Ắc quy là một trong những bộ phận ít được chú ý nhất dưới nắp ca-pô, nhưng lại đóng vai trò quan trọng hàng đầu. Nhiều trường hợp xe không thể khởi động thường bắt nguồn từ ắc quy yếu hoặc hỏng.
Khi ắc quy gặp vấn đề, người lái cũng sẽ không thể sử dụng các hệ thống điện như bảng đồng hồ, màn hình giải trí, đèn chiếu sáng hay các thiết bị phụ trợ khác.
Giống như các chi tiết cơ khí, ắc quy ô tô cũng có tuổi thọ nhất định và sẽ đến lúc giảm hiệu năng mà không báo trước, khiến xe khó nổ máy hoặc chết máy giữa đường.
Tuổi thọ trung bình của một bình ắc quy nằm trong khoảng từ ba đến năm năm, nhưng thời gian sử dụng thực tế có thể ngắn hơn nếu chủ xe có thói quen lái xe không tốt, vô tình để quên thiết bị điện hoạt động sau khi tắt máy hay khi thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh.
Do giữ vai trò thiết yếu trong hoạt động của chiếc xe, ắc quy là chi tiết mà người dùng không nên tiết kiệm quá mức. Một vài thói quen nhỏ và dễ thực hiện lại có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với tuổi thọ của ắc quy, giúp xe vận hành ổn định và bền bỉ hơn.
Một trong những thói quen quan trọng là không để đèn xe bật khi động cơ đã tắt. Khi xe vận hành, máy phát điện phụ trách cung cấp điện cho hệ thống chiếu sáng, nhưng khi tắt máy, ắc quy sẽ phải gánh toàn bộ lượng điện tiêu thụ.
Đèn pha, đặc biệt là đèn halogen truyền thống, tiêu thụ điện đáng kể. Nếu chủ xe vô tình để đèn bật qua đêm, ắc quy rất dễ bị xả sâu và hết sạch điện vào sáng hôm sau.
Một lần xả sâu chưa khiến ắc quy hỏng ngay, nhưng nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, tuổi thọ của ắc quy sẽ giảm nhanh đáng kể.
Trong trường hợp ắc quy hết điện nhưng chưa hỏng hoàn toàn, người dùng có thể sạc lại bằng bộ sạc chuyên dụng. Tuy nhiên, số lần sạc - xả sâu mà ắc quy chịu được cũng có giới hạn nhất định.
Ngoài việc chú ý tắt đèn khi dừng xe, người dùng có thể cân nhắc sử dụng đèn LED thay cho bóng halogen. Đèn LED bền, sáng và tiêu thụ ít điện hơn nên giảm tải cho ắc quy trong quá trình vận hành. Việc này tuy không bắt buộc nhưng góp phần kéo dài tuổi thọ ắc quy một cách đáng kể.
Một yếu tố khác ảnh hưởng nhiều đến ắc quy là thời gian không sử dụng xe. Khi xe bị bỏ không trong nhiều tuần hoặc vài tháng, ắc quy sẽ tự xả theo thời gian, dù hoàn toàn không có thiết bị nào tiêu thụ điện.
Hiện tượng tự xả là đặc tính chung của mọi loại ắc quy, từ chì-axít đến lithium-ion. Khi nhiệt độ xuống thấp, khả năng giữ điện của ắc quy còn giảm mạnh, đôi khi giảm tới gần một nửa, khiến xe rất khó khởi động.
Vì vậy, nếu xe phải lưu kho trong thời gian dài, các chuyên gia khuyên rằng nên cho xe nổ máy và vận hành tối thiểu 30 phút mỗi tuần để máy phát kịp nạp lại điện cho ắc quy.
Nếu điều kiện không cho phép di chuyển xe thường xuyên, chủ xe có thể tháo cọc ắc quy để hạn chế việc tự xả. Tuy nhiên, thao tác này có thể khiến một số thiết lập điện tử như đồng hồ hay kênh radio bị đặt lại trạng thái mặc định.
Bảo dưỡng định kỳ cũng là yếu tố quan trọng trong việc duy trì tuổi thọ của ắc quy. Nhiều chủ xe thường tập trung vào thay dầu, lọc gió hay bugi mà quên kiểm tra ắc quy.
Trong khi đó, việc vệ sinh cực ắc quy lại tương đối đơn giản và có thể tự thực hiện tại nhà. Nếu thấy các cực ắc quy có hiện tượng oxy hóa, đóng mảng muối màu trắng hoặc xanh, chủ xe nên làm sạch bằng bàn chải sắt và dung dịch vệ sinh chuyên dụng.
Trường hợp không có dung dịch chuyên dụng, hỗn hợp baking soda với nước cũng có tác dụng làm sạch hiệu quả. Việc loại bỏ lớp muối này giúp đảm bảo khả năng dẫn điện của cực ắc quy, tránh hiện tượng tiếp xúc kém khiến xe khó khởi động.
Kiểm tra điện áp của ắc quy định kỳ cũng rất hữu ích. Chủ xe có thể dùng đồng hồ đo điện cầm tay để kiểm tra ắc quy mỗi sáu tháng, giúp phát hiện sớm dấu hiệu suy yếu trước khi xe rơi vào tình trạng không thể khởi động.
Nếu đèn cảnh báo ắc quy bật sáng hoặc xe xuất hiện những biểu hiện như đề yếu, các kỹ thuật viên có thể kiểm tra chuyên sâu và xử lý kịp thời. Một số ắc quy có thể được phục hồi nếu chỉ có vài cell bị yếu, kéo dài thêm thời gian sử dụng trước khi cần thay mới.
