Núm xoay gắn trên vô lăng từng là một phụ kiện quen thuộc trong lịch sử ngành ô tô, ra đời từ năm 1936 bởi Joel R Thorpe tại bang Wisconsin của Mỹ. Mục đích ban đầu của thiết kế này là giúp người lái có thể xoay vô lăng trọn một vòng bằng một tay, qua đó giải phóng tay còn lại để thực hiện các thao tác khác như sang số trên xe số sàn.
Trong giai đoạn xe hơi chưa phổ biến hệ thống trợ lực lái, việc đánh lái đòi hỏi nhiều sức lực, đặc biệt khi quay đầu hoặc đỗ xe ở không gian hẹp. Núm xoay khi đó đóng vai trò như một “điểm tựa” giúp tăng lực và kiểm soát vô lăng nhanh hơn, mang lại lợi ích rõ rệt cho tài xế, nhất là trên các phương tiện lớn như xe tải hoặc xe chuyên dụng.
Tuy nhiên, sự xuất hiện rộng rãi của trợ lực lái từ thập niên 1950 đã làm giảm đáng kể nhu cầu sử dụng phụ kiện này. Việc xoay vô lăng trở nên nhẹ nhàng hơn khiến núm xoay dần mất đi vị thế phổ biến. Dẫu vậy, đến nay thiết bị này vẫn tồn tại trên thị trường và được sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt.
Một trong những nhóm người dùng chính hiện nay là các tài xế có hạn chế về vận động hoặc cần thiết bị hỗ trợ để điều khiển xe bằng một tay. Với họ, núm xoay không chỉ là tiện ích mà còn giúp đảm bảo khả năng lái xe độc lập. Ngoài ra, một số tài xế chuyên nghiệp như lái xe giao hàng hoặc vận hành xe trong môi trường đô thị chật hẹp cũng tìm đến giải pháp này để tăng tốc độ đánh lái.
Dù mang lại tiện ích nhất định, núm xoay vô lăng cũng đi kèm nhiều lo ngại về an toàn. Nếu lắp đặt không chắc chắn hoặc sử dụng sản phẩm kém chất lượng, thiết bị có thể bị lỏng, trượt hoặc lệch vị trí khi đang vận hành, từ đó làm tăng nguy cơ tai nạn. Chính vì vậy, giới chuyên môn khuyến cáo nên lắp đặt tại các cơ sở kỹ thuật uy tín và kiểm tra kỹ độ vững chắc trước khi sử dụng.
Bên cạnh đó, một số khu vực trên thế giới có quy định riêng liên quan đến việc sử dụng núm xoay, chẳng hạn yêu cầu loại thiết kế phù hợp hoặc cần đánh giá điều kiện sử dụng đối với người lái. Điều này phản ánh sự thận trọng của cơ quan quản lý trong việc cân bằng giữa tiện ích và an toàn giao thông.
Ngoài núm xoay truyền thống, thị trường hiện cũng xuất hiện nhiều thiết bị hỗ trợ vô lăng khác, từ tay cầm bọc mút, tay nắm đa điểm đến các giải pháp điện tử tích hợp điều khiển chức năng xe. Đáng chú ý, một số công nghệ còn được phát triển dành riêng cho người khuyết tật, như vòng điều khiển giúp người dùng chân giả hoặc móc kim loại có thể vận hành vô lăng hiệu quả.
Có thể thấy, núm xoay vô lăng là một ví dụ điển hình cho những cải tiến kỹ thuật xuất phát từ nhu cầu thực tế của người lái. Dù không còn phổ biến như trước, thiết bị này vẫn giữ vai trò nhất định trong việc hỗ trợ khả năng điều khiển phương tiện, đặc biệt trong bối cảnh ngành ô tô ngày càng chú trọng đến tính tiếp cận và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng.
