Xuất khẩu lao động – “Chìa khóa” mở lối thoát nghèo cho Nghệ An

Bước ngoặt trong công cuộc thoát nghèo

Xã miền núi Chiêu Lưu (tỉnh Nghệ An) – nơi sinh sống của đồng bào Thái và Khơ Mú – từng là một trong những xã nghèo nhất tỉnh, tỷ lệ hộ nghèo có thời điểm lên tới 70%. Sản xuất manh mún, tự cung tự cấp khiến người dân quanh năm thiếu thốn.

Trong bối cảnh triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững 2021–2025, chính quyền xã đã xác định xuất khẩu lao động (XKLĐ) là giải pháp đột phá để tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, thời điểm ban đầu, người dân còn e ngại do chi phí xuất cảnh từ 120 – 130 triệu đồng, lo rủi ro và nợ nần.

Ông Lô Văn Cáng, Phó Chủ tịch UBND xã Chiêu Lưu, cho biết cán bộ xã phải đến từng nhà vận động, lấy các trường hợp đi trước thành công làm minh chứng; đồng thời phối hợp doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền, tư vấn nghề nghiệp. Khi những lao động đầu tiên sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)… gửi tiền về xây nhà, mua xe, đời sống khấm khá rõ rệt, cả bản bắt đầu tin và hưởng ứng.

Từ chỉ vài lao động xuất cảnh ban đầu, đến nay Chiêu Lưu đã có hàng trăm người làm việc tại các thị trường phát triển. Năm 2024, xã có 31 người đi XKLĐ, đào tạo nghề cho 158 người và giải quyết việc làm cho 60 lao động, hoàn thành 100% kế hoạch. Thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 21,2 triệu đồng/năm, tăng 6,2%; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 33,04%, giảm gần 6% so với năm trước.

Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc gắn XKLĐ với các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững 2021–2025.

Không chỉ Chiêu Lưu, nhiều địa phương khác của Nghệ An cũng có chuyển biến mạnh mẽ nhờ chủ trương đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Theo Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An, 5 năm qua tỉnh đã giải quyết việc làm cho 230.763 lao động, đạt 109,88% kế hoạch và cao hơn 22% so với giai đoạn 2016–2020. Đặc biệt, Nghệ An đã đưa 98.427 người đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, tiếp tục dẫn đầu cả nước về XKLĐ – một kết quả quan trọng trong thực hiện chỉ tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững 2021–2025.

Tuy nhiên, tỉnh vẫn đối mặt thách thức: chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, thiếu lao động kỹ thuật cao; thu nhập một số ngành nghề còn thấp; một số địa phương chưa chủ động triển khai chính sách việc làm. Đây là những hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả giảm nghèo.

Mục tiêu mới giai đoạn 2026–2030

Hướng tới giai đoạn tiếp theo, Nghệ An đặt mục tiêu giải quyết việc làm cho hơn 230.000 lao động; nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên khoảng 77%; giảm tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị xuống dưới 3%; và đưa tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt trên 83%.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền nhấn mạnh: tỉnh sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả của mô hình XKLĐ – một giải pháp đã chứng minh vai trò quan trọng trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững 2021–2025. Đồng thời, Nghệ An sẽ tăng cường gắn kết đào tạo với nhu cầu thị trường, mở rộng thị trường XKLĐ có thu nhập cao và an toàn, nâng cao chất lượng dự báo và thông tin thị trường lao động.

Tỉnh cũng đẩy mạnh khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tập thể và làng nghề nhằm tạo thêm việc làm tại chỗ; đặc biệt chú trọng hỗ trợ các huyện miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số – những địa bàn có nguy cơ tái nghèo cao.

Việc gắn xuất khẩu lao động với các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững 2021–2025 đã và đang tạo nên những thay đổi sâu sắc tại Nghệ An. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục bứt phá, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hướng đến mục tiêu giảm nghèo bền vững trong giai đoạn tới.