xây dựng tràn lan, và đến nay vẫn giới hạn lượng khách.
Không chỉ môi trường bị tổn hại, đời sống người dân địa phương cũng bị xáo trộn. Tại Kyoto, hơn 56 triệu du khách đến trong năm 2024 khiến cư dân thành phố 1,5 triệu người kiệt sức vì tắc nghẽn, chen chúc trên tàu xe, và hành vi thiếu tôn trọng từ du khách.
Gần 90% người dân được khảo sát cho biết họ “mệt mỏi” với du lịch đại chúng. Thành phố đã phải cấm du khách vào các con hẻm riêng ở khu Gion sau khi geisha bị quấy rối.
Các chuyên gia cho rằng nước châu Á vẫn xem du lịch là “trụ cột tăng trưởng” và ngại thắt chặt kiểm soát vì lo mất doanh thu. Bowerman nhận xét: “Không quốc gia nào muốn bị coi là đang 'đóng cửa' với khách du lịch, đó là một nước cờ PR tồi”.
