Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 30/1, ông Diaz-Canel cho rằng Mỹ đang sử dụng “cái cớ sai trái và vô căn cứ” để áp thuế lên các quốc gia “giao dịch dầu mỏ một cách chủ quyền” với Cuba. Ông mô tả biện pháp này là hành động nhằm siết chặt hơn nữa nền kinh tế vốn đang gặp nhiều khó khăn của đất nước.
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez cùng ngày tuyên bố “tình trạng khẩn cấp quốc tế” để đáp trả sắc lệnh của Mỹ, coi đây là một “mối đe dọa bất thường và nghiêm trọng”. Chính phủ Venezuela cũng ra tuyên bố phản đối, cho rằng biện pháp của Mỹ vi phạm luật pháp quốc tế và các nguyên tắc thương mại toàn cầu.
Sắc lệnh được ông Trump ký hôm 29/1, trong đó dọa áp thuế với các quốc gia bán dầu cho Cuba. Đây là động thái mới trong chiến dịch gây sức ép của Mỹ đối với Cuba, tập trung vào nguồn cung năng lượng của Cuba.
Cuba hiện đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng, dẫn đến mất điện luân phiên trên diện rộng. Nguồn cung dầu của nước này đã bị ảnh hưởng mạnh sau khi các chuyến hàng từ Venezuela bị gián đoạn sau cuộc tấn công bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro và vợ ông - sự việc bị cộng đồng quốc tế lên án.
Theo các số liệu được trích dẫn, Mexico hiện là nhà cung cấp dầu lớn nhất cho Cuba, chiếm khoảng 44% lượng nhập khẩu, tiếp theo là Venezuela với 33% và Nga khoảng 10%, bên cạnh một phần nhỏ từ Algeria.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết Mexico sẽ tìm kiếm các giải pháp thay thế để tiếp tục hỗ trợ Cuba, cảnh báo rằng việc cắt giảm nguồn cung dầu có thể dẫn đến một “cuộc khủng hoảng nhân đạo trên diện rộng”, ảnh hưởng đến giao thông, bệnh viện và khả năng tiếp cận lương thực. Bà cũng cho biết đã chỉ đạo Bộ Ngoại giao Mexico liên hệ với phía Mỹ để làm rõ phạm vi của sắc lệnh hành pháp này.
Tháng 11 năm ngoái, một chuyên gia cấp cao của Liên hợp quốc kêu gọi Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kéo dài đối với Cuba, cho rằng chúng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt đời sống.
Mỹ áp đặt lệnh cấm vận gần như toàn diện đối với Cuba từ năm 1962, sau cuộc cách mạng năm 1959, và chính sách này được Liên hợp quốc mô tả là chế độ trừng phạt đơn phương kéo dài nhất trong lịch sử Mỹ.
Theo báo cáo viên đặc biệt của Liên hợp quốc Alena Douhan, các biện pháp hạn chế kinh tế, thương mại và tài chính đối với Cuba đã khiến nước này thiếu lương thực, thuốc men, điện, nước và vật tư thiết yếu, đồng thời làm gia tăng làn sóng di cư của lực lượng lao động có tay nghề cao.
Bà Douhan cho rằng tác động tích lũy từ các lệnh cấm vận của Mỹ đã gây hậu quả nghiêm trọng đối với việc bảo đảm các quyền cơ bản của người dân Cuba.
