Mặc dù đã đầu tư hàng tỷ USD vào xe điện, nhiều hãng xe lớn trên thế giới đang nhanh chóng chuyển hướng, tận dụng cơ hội kéo dài vòng đời của động cơ đốt trong truyền thống.
Xu hướng này phản ánh những thay đổi trong chính sách và thị hiếu thị trường, đặc biệt tại Mỹ, nhưng cũng đi kèm những rủi ro đáng kể khi Trung Quốc đang dẫn đầu về xe điện.
Cơ hội tỷ USD từ động cơ đốt trong
Tổng giám đốc Ford, ông Jim Farley, gọi sự chuyển hướng này là một cơ hội trị giá hàng tỷ USD.
Ford đang tập trung phát triển các dòng xe sử dụng động cơ xăng và hybrid, trong khi General Motors đầu tư 900 triệu USD (1,4 tỷ USD) vào một thế hệ động cơ V8 cải tiến, thân thiện hơn với môi trường, dành cho xe bán tải và SUV hybrid.
Stellantis cũng tái giới thiệu động cơ Hemi V8 trên các mẫu xe bán tải Ram và Dodge Charger sử dụng động cơ xăng.
Sự chuyển hướng này được thúc đẩy bởi dự báo về sự sụt giảm nhu cầu xe điện tại Mỹ, đặc biệt sau khi Tổng thống Donald Trump bãi bỏ chính sách ưu đãi thuế cho xe điện và đề xuất nới lỏng các quy định về khí thải.
Ông Farley nhận định rằng doanh số xe điện tại Mỹ có thể giảm từ 10% xuống còn 5% thị phần. Trong bối cảnh đó, các hãng xe như Ford và General Motors nhìn thấy tiềm năng lớn từ việc tiếp tục phát triển các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong và hybrid, vốn mang lại lợi nhuận cao hơn, đặc biệt là với các mẫu xe bán tải và SUV cỡ lớn.
Tái định hướng chiến lược ở nhiều thị trường
Không chỉ ở Mỹ, các hãng xe tại Nhật Bản và Hàn Quốc cũng điều chỉnh kế hoạch. Honda đã cắt giảm chi tiêu cho xe điện trong tương lai và hoãn hai năm kế hoạch đầu tư 11 tỷ USD vào nhà máy sản xuất xe điện và pin tại Canada.
Hyundai, trong khi đó, công bố kế hoạch ra mắt một mẫu xe bán tải cỡ trung mới tại Mỹ. Ở châu Âu, nơi xe điện chiếm 20% số xe đăng ký mới trong tháng 8, theo số liệu từ Hiệp hội Công nghiệp Ô tô (Acea), các lãnh đạo ngành xe đang kêu gọi nới lỏng lệnh cấm động cơ xăng vào năm 2035 để mở đường cho các công nghệ khác như hybrid.
Trong khi đó, Trung Quốc vẫn dẫn đầu cuộc đua xe điện, với doanh số xe điện được dự báo sẽ vượt xe xăng trong năm nay. Sự thống trị của Trung Quốc trong sản xuất xe điện, chiếm 2/3 doanh số toàn cầu và 70% thị phần pin, tạo áp lực lớn lên các hãng xe phương Tây.
Các thương hiệu như BYD đang mở rộng mạnh mẽ sang châu Âu với cả xe điện và hybrid tích hợp công nghệ tiên tiến, dù bị chặn đường vào Mỹ bởi mức thuế 100%.
Rủi ro dài hạn và chiến lược đa dạng
Dù động cơ đốt trong mang lại lợi nhuận trước mắt, các nhà phân tích cảnh báo về rủi ro dài hạn. Ông Mark Wakefield từ AlixPartners nhận định rằng việc tập trung vào động cơ xăng có thể khiến các hãng xe phương Tây trở thành những công ty mang tính khu vực, chỉ còn phù hợp tại thị trường Mỹ, từ đó hạn chế tiềm năng phát triển toàn cầu.
AlixPartners đã điều chỉnh dự báo, cho rằng xe điện thuần sẽ chỉ chiếm 7% doanh số tại Mỹ vào năm 2026, trong khi xe xăng chiếm 68% và hybrid 22%. Đến năm 2030, xe điện tại Mỹ được dự đoán chỉ đạt 18% thị phần, thấp hơn nhiều so với 40% ở châu Âu và 51% ở Trung Quốc.
Các hãng xe như BMW và Toyota được đánh giá là sáng suốt khi theo đuổi chiến lược đa dạng, kết hợp giữa xe điện, hybrid và xăng.
Tổng giám đốc BMW Oliver Zipse nhấn mạnh rằng việc bỏ qua nhu cầu xe xăng là một sai lầm, trong khi Toyota ghi nhận doanh số toàn cầu kỷ lục 7,4 triệu xe trong 8 tháng đầu năm, với 40% là xe hybrid. Nguồn hàng hybrid tại Mỹ của Toyota thậm chí chỉ đủ cung ứng trong 5 ngày, thấp hơn nhiều so với mức trung bình ngành.
Thách thức cho các hãng xe điện thuần túy
Sự thay đổi chính sách tại Mỹ gây bất lợi cho các hãng xe điện thuần túy như Tesla, vốn cảnh báo rằng việc nới lỏng quy định khí thải sẽ hạn chế lựa chọn của người tiêu dùng và gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.
Porsche cũng chịu tổn thất lớn, với dự báo mất 1,8 tỷ euro (3,2 tỷ USD) lợi nhuận hoạt động hàng năm do phải mở rộng dòng xe xăng và hybrid sau khi chiến lược tập trung vào xe điện không đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Tinh chỉnh công nghệ động cơ đốt trong
Trong khi các hãng xe tiếp tục đầu tư vào xe điện, động cơ đốt trong vẫn được cải tiến để đáp ứng yêu cầu môi trường. Chủ tịch Toyota Koji Sato cho biết hãng đang tinh chỉnh các công nghệ cốt lõi của động cơ đốt trong để nâng cao hiệu suất và giảm phát thải.
Tuy nhiên, các nhà phân tích nhấn mạnh rằng việc chậm trễ trong phát triển xe điện có thể khiến các hãng xe phương Tây tụt hậu trước sự cạnh tranh khốc liệt từ Trung Quốc.
Xu hướng quay lại với động cơ xăng phản ánh sự linh hoạt của ngành ô tô trong việc thích nghi với thị trường và chính sách.
Mặc dù vậy, để duy trì vị thế toàn cầu, các hãng xe cần cân bằng giữa lợi nhuận ngắn hạn từ động cơ đốt trong và đầu tư dài hạn vào xe điện, đặc biệt khi thị trường như Trung Quốc đang dẫn đầu xu hướng điện hóa.
