Phần lớn người tiêu dùng đều không ưa các gói đăng ký thu phí hàng tháng. Thực tế tại Mỹ cho thấy đa số khách hàng tỏ ra khó chịu với mô hình này. Dù vậy, nhiều hãng ô tô vẫn kiên trì theo đuổi, đặc biệt là các nhà sản xuất xe điện, trong đó Tesla được xem là ví dụ điển hình nhất.
Nếu không trả 99 USD mỗi tháng cho gói Full Self-Driving (Supervised), xe Tesla thậm chí còn thiếu một số tính năng hỗ trợ lái cơ bản so với nhiều mẫu xe phổ thông giá rẻ. Điều này gây không ít tranh cãi, nhất là với một thương hiệu luôn tự định vị mình ở vị trí tiên phong về công nghệ.
Tesla không phải trường hợp cá biệt. Hồi tháng 2, Rivian đã ra mắt hệ thống lái rảnh tay, cho phép người dùng lựa chọn trả trước 2.500 USD hoặc đăng ký gói thuê bao với mức phí 49,99 USD mỗi tháng.
Lucid cũng nhanh chóng nhập cuộc khi tại sự kiện dành cho nhà đầu tư ở New York, hãng công bố chương trình hỗ trợ lái tự động dựa trên mô hình thuê bao, với mức phí dao động từ 69 đến 199 USD mỗi tháng, tùy cấp độ tự động hóa mà khách hàng lựa chọn.
Không chỉ các hãng xe điện non trẻ, nhiều nhà sản xuất truyền thống cũng tỏ ra hào hứng với cách thu tiền này.
Mercedes-Benz dự kiến cung cấp hệ thống MB.Drive Assist Pro với hai lựa chọn, hoặc trả một lần gần 4.000 USD cho ba năm sử dụng, hoặc đăng ký theo tháng. Hiện hãng chưa công bố rõ mức phí hàng tháng cũng như phương án sau khi gói ba năm kết thúc.
BMW cũng đang triển khai chương trình tương tự cho các tính năng hỗ trợ lái. Ngay cả những thương hiệu hướng tới số đông như General Motors hay Ford cũng yêu cầu người dùng đăng ký dịch vụ Super Cruise và BlueCruise với mức phí lần lượt khoảng 40 và 50 USD mỗi tháng.
Phản ứng từ phía người tiêu dùng nhìn chung không mấy tích cực. Nhiều khảo sát cho thấy phần lớn khách hàng không sẵn sàng trả tiền định kỳ cho những tính năng mà họ cho rằng nên được trang bị tiêu chuẩn hoặc chỉ cần mua một lần.
Điều này đặc biệt đúng với các hệ thống hỗ trợ lái chưa đạt đến mức tự hành hoàn toàn. Cảm giác bị “móc túi từng chút” là nhận xét khá phổ biến của người mua xe trước xu hướng này.
Dù vậy, câu hỏi đặt ra là vì sao các hãng xe vẫn tiếp tục triển khai mô hình thuê bao, bất chấp sự phản đối. Câu trả lời ngắn gọn nằm ở yếu tố lợi nhuận. Các nhà sản xuất nhận ra rằng những tính năng phần mềm có thể mang lại dòng doanh thu ổn định và lâu dài, thay vì chỉ thu tiền một lần khi bán xe.
Các hãng dường như cũng đã rút kinh nghiệm từ những thất bại trước đây. Việc yêu cầu khách hàng trả phí hàng tháng cho các tiện ích cơ bản như ghế sưởi từng bị phản ứng dữ dội, điển hình là trường hợp của BMW tại một số thị trường.
Những nỗ lực như vậy nhanh chóng bị từ bỏ. Tuy nhiên, với các tính năng gắn liền với phần mềm, đặc biệt là hỗ trợ lái nâng cao, các hãng tin rằng người dùng sẽ chấp nhận chi tiền hơn.
Không chỉ các tính năng trên xe, nhiều tiện ích từng rất quen thuộc cũng đang dần bị “khóa” sau các ứng dụng điện thoại thông minh.
Chẳng hạn, chức năng khởi động xe từ xa vốn có sẵn trên chìa khóa cơ nay yêu cầu người dùng đăng ký dịch vụ thông qua ứng dụng. Đây cũng là một trong những lý do khiến khách hàng cảm thấy khó chịu, bởi họ phải trả tiền cho những thứ trước đây được xem là mặc định.
Với Tesla, hãng cho rằng mô hình thu phí hàng tháng cho Full Self-Driving (Supervised) mang lại giá trị cao hơn so với việc bán trọn gói với giá từ 8.000 đến 15.000 USD như trước đây. Gói đăng ký 99 USD mỗi tháng được Tesla triển khai từ năm 2021.
Đến cuối năm ngoái, hãng cho biết khoảng 12% số xe Tesla đang lưu hành có kích hoạt tính năng này. Đầu năm nay, Tesla công bố con số khoảng 1,1 triệu người dùng trên toàn cầu, bao gồm cả những khách hàng đã mua trọn gói trước đó.
Theo kế hoạch đã được thông qua, để CEO Elon Musk đủ điều kiện nhận thêm cổ phần trong gói đãi ngộ trị giá rất lớn, số lượng người dùng Full Self-Driving phải đạt mốc 10 triệu thuê bao đang hoạt động. Điều đó đồng nghĩa Tesla vẫn còn một chặng đường dài phía trước.
Dù không công bố doanh thu cụ thể từ dịch vụ này, nhiều ý kiến cho rằng Full Self-Driving đang mang lại nguồn thu không nhỏ, nhất là sau khi tùy chọn mua trọn gói bị dừng và hệ thống Autopilot tiêu chuẩn cũng không còn được cung cấp như trước.
Nhìn tổng thể, có thể thấy mô hình thuê bao nhiều khả năng sẽ chưa biến mất trong thời gian tới, trừ khi người tiêu dùng đồng loạt ngừng chi tiền cho các dịch vụ này.
Dù phần đông khách hàng không hào hứng với việc phải trả phí hàng tháng, các hãng xe dường như tin rằng vẫn có đủ người sẵn sàng chấp nhận để chiến lược này tiếp tục được duy trì.
