Dự án khai thác muối mỏ kali hơn 500 triệu USD "đắp chiếu" tại Lào
Bộ trưởng Tài chính vừa ký báo cáo về hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và việc quản lý, sử dụng Quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp năm 2019 gửi tới Quốc hội.
Theo báo cáo, tính đến ngày 31/12/2019, có 27 doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn Nhà nước chi phối có dự án đầu tư ra nước ngoài với 103 dự án, chủ yếu trong lĩnh vực viễn thông, thăm dò và khai thác dầu khí, trồng cây cao su, khai thác khoáng sản, xây lắp và vận tải hàng không, bệnh viện, chế biến dược phẩm...
Tổng vốn đầu tư đăng ký của các dự án đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Nhà nước hoặc doanh nghiệp có vốn Nhà nước chủ đạo là 12 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện đến hết năm 2019 là 6,5 tỷ USD.
Đáng chú ý, trong số các dự án đầu tư tại nước ngoài, có 47 dự án bị lỗ lũy kế với con số 1,048 tỷ USD. Ngoài ra, còn một số dự án chưa báo cáo doanh thu, lợi nhuận nên chưa có cơ sở để đánh giá về hiệu quả đầu tư của các dự án này.
Về tình hình thu hồi vốn, tính đến hết ngày 31/12/2019, có 10/27 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài đã chuyển về nước tổng số tiền hơn 2,981 tỷ USD, bằng 45,72% vốn đầu tư đã thực hiện.
Trong đó, PVN đã thu hồi gần 2,115 tỷ USD (bằng 61,38% vốn đầu tư thực hiện); Viettel đã thu hồi 810 triệu USD (bằng 45,12% vốn đầu tư thực hiện); 8 Tập đoàn, Tổng công ty (bao gồm: VRG, VNPT, Petrolimex, Vinachem, Tổng Công ty Hợp tác kinh tế; Mobifone, Tổng công ty Hàng không Việt Nam...) chuyển về nước 56,45 triệu USD.
Bộ Tài chính đánh giá, hiện các doanh nghiệp Nhà nước đầu tư ra nước ngoài hoặc các dự án đầu tư ở nước ngoài còn có những dự án khó khăn, tiềm ẩn rủi ro và tồn tại, chưa có hiệu quả đầu tư.
Nhiều dự án khai thác, thăm dò dầu khí phải dừng, giãn tiến độ hoặc thực hiện thủ tục kết thúc (có tỷ trọng vốn đầu tư cao); các dự án trồng và chế biến cây cao su, một số dự án vẫn còn trong giai đoạn đầu tư hoặc mới đưa vào khai thác và đang lỗ kế hoạch, tiềm ẩn rủi ro (chính sách đất đai, thuế, lao động, rủi ro thị trường...). Một số dự án viễn thông có số lỗ lũy kế lớn hoặc mất quyền kiểm soát và rủi ro tỷ giá.
Bên cạnh đó, một số dự án không hiệu quả thuộc các lĩnh vực khác vẫn đang hoạt động hoặc dừng triển khai như Dự án khai thác muối mỏ kali tại Lào, Dự án thành lập Hãng hàng không quốc gia Campuchia...
"Nhìn chung, hoạt động đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước chưa đạt được như kỳ vọng đầu tư. Ngoài những nguyên nhân khách quan (như chính trị, chính sách đầu tư nước sở tại...) thì nguyên nhân chủ quan là vấn đề về năng lực quản lý, quản trị rủi ro, năng lực dự báo thị trường và kinh nghiệm trong đầu tư ra nước ngoài", báo cáo nêu rõ.
T.Toàn