Thay dầu là một trong những hạng mục bảo dưỡng cơ bản nhưng có ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ động cơ. Không chỉ cần đủ lượng dầu, xe còn phải sử dụng đúng cấp dầu và độ nhớt mà nhà sản xuất khuyến nghị.
Dầu nhớt có nhiệm vụ bôi trơn các chi tiết bên trong động cơ, giảm ma sát và hỗ trợ kiểm soát nhiệt trong quá trình vận hành. Nếu thiếu dầu hoặc dùng sai loại dầu, động cơ có thể phải làm việc trong điều kiện bất lợi, từ đó phát sinh những hư hỏng nghiêm trọng và tốn kém.
Dấu hiệu rõ ràng nhất là loại dầu đang dùng không trùng với khuyến nghị của nhà sản xuất. Thông tin về cấp dầu phù hợp thường được ghi trong sách hướng dẫn sử dụng xe. Với những chủ xe tự thay hoặc tự châm thêm dầu, việc kiểm tra tài liệu này là bước quan trọng để tránh dùng nhầm sản phẩm.
Một biểu hiện khác là mức tiêu thụ nhiên liệu tăng bất thường. Có nhiều nguyên nhân khiến xe hao xăng hơn, nhưng dầu nhớt quá đặc so với thiết kế động cơ là một khả năng đáng lưu ý. Khi dầu có độ nhớt cao hơn mức cần thiết, động cơ phải tốn thêm công để luân chuyển dầu, khiến hiệu suất vận hành giảm.
Khói xả màu xanh hoặc đen từ ống xả, đặc biệt khi tăng tốc, cũng có thể là tín hiệu cảnh báo. Hiện tượng này có thể cho thấy dầu đã lọt vào buồng đốt. Trong một số trường hợp, nguyên nhân liên quan đến cấp dầu hoặc độ nhớt không phù hợp, khiến cặn dầu tích tụ ở những vị trí không mong muốn và bị đốt cháy khi động cơ hoạt động.
Xe tiêu hao dầu nhanh giữa các kỳ bảo dưỡng cũng không nên bị xem nhẹ. Nếu phương tiện thường xuyên phải châm thêm dầu trước lịch bảo dưỡng định kỳ, dầu nhớt không phù hợp có thể là một trong những nguyên nhân. Loại dầu sai có thể góp phần gây mất ổn định nhiệt, khiến dầu bay hơi khi động cơ vận hành ở nhiệt độ cao.
Khi tình trạng hao dầu kéo dài, hiệu quả bôi trơn và làm mát bên trong động cơ có thể suy giảm. Điều này không chỉ làm giảm hiệu suất mà còn tạo điều kiện cho tạp chất xuất hiện trong hệ thống, từ đó làm tăng nguy cơ hư hại các chi tiết cơ khí.
Động cơ quá nhiệt cũng có thể liên quan đến dầu nhớt. Đèn cảnh báo dầu không nên bị bỏ qua, trong khi cảnh báo nhiệt độ động cơ là dấu hiệu người lái cần dừng xe càng sớm càng an toàn. Mức dầu thấp hoặc cấp dầu sai đều có thể làm tăng nguy cơ quá nhiệt.
Dầu quá loãng hoặc quá đặc so với yêu cầu của động cơ đều có thể gây mất ổn định nhiệt, nhất là trong điều kiện khí hậu nóng. Khi các bộ phận động cơ phải chịu thêm áp lực, rủi ro quá nhiệt và hư hỏng sẽ tăng lên. Vì vậy, lựa chọn đúng dầu nhớt theo khuyến nghị của hãng xe vẫn là nguyên tắc cơ bản trong bảo dưỡng ô tô.
