Đặc thù của tỉnh Phú Thọ có địa bàn trải rộng, sự khác biệt về ngôn ngữ giao tiếp, phong tục tập quán và điều kiện tiếp cận thông tin giữa các khu vực đặt ra yêu cầu cấp thiết: công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không thể rập khuôn một chiều mà phải được thiết kế sát sạt với đời sống của từng cộng đồng.
Từ nguồn lực hỗ trợ của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, các cấp, các ngành tại Phú Thọ đã linh hoạt chuyển hóa những điều luật khô khan thành câu chuyện đời thường, truyền tải bằng chính tiếng mẹ đẻ của bà con thông qua các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng.
Nội dung tuyên truyền tập trung trực diện vào những vấn đề thiết thân mà người dân vùng cao thường gặp như phòng, chống tội phạm, quy định về xuất nhập cảnh, hôn nhân và gia đình, cũng như bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Câu chuyện tại thôn Mỹ Á, xã Thu Cúc nơi đồng bào dân tộc Mông chiếm phần lớn dân số là minh chứng sinh động cho hướng đi này. Tại đây, nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự luôn được đặt song hành với phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và bảo tồn bản sắc văn hóa, dưới sự dẫn dắt sát sao của Chi bộ và sự gương mẫu đi đầu của từng đảng viên.
Chia sẻ về cách làm tại cơ sở, anh Mùa A Cáng, Trưởng thôn kiêm Phó Bí thư Chi bộ thôn Mỹ Á cho biết, mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ đều bàn bạc và phân công những phần việc rất cụ thể, gắn liền với nhịp sống của bà con. Từ chuyện vận động nhân dân chăm sóc hoa màu, chủ động phòng dịch bệnh cho đàn gia súc đến các giải pháp tuyên truyền xóa bỏ hủ tục, cảnh giác trước các chiêu trò lợi dụng vấn đề tôn giáo để lôi kéo người dân đều được đưa ra mổ xẻ, giao trách nhiệm theo dõi đến từng đảng viên.
Chi bộ thôn Mỹ Á còn lập nhóm Zalo riêng để kịp thời cập nhật chỉ đạo và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở. Chính sự kết hợp giữa công cụ số nhanh nhạy và tinh thần gần dân, hiểu dân của đội ngũ cán bộ thôn đã giúp công tác vận động chấp hành pháp luật đạt hiệu quả cao.
Trên nền tảng mô hình “Bản Mông bình yên” được duy trì vững chắc từ năm 2021 và từng được Bộ Công an ghi nhận, đến tháng 6/2026, Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Phú Thọ đã phối hợp cùng chính quyền xã Thu Cúc tiếp tục nâng tầm, ra mắt mô hình dân vận khéo “Bản Mông văn hóa, an toàn và phát triển”. Mô hình mới tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa phòng ngừa tội phạm với củng cố khối đoàn kết cộng đồng, giữ gìn nét đẹp truyền thống và kiên quyết bài trừ các tập tục lạc hậu.
Từ những hạt nhân điển hình như Mỹ Á, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại Phú Thọ ngày càng lan tỏa sâu rộng với 38 loại mô hình tự quản về an ninh, trật tự và 75 điển hình tiên tiến trên khắp toàn tỉnh. Những mô hình thiết thực như “Tiếng chuông bình yên”, “Camera an ninh” được điều chỉnh linh hoạt theo đặc thù từng vùng, huy động chính người dân đứng ra làm chủ thế trận an ninh nơi mình sinh sống.
Thực tiễn tại Phú Thọ cho thấy, để pháp luật thực sự bén rễ ở vùng cao, các quy định không chỉ cần được truyền đạt dễ hiểu mà còn phải hiện diện sống động trong cách ứng xử, giải quyết mâu thuẫn và sinh hoạt hằng ngày của cộng đồng, thông qua vai trò cầu nối tận tụy của đội ngũ trưởng thôn, người có uy tín và cán bộ cơ sở.
Thời gian tới, tỉnh Phú Thọ xác định sẽ tiếp tục tối ưu hóa các nguồn lực, đổi mới chiều sâu công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào DTTS và miền núi; lấy thượng tôn pháp luật làm điểm tựa để giữ vững bình yên, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo đà cho vùng cao phát triển toàn diện, bền vững.