Bản Đánh giá Phòng thủ Chiến lược mới được công bố ngày 2/6 kêu gọi quân đội Anh chuyển sang trạng thái “sẵn sàng chiến đấu” – chấm dứt thời kỳ cắt giảm quân sự kéo dài từ sau Chiến tranh Lạnh.
“Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi cách tự vệ. Khi bị đe dọa bởi những quốc gia sở hữu sức mạnh quân sự tiên tiến, cách hiệu quả nhất để ngăn chặn họ là phải sẵn sàng”, ông Starmer phát biểu tại nhà máy đóng tàu BAE Systems ở Govan, Scotland.
Kế hoạch mới được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây yêu cầu các nước châu Âu gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong vấn đề an ninh. Tương tự nhiều nhà lãnh đạo châu Âu khác, ông Starmer đang chạy đua để xây dựng lại năng lực quốc phòng quốc gia.
Anh hiện vẫn là một trong hai cường quốc quân sự hàng đầu châu Âu, cùng với Pháp. Tuy nhiên, lực lượng lục quân Anh hiện chỉ còn khoảng 70.860 binh sĩ huấn luyện toàn thời gian – quy mô nhỏ nhất kể từ thời Napoleon.
Chính phủ Thủ tướng Starmer xác định rõ: cần tái thiết mạnh mẽ để ứng phó với những nguy cơ chiến lược ngày càng gia tăng.
Từ khi lên nắm quyền vào tháng 7 năm ngoái, Thủ tướng Starmer đã cắt giảm ngân sách viện trợ để tăng chi tiêu quốc phòng lên 2,5% GDP vào năm 2027, với tham vọng đạt mức 3% trong dài hạn – vượt mức 2,3% hiện nay.
Ông cũng nhấn mạnh rằng đầu tư quốc phòng không chỉ để bảo vệ quốc gia mà còn là cách tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế trong bối cảnh nước Anh đang phải đối mặt với khủng hoảng tài chính công, tăng trưởng chậm và niềm tin cử tri sụt giảm.
Bản đánh giá quốc phòng do cựu Tổng thư ký NATO George Robertson và cựu cố vấn Nhà Trắng Fiona Hill chủ trì, đã đưa ra 62 khuyến nghị – tất cả đều được chính phủ chấp thuận.
Một số nội dung đáng chú ý bao gồm xây dựng ít nhất 6 nhà máy sản xuất đạn dược mới; mua tới 7.000 vũ khí tầm xa do Anh sản xuất; phát triển hệ thống liên lạc chiến trường thế hệ mới; thành lập Bộ Tư lệnh Điện từ và Không gian mạng để điều phối các hoạt động phòng thủ và tấn công mạng, trong bối cảnh mạng quân sự Anh đã hứng hơn 90.000 cuộc tấn công trong hai năm qua.
Về hạm đội tàu ngầm, Anh sẽ đóng 12 tàu ngầm tấn công thế hệ mới – sử dụng năng lượng hạt nhân nhưng mang vũ khí phi hạt nhân – để thay thế 7 tàu ngầm hiện có từ cuối những năm 2030. Dự án này được triển khai trong khuôn khổ thỏa thuận an ninh ba bên AUKUS giữa Anh, Mỹ và Úc.
Lần đầu tiên, Chính phủ Anh cũng công bố chi phí dự kiến để thay thế đầu đạn hạt nhân trên một hạm đội tàu ngầm riêng biệt: khoảng 15 tỷ bảng Anh trước cuộc bầu cử tiếp theo vào năm 2029.
“Với đội tàu ngầm hiện đại tuần tra khắp các đại dương và chương trình đầu đạn hạt nhân được triển khai tại chính Anh, chúng tôi đang củng cố an ninh quốc gia cả trong và ngoài nước”, Bộ trưởng Quốc phòng John Healey nhấn mạnh.
Ngay sau khi thông báo được đưa ra, cổ phiếu của các tập đoàn quốc phòng như Babcock, BAE Systems và Rolls Royce đều tăng giá, phản ánh niềm tin thị trường vào hướng đi mới trong chiến lược quân sự của London.
