Kết nối dữ liệu số với mạng lưới phóng viên cơ sở để dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu

(NB&CL) Giữ vững dòng thông tin chủ lưu không phải là chạy đua về số lượng hay tốc độ đăng tải, mà là có mặt đúng lúc trước những vấn đề xã hội, cung cấp thông tin kiểm chứng và theo đuổi đến cùng những điều người dân quan tâm. Chỉ khi thông tin chính thống thực sự hữu ích, đáng tin cậy, báo chí mới tạo được sức dẫn dắt trong không gian số.

Đưa thông tin chính thống trở thành nguồn tham chiếu đáng tin cậy

Không gian số đang thay đổi cách thông tin được tạo ra và lan truyền. Một sự việc chưa được xác minh có thể nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận, kéo theo nhiều suy diễn và thông tin sai lệch. Trong khi đó, báo chí cần thời gian tiếp cận hiện trường, kiểm chứng nguồn tin và phối hợp với cơ quan chức năng. Nếu chỉ chờ sự việc trở thành điểm nóng mới vào cuộc, báo chí dễ rơi vào thế bị động, để khoảng trống thông tin bị lấp đầy bởi tin đồn và những nội dung thiếu kiểm chứng.

pt1.jpg
Lãnh đạo Tỉnh ủy Phú Thọ thăm cơ sở vật chất Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ. Ảnh: QĐ.

Theo ông Lê Hồng Khanh, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ, mục tiêu không phải gia tăng số lượng tin, bài hay thời lượng phát sóng, mà là đưa thông tin chính thống trở thành nguồn tham chiếu đáng tin cậy, có khả năng định hướng dư luận. Điều đó đòi hỏi tòa soạn chuyển từ tư duy phản ánh sự việc sang chủ động phát hiện vấn đề, nắm bắt thông tin từ cơ sở và tổ chức thông tin ngay khi những dấu hiệu bất thường xuất hiện.

Yêu cầu này càng rõ khi Phú Thọ hợp nhất với Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Với diện tích hơn 9.300 km², dân số trên 4 triệu người và 148 xã, phường, địa bàn rộng hơn kéo theo nhu cầu thông tin đa dạng hơn. Trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp vận hành, nhiều nhiệm vụ được phân cấp về cơ sở, báo chí cần bám sát đời sống dân sinh, phản ánh vướng mắc và chuyển tải tiếng nói người dân đến cơ quan có thẩm quyền.

Thông tin về cải cách hành chính, phát triển kinh tế hay các dự án lớn vì thế không thể chỉ dừng ở số liệu, tiến độ. “Người dân cần biết những thay đổi ấy tác động thế nào đến việc làm, thu nhập, môi trường sống; quyền lợi được bảo đảm ra sao và vướng mắc sẽ được giải quyết đến đâu”, ông Khanh cho biết. Khả năng trả lời những câu hỏi thiết thực ấy là cơ sở để báo chí tạo dựng niềm tin và khẳng định giá trị của thông tin chính thống.

Xây dựng hạ tầng số, hình thành cơ chế phát hiện thông tin từ sớm

Để chủ động nắm bắt và xử lý thông tin, theo ông Lê Hồng Khanh, trước hết cần tăng cường năng lực công nghệ, chú trọng các nền tảng phục vụ quản trị, lưu trữ nội dung và phân tích dữ liệu.

Đây không đơn thuần là đầu tư thêm thiết bị hay phần mềm riêng lẻ. Các nền tảng quản trị nội dung, kho lưu trữ dùng chung và công cụ phân tích dữ liệu cần được tổ chức đồng bộ, giúp tòa soạn khai thác tư liệu, theo dõi diễn biến và nhận diện những chủ đề công chúng quan tâm. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, nghiên cứu, xử lý dữ liệu, nâng cao năng suất, nhưng phải đi cùng yêu cầu an toàn thông tin, kiểm soát chất lượng và tránh đầu tư dàn trải.

Công nghệ sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu sự kết nối với mạng lưới thông tin tại cơ sở. Ông Khanh cho rằng, tòa soạn cần kết hợp theo dõi mạng xã hội với mạng lưới phóng viên, cộng tác viên ở địa bàn. “Nếu mạng xã hội giúp nhận biết nhanh những chủ đề đang thu hút chú ý, thì phóng viên tại địa bàn có thể tiếp cận hiện trường, kiểm tra sự việc và nhận diện những băn khoăn của người dân trước khi chúng trở thành điểm nóng”, ông nói.

Khi xuất hiện vấn đề phức tạp, tòa soạn cần chủ động phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, cập nhật và làm rõ bản chất sự việc. Việc phối hợp cần có đầu mối, trách nhiệm cụ thể, thay vì chỉ được kích hoạt khi khủng hoảng thông tin đã xảy ra. Ông Khanh nhấn mạnh: “Báo chí không thay thế cơ quan phát ngôn, nhưng phải là địa chỉ để người dân tìm đến khi cần kiểm chứng và hiểu đúng một vấn đề”.

