Việc thay dầu cho xe diesel thường phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với xe chạy xăng, nguyên nhân xuất phát từ đặc thù vận hành của động cơ dầu.
Khác với động cơ xăng sử dụng bugi để tạo tia lửa đốt cháy nhiên liệu, động cơ diesel hoạt động dựa trên nguyên lý nén khí trong xi-lanh đến mức đủ nóng để tự đốt cháy nhiên liệu được phun vào.
Quá trình này tạo ra muội than - một dạng bột đen mịn tương tự lớp bám trong ống khói hoặc đầu ống xả xe. Muội than này có thể lọt qua khe hở của vòng piston và đi vào cácte dầu.
Đây là lý do dầu động cơ diesel được thiết kế khác biệt so với dầu động cơ xăng. Dầu cho máy dầu chứa nhiều phụ gia đặc biệt, trong đó quan trọng nhất là chất phân tán, giúp giữ các tạp chất không hòa tan như muội than ở trạng thái lơ lửng, tránh kết tụ thành bùn gây mài mòn.
Ngoài ra còn có chất tẩy rửa giúp làm sạch các chi tiết bên trong động cơ, loại bỏ muội bám trên piston và vòng piston để động cơ vận hành trơn tru. Công thức dầu phức tạp cùng lượng phụ gia lớn khiến giá dầu cho động cơ diesel cao hơn đáng kể.
Không chỉ vậy, động cơ diesel thường cần lượng dầu nhiều hơn so với động cơ xăng cùng phân khúc.
Ví dụ, một chiếc Dodge Ram dùng động cơ xăng Hemi V8 6.4L cần khoảng 7 quart dầu, trong khi phiên bản dùng động cơ Cummins turbo diesel 6.7L phải dùng tới 10–12 quart.
Bộ lọc dầu cũng lớn hơn và bắt buộc thay mới mỗi lần thay dầu, thậm chí một số xe tải hạng nặng còn có hai lọc dầu, làm tăng chi phí và thời gian thực hiện.
Thông thường, một lần thay dầu cho xe diesel mất khoảng 45 phút đến 1 giờ, lâu hơn nhiều so với xe xăng. Dầu thải của động cơ diesel cũng đặc và bẩn hơn do chứa muội than và mạt kim loại, khiến quá trình thay dầu khá lộn xộn.
Chi phí thay dầu tại gara chuyên nghiệp có thể gấp đôi xe xăng: nếu xe xăng chỉ mất khoảng 20-40 USD thì xe diesel có thể tốn 50-70 USD.
Nếu trì hoãn việc thay dầu, dầu động cơ sẽ mất khả năng hấp thụ tạp chất và dần xuống cấp ngay cả khi xe không chạy.
Theo thời gian, dầu tích tụ muội than và cặn bẩn, trở nên đặc quánh, mất tính bôi trơn và hình thành bùn dầu. Bùn này có thể làm tắc đường dầu, giảm công suất, tăng tiêu hao nhiên liệu và cuối cùng gây hỏng động cơ nghiêm trọng.
Một số dấu hiệu cho thấy cần thay dầu gồm tiếng động cơ ồn hơn, xuất hiện tiếng gõ hoặc lạch cạch do dầu cũ không còn bôi trơn tốt; mức tiêu hao nhiên liệu tăng; dầu trên que thăm chuyển từ màu hổ phách sang đen đặc và sệt. Ngoài ra, đèn cảnh báo áp suất dầu sáng lên là tín hiệu rõ ràng cho thấy động cơ không được bôi trơn đầy đủ.
Việc tuân thủ đúng chu kỳ thay dầu và kiểm tra định kỳ là yếu tố quan trọng để đảm bảo động cơ diesel vận hành bền bỉ, tránh những hư hỏng tốn kém về sau.
