Vào đầu năm nay, dầu thô Brent được giao dịch quanh mức 78 USD/thùng. Tuần này, giá dầu chuẩn quốc tế, hiện bao gồm cả loại dầu thô của Mỹ, chạm mức 83 USD/thùng.
Trong khi đó, xăng bắt đầu năm ở mức dưới 2,50 USD/gallon. Tuần này, giá xăng đạt 2,90 USD/gallon và có thể đạt 3 USD/gallon.
Ảnh: Oilprice.
Đây là một nguyên nhân gây lo lắng cho các Chính phủ trên khắp thế giới vì xăng, cùng với dầu diesel, đóng vai trò chính dẫn đến lạm phát. Khi giá nhiên liệu tăng, giá của mọi thứ khác cũng tăng theo, người tiêu dùng cuối cùng chịu thiệt nhất.
Tuy nhiên, trong khi động cơ diesel phổ biến hơn rất nhiều đối với việc vận chuyển hàng hóa, thì xăng lại phổ biến hơn rất nhiều đối với những người lái xe thông thường. Nhu cầu xăng dầu là một chỉ số kinh tế được theo dõi chặt chẽ mà các nhà phân tích sử dụng để hiểu rõ hơn về tình trạng của nền kinh tế, trong số nhiều chỉ số khác.
Hiện tại, dữ liệu cho thấy nhu cầu xăng dầu khá ổn định, điều này có thể tạo ra sự lạc quan về nền kinh tế toàn cầu nếu không phải do nguồn cung đang thiếu hụt so với kỳ vọng. Điều này làm dấy lên mối lo ngại về tình trạng lạm phát gia tăng bất chấp những nỗ lực của các ngân hàng trung ương ở châu Âu và Bắc Mỹ nhằm chế ngự nó bằng một loạt các đợt tăng lãi suất.
Tại Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang đã công bố thêm một đợt tăng 25 điểm phần trăm đối với lãi suất cơ bản trong tuần này. Trong cùng tuần, giá xăng tăng cao hơn, với mức trung bình toàn quốc tăng thêm 4% trong một ngày. Theo EIA, dự trữ xăng thấp hơn khoảng 7% so với mức trung bình 5 năm vào thời điểm này trong năm. Theo đó, nhiều nhà sản xuất đã dần khoan ít dầu hơn.
Ở châu Âu, các Chính phủ đã phải can thiệp vào năm ngoái và trợ cấp nhiên liệu trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng và lệnh cấm vận sau đó đối với dầu thô và nhiên liệu của Nga. Động thái này đã vấp phải rất nhiều chỉ trích từ những người ủng hộ quá trình chuyển đổi, những người cho rằng EU về cơ bản đang bán đứng ngành dầu khí bằng cách khuyến khích sử dụng các sản phẩm của mình.
Tuy nhiên, những Chính phủ thực hiện các khoản trợ cấp biết rất rõ họ đang làm gì: họ đang giúp hàng triệu tài xế có mức sống phụ thuộc khá nhiều vào nhiên liệu giá cả phải chăng nhẹ nỗi lo giữa thời bão giá.
Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu vừa tăng lãi suất lên mức cao nhất trong hơn hai thập kỷ. Và xăng sẽ không giảm sớm. Bởi vì đơn giản là không có đủ nguồn cung, ít nhất là không phải ở mọi nơi.
Tại Mỹ, tồn kho xăng thấp hơn mức trung bình 5 năm không chỉ do chênh lệch giữa nhu cầu và tỷ lệ sản xuất mà còn do các nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động ngoài kế hoạch, Bloomberg lưu ý.
Truyền thông đưa tin rằng một đơn vị sản xuất xăng đã ngừng hoạt động tại nhà máy lọc dầu Baton Rouge vào đầu tuần này. Các báo cáo lưu ý rằng thiết bị, bộ chuyển đổi xúc tác, có thể ngừng hoạt động trong vài tuần. Không cần bàn cãi, giá xăng đã tăng sôi động trước tin tức này.
Ở châu Âu, hoạt động sản xuất xăng và lọc dầu đã bị gián đoạn bởi các cuộc biểu tình ở Pháp và sau đó, vào tháng trước, nhà máy lọc dầu Pernis của Shell ở Hà Lan đã đóng cửa một đơn vị do rò rỉ.
Điều đó và việc đóng cửa các nhà máy lọc dầu trong vài năm qua ở cả hai bờ Đại Tây Dương đã cùng nhau tạo ra một bức tranh nguồn cung khan hiếm ngay cả khi các Chính phủ xem xét lệnh cấm ôtô chạy bằng xăng.
Trong khi họ xem xét những lệnh cấm này và thậm chí bỏ phiếu cho chúng, mức tiêu thụ vẫn tăng lên. Bloomberg báo cáo rằng mức tiêu thụ xăng ở Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Ý đang gia tăng. Đồng thời, do lệnh cấm vận nhiên liệu của Nga, các nguyên liệu cần thiết để sản xuất xăng đang bị thiếu hụt trên lục địa.
Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc đang sản xuất hàng triệu thùng xăng và dầu diesel. Trên thực tế, họ đang sản xuất nhiều đến mức gần đây đã gây áp lực cho lợi nhuận tinh chế cho toàn khu vực. Nhưng hầu hết xăng và dầu diesel mà các nhà máy lọc dầu Trung Quốc sản xuất được tiêu thụ tại địa phương. Bởi vì mặc dù là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, nhưng Trung Quốc cũng là một thị trường phi xe điện khổng lồ.
Bức tranh mà xu hướng cung cầu xăng dầu vẽ ra là một trong những nguồn cung khan hiếm kéo dài và giá cao. Ngược lại, điều này có thể sẽ khiến lạm phát không được kiểm soát bất chấp những nỗ lực tốt nhất của các ngân hàng trung ương—những nỗ lực này, thật không may, cũng khiến cuộc sống trở nên đắt đỏ hơn.
Lê Na (Theo Oilprice)