Cơ chế chủ động thông tin cũng cần được triển khai từ khâu xây dựng chính sách. Theo ông Khanh, báo chí không nên chỉ bắt đầu vào cuộc khi chính sách đã được ban hành, mà cần tham gia từ quá trình xây dựng và theo sát quá trình triển khai. Qua đó, tòa soạn có thể nhận diện sớm những nhóm chịu tác động, những vấn đề có thể phát sinh để chuẩn bị nội dung giải thích phù hợp.

Truyền thông chính sách vì thế không thể chỉ dừng ở việc phổ biến văn bản. Báo chí cần làm rõ quyền lợi, trách nhiệm của người dân, tiếp nhận phản hồi và phản ánh những vướng mắc trong thực tế. Những kiến nghị có căn cứ cần được theo dõi đến khi có câu trả lời hoặc hướng xử lý rõ ràng. Ông nhấn mạnh, đây là cách báo chí kết nối chính quyền với người dân, hạn chế những khoảng trống thông tin dễ bị lợi dụng để phát tán tin đồn, suy diễn.

pt2.jpg
Chuyên trang Xây dựng Đảng của Báo Phú Thọ – Cầu nối đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Đổi mới sản xuất đa nền tảng, lấy chất lượng đội ngũ làm nền tảng

Công nghệ và cơ chế phối hợp chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành sản phẩm báo chí có chất lượng. Theo ông Lê Hồng Khanh, chuyển đổi số không phải là đưa nguyên trạng nội dung từ báo in, phát thanh, truyền hình lên báo điện tử và mạng xã hội, mà phải thay đổi cách tổ chức sản xuất theo đặc thù từng nền tảng.

“Một sự kiện có thể được cập nhật bằng tin nhanh, phân tích qua phóng sự, làm rõ số liệu bằng đồ họa hoặc tiếp cận công chúng trẻ bằng video ngắn. Khác nhau về hình thức nhưng nội dung phải thống nhất, được kiểm chứng và bảo đảm trách nhiệm biên tập”, ông chia sẻ.

Tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ, các chuyên mục như “Hộp thư truyền hình”, “Vấn đề đại biểu dân cử và cử tri quan tâm”, “Tòa soạn - Bạn đọc”, “Ống kính phóng viên”... còn là kênh để tòa soạn tiếp nhận kiến nghị, phát hiện đề tài và theo dõi những vấn đề người dân quan tâm.

Đổi mới cách làm đòi hỏi đội ngũ nhà báo có năng lực phân tích chính sách, phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin và làm chủ công nghệ. Trước sự xuất hiện ngày càng tinh vi của hình ảnh, âm thanh, video giả mạo bằng AI, khả năng xác minh nguồn gốc và đối chiếu tư liệu càng trở nên thiết yếu. AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, tìm kiếm tư liệu, rút ngắn quy trình sản xuất, nhưng không thể thay thế phán đoán và trách nhiệm nghề nghiệp của nhà báo.

“Trong không gian số, cạnh tranh về thông tin trước hết là cạnh tranh về niềm tin”, ông Khanh nhấn mạnh. Vì vậy, giữ vững dòng thông tin chủ lưu không chỉ là hiện diện trên nhiều nền tảng, mà là tạo ra những thông tin được kiểm chứng, giải đáp đúng điều công chúng cần biết và đủ sức thuyết phục. Niềm tin ấy được tạo dựng từ chất lượng từng sản phẩm báo chí và trách nhiệm của người làm báo.

Xem thêm

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

(CLO) Mediacorp, đơn vị sở hữu kênh tin tức CNA của Singapore, đã thiết kế lại ứng dụng và website theo hướng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giúp độc giả khám phá nhiều nội dung hơn và tương tác sâu hơn. Những thay đổi này mang lại kết quả tích cực, trong đó lượt nghe podcast trung bình hằng tháng tăng 84%, số lần nhấp vào trang chủ trên ứng dụng tăng 54%.

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

(CLO) Trước sự cạnh tranh từ những người sáng tạo nội dung và làn sóng thông tin do AI tạo ra trên TikTok, tờ VG của Na Uy lựa chọn đặt nhà báo và uy tín báo chí làm trọng tâm chiến lược tiếp cận độc giả trẻ. Cách làm này giúp lượt xem trung bình mỗi video tăng 74% trong một năm.

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

(CLO) Chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thể hiện qua những việc làm cụ thể như người dân livestream bán nông sản, hợp tác xã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử hay hỗ trợ bà con tiếp cận dịch vụ số. Đây cũng là những câu chuyện được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai chú trọng phản ánh từ thực tiễn cơ sở.

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

(CLO) Sáng 30/10, Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo báo chí lần thứ XIII – 2026, tập trung thảo luận vai trò của báo chí trong tuyên truyền, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Hơn 800 tin, bài của báo chí Trung ương đưa tin về Ninh Bình trong tháng 10

Hơn 800 tin, bài của báo chí Trung ương đưa tin về Ninh Bình trong tháng 10

(CLO) Ghi nhận sự đồng hành của các cơ quan truyền thông trước điểm sáng tăng trưởng GRDP 11,31% (đứng thứ 5 toàn quốc), Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Ninh Bình đề nghị báo chí tiếp tục bám sát các quyết sách lớn trong tháng 11/2026. Trong đó, trọng tâm là quá trình vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các giải pháp giữ vững đà tăng trưởng kinh tế hai con số.

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Cỡ chữ bài viết: