Trong thế giới ô tô, có không ít quan niệm sai lầm tồn tại lâu dài, nhưng việc chạy rà động cơ không nằm trong số đó. Thực tế, đây không phải là một “huyền thoại” mà là một quy trình kỹ thuật có cơ sở.
Chạy rà động cơ (break-in) là giai đoạn các chi tiết bên trong máy như xéc-măng và thành xi-lanh “làm quen” với nhau trong quá trình vận hành.
Khi động cơ hoạt động, ma sát giữa các bề mặt này tạo ra sự mài mòn ban đầu, đồng thời sinh ra một lượng vụn kim loại nhỏ lẫn trong dầu nhớt.
Đây là lý do nhiều kỹ thuật viên hoặc người chơi xe thường gửi mẫu dầu đi phân tích để kiểm tra mức độ mài mòn và đảm bảo động cơ hoạt động trong giới hạn cho phép.
Một quan niệm phổ biến là động cơ hiện đại đã được “chạy rà” ngay tại nhà máy, nên người dùng không cần quan tâm.
Thực tế, các hãng xe có thể kiểm tra động cơ trước khi xuất xưởng để phát hiện lỗi, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc quá trình chạy rà đã hoàn tất. Nhiều nhà sản xuất vẫn đưa ra khuyến cáo cụ thể về việc chạy rà xe mới.
Theo các chuyên gia về ma sát và bôi trơn (tribology), quá trình này giúp các chi tiết đạt độ khít tối ưu, giảm hao mòn về lâu dài. Một số hãng xe còn khuyến nghị thay dầu sớm sau giai đoạn đầu để loại bỏ cặn kim loại sinh ra trong quá trình chạy rà.
Với xe hybrid, động cơ đốt trong vẫn cần chạy rà theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Riêng xe điện không có động cơ xăng, nhưng các bộ phận khác như má phanh và lốp cũng cần thời gian để ổn định.
Lốp xe thường trải qua vài trăm km đầu để loại bỏ lớp chất bôi trơn còn sót lại từ quá trình sản xuất, trong khi má phanh cần khoảng 500 km để đạt độ ma sát tối ưu.
Khuyến cáo của các hãng xe cho thấy sự khác biệt rõ rệt. BMW vẫn yêu cầu tránh chạy vòng tua cao trong 2.000 km đầu tiên. Ford ghi rõ trong sách hướng dẫn Mustang 2025 rằng xe cần chạy ít nhất 160 km trước khi thực hiện các thao tác tăng tốc mạnh, và khoảng 1.600 km trước khi vận hành ở tốc độ cao hoặc trên đường đua.
Subaru cũng đưa ra hướng dẫn tương tự cho Outback 2025. Trong khi đó, một số mẫu xe như Mazda CX-30 không đề cập cụ thể, nhưng vẫn khuyên người dùng thận trọng trong giai đoạn đầu.
Chevrolet thậm chí còn có video hướng dẫn quy trình chạy rà cho Corvette 2025, và đồng hồ tua máy sẽ thay đổi sau khi xe hoàn tất quá trình này.
Trừ những siêu xe như Bugatti, vốn được nhà sản xuất chạy rà trước khi giao xe, phần lớn xe mới đều cần người dùng tuân thủ khuyến cáo trong sách hướng dẫn.
Vì vậy, trước khi “đạp hết ga” với chiếc xe mới, tốt nhất hãy kiểm tra thông tin từ nhà sản xuất hoặc hỏi trực tiếp đại lý để đảm bảo động cơ đạt độ bền tối ưu về lâu dài.
