Phát biểu mở đầu hội thảo, TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, khẳng định báo chí từ lâu đã trở thành lực lượng đồng hành quan trọng trong việc truyền tải chủ trương, chính sách về khoa học – công nghệ đến cộng đồng trí thức và đông đảo công chúng.
Không chỉ là cầu nối thông tin, báo chí còn giữ vai trò như diễn đàn học thuật rộng mở, nơi các nhà khoa học thảo luận, phản biện và phổ biến tri thức một cách minh bạch.
Hiện hệ thống báo chí thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam bao gồm 68 cơ quan báo, tạp chí khoa học. Theo đề án sắp xếp (chưa được phê duyệt), con số này dự kiến còn 18 đơn vị, song yêu cầu nâng cao chất lượng nội dung, chuẩn hóa quy trình và tăng tính chuyên nghiệp sẽ tiếp tục được đặt lên hàng đầu.
Tại hội thảo, TS Lê Công Lương, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Khoa học và Hợp tác quốc tế, nhấn mạnh báo chí đang đảm nhiệm đồng thời ba chức năng cốt lõi: cung cấp thông tin, giám sát xã hội và định hướng dư luận. Theo ông, khi báo chí phản ánh kịp thời dự thảo luật, các hoạt động tham vấn hoặc những bất cập của đời sống quản lý, tiếng nói phản biện của Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ có chiều sâu, tính thuyết phục và khả năng lan tỏa mạnh mẽ hơn.
Tuy nhiên, ông Lương cũng chỉ ra những hạn chế tồn tại như cơ chế phối hợp chưa thường xuyên, thiếu chiến lược truyền thông đồng bộ ở địa phương và tâm lý dè dặt của nhiều hội ngành trong tiếp cận báo chí. Để khắc phục, ông đề xuất thiết lập đầu mối truyền thông thống nhất; đào tạo kỹ năng truyền thông chính sách cho đội ngũ chuyên gia; xây dựng kho dữ liệu mở phục vụ báo chí; phối hợp phát triển tuyến bài chuyên sâu; tổ chức diễn đàn định kỳ “Báo chí – Trí thức – Đổi mới sáng tạo”; đồng thời đưa công tác truyền thông vào từng nhiệm vụ phản biện chính sách.
Ở góc nhìn báo chí, TS nhà báo Lê Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, nhận định báo chí đang góp phần quan trọng vào việc nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quá trình xây dựng chính sách công.
Theo ông, báo chí giúp phát hiện những lỗ hổng trong quản lý, phản ánh các bất cập khi chính sách đi vào đời sống, đồng thời tạo không gian để nhà khoa học, cơ quan quản lý và người dân đối thoại bình đẳng. “Phản biện không phải là phản đối, mà nhằm hoàn thiện chính sách tốt hơn, và báo chí đã giúp khái niệm này được lan tỏa rộng rãi”, ông nhấn mạnh.
Nhiều ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng báo chí không chỉ là phương tiện truyền thông hỗ trợ, mà là một thành tố quan trọng trong quá trình tư vấn, phản biện và xây dựng hình ảnh của Liên hiệp Hội Việt Nam. Trước yêu cầu mới của sự phát triển, Liên hiệp Hội Việt Nam và các cơ quan báo chí cần tăng cường phối hợp một cách bài bản, chiến lược và chuyên nghiệp hơn, tạo nền tảng vững chắc để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tập hợp – đoàn kết trí thức, đóng góp thiết thực vào phát triển đất nước.
