Theo một nghiên cứu mới, các mỏ lithium hình thành từ hoạt động núi lửa cổ đại có thể tồn tại ở miền Đông và miền Nam Trung Quốc, nơi tập trung phần lớn các nhà máy sản xuất pin của nước này. Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng về sự tích tụ lithium trong những tầng đất sét có nguồn gốc từ đá núi lửa.
Trao đổi với South China Morning Post, ông Duan Zheng, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, cho biết những khu vực có tiềm năng chứa lithium dạng đất sét trùng khớp với các cụm công nghiệp sản xuất pin tại miền Đông và miền Nam Trung Quốc. Nếu được xác nhận, nguồn cung tại chỗ có thể giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển và rủi ro chuỗi cung ứng.
Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng 70-80% chuỗi cung ứng lithium toàn cầu, dù đứng thứ hai thế giới về khai thác kim loại này, sau Australia. Nước này giữ vai trò hàng đầu trong lĩnh vực chế biến lithium và sản xuất pin, khiến nhiều nền kinh tế khác phải tìm cách giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, khả năng khai thác các mỏ lithium mới vẫn chưa được chứng minh. Hàm lượng lithium trong những tầng đất sét được khảo sát dao động từ vài trăm đến khoảng 1.000 phần triệu (ppm), đặt ra thách thức về hiệu quả kinh tế. Khả năng thương mại hóa sẽ phụ thuộc vào công nghệ khai thác, chi phí chế biến và triển vọng nhu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng dư thừa công suất trong ngành sản xuất pin. Trong hơn một thập kỷ qua, nước này đã hỗ trợ mạnh mẽ các lĩnh vực năng lượng mới, từ pin mặt trời, tua-bin gió đến xe điện và pin lưu trữ. Chính sách này giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất nhanh chóng, nhưng cũng khiến năng lực cung ứng tại một số ngành vượt quá nhu cầu, làm gia tăng cạnh tranh về giá và gây sức ép lên lợi nhuận.
Dù vậy, triển vọng dài hạn của ngành pin vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu lưu trữ năng lượng ngày càng tăng. Làn sóng đầu tư vào các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), cùng nhu cầu bảo đảm nguồn điện ổn định, có thể tạo thêm động lực cho thị trường pin trong những năm tới.
Trung Quốc cũng đặt mục tiêu phát triển công nghệ pin thế hệ mới, đặc biệt là pin thể rắn (solid-state battery). Đầu tháng này, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc nhấn mạnh ngành pin đang bước vào giai đoạn quan trọng trong quá trình nâng cấp công nghệ trong 5 năm tới.
Với nền tảng sản xuất và năng lực chế biến hiện có, Trung Quốc có nhiều lợi thế để tiếp tục mở rộng vị thế trên thị trường pin toàn cầu. Tuy nhiên, việc phát hiện thêm nguồn lithium tiềm năng chưa đồng nghĩa với lợi ích kinh tế tức thì. Trong ngắn hạn, khả năng giải quyết tình trạng dư thừa công suất và duy trì sức cạnh tranh của doanh nghiệp có thể quan trọng không kém việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu mới.
