Theo PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, niềm tin không chỉ là kết quả của truyền thông mà còn là nguồn lực quan trọng để chuyển hóa chủ trương của Đảng thành sự đồng thuận và hành động trong xã hội.
Niềm tin xã hội - nguồn lực để hiện thực hóa nghị quyết
PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa cho rằng, niềm tin xã hội không phải là cảm xúc nhất thời mà là kết quả của quá trình tiếp nhận thông tin, kiểm chứng thực tiễn và sự đồng thuận được bồi đắp lâu dài. Khi người dân hiểu đúng, tin tưởng vào mục tiêu phát triển và nhìn thấy những chuyển biến tích cực trong thực tiễn, họ sẽ chủ động tham gia vào quá trình thực hiện nghị quyết.
Chính vì vậy, tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV không thể chỉ dừng ở việc phổ biến các mục tiêu, chỉ tiêu hay nhiệm vụ phát triển. "Điều quan trọng hơn là giúp công chúng nhận thấy ý nghĩa của những chủ trương đó đối với cuộc sống của mình, từ đó hình thành niềm tin và trách nhiệm cùng tham gia thực hiện", ông nhấn mạnh.
Theo PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa, báo chí cách mạng có lợi thế đặc biệt trong quá trình kiến tạo niềm tin bởi đây là kênh thông tin chính thống, có khả năng kết nối giữa chủ trương của Đảng với thực tiễn cuộc sống. Thông qua những thông tin chính xác, khách quan và có chiều sâu, báo chí giúp công chúng hiểu đúng bản chất của các vấn đề, hạn chế khoảng trống thông tin - môi trường dễ phát sinh tin giả và các luận điệu xuyên tạc.
Không chỉ vậy, niềm tin còn được tạo dựng từ chính cách báo chí phản ánh hiện thực. "Những mô hình hay, cách làm sáng tạo, những chuyển biến tích cực trong quá trình triển khai nghị quyết hay những câu chuyện về sự đổi thay ở từng địa phương đều là minh chứng sinh động để người dân thấy nghị quyết không chỉ tồn tại trên văn bản mà đang từng bước trở thành hiện thực", ông cho biết.
Khơi dậy hành động từ những chủ trương lớn
Theo PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa, giá trị của báo chí không chỉ nằm ở việc giúp công chúng biết có một nghị quyết mới được ban hành, mà còn ở khả năng chuyển hóa những nội dung mang tính chính trị thành động lực hành động trong xã hội.
Điều đó đòi hỏi báo chí phải vượt ra ngoài cách tiếp cận truyền thống vốn chủ yếu tập trung phản ánh hội nghị, sự kiện hay văn bản. Thay vào đó, mỗi tác phẩm cần trả lời được những câu hỏi thiết thực: Văn kiện Đại hội XIV sẽ tạo ra cơ hội gì cho người dân, doanh nghiệp? Những mục tiêu lớn của đất nước sẽ được cụ thể hóa như thế nào ở từng địa phương, từng lĩnh vực? Người dân có thể tham gia vào quá trình ấy bằng những hành động cụ thể nào?
Theo ông, khi báo chí trả lời được những câu hỏi đó, nghị quyết sẽ không còn là những khái niệm mang tính lý luận mà trở thành những câu chuyện gần gũi với đời sống. Đây cũng là cách để biến nhận thức thành hành động và củng cố niềm tin xã hội một cách bền vững.
"Báo chí không chỉ truyền thông về nghị quyết mà phải góp phần kiến tạo niềm tin xã hội đối với nghị quyết", ông nhấn mạnh. Chính niềm tin ấy sẽ tạo nên sự đồng thuận trong xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển và động lực thực hiện những mục tiêu mà Văn kiện Đại hội XIV đã xác định.
Từ đồng thuận xã hội đến sức mạnh bảo vệ nền tảng tư tưởng
Một trong những giá trị lớn nhất của báo chí trong tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV là góp phần tạo dựng sự đồng thuận xã hội. Đồng thuận không phải là sự thống nhất mang tính hình thức, mà được hình thành khi người dân hiểu đúng chủ trương, chia sẻ mục tiêu phát triển và sẵn sàng đồng hành trong quá trình thực hiện.
PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa cho rằng, để tạo dựng được sự đồng thuận ấy, báo chí trước hết phải làm tốt vai trò giải thích chính sách. Những mục tiêu lớn như phát triển kinh tế số, xây dựng xã hội số, đổi mới mô hình tăng trưởng hay phát triển khoa học, công nghệ chỉ thực sự có sức sống khi được cụ thể hóa bằng những câu chuyện của từng địa phương, từng ngành, từng lĩnh vực và gắn với lợi ích thiết thân của người dân.
Theo ông, niềm tin xã hội không thể được tạo dựng chỉ bằng những khẩu hiệu hay lời kêu gọi. Niềm tin được hình thành từ sự thống nhất giữa chủ trương với thực tiễn, giữa lời nói với kết quả đạt được. "Trong quá trình đó, báo chí vừa là cầu nối truyền tải chủ trương của Đảng, vừa là kênh phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, góp phần giúp chính sách được điều chỉnh và hoàn thiện ngay trong quá trình triển khai", ông chia sẻ.
Đây cũng là lý do PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa cho rằng báo chí cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò phản biện xã hội trên tinh thần xây dựng. Phản ánh những khó khăn, điểm nghẽn hay những vấn đề phát sinh trong thực tiễn không phải để tạo dư luận tiêu cực, mà nhằm góp phần tháo gỡ vướng mắc, củng cố niềm tin của người dân đối với quá trình tổ chức thực hiện nghị quyết.
Ở một khía cạnh khác, ông nhấn mạnh, báo chí còn là lực lượng quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong bối cảnh thông tin trên không gian mạng phát triển với tốc độ rất nhanh, các quan điểm sai trái, xuyên tạc về Văn kiện Đại hội XIV có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Vì vậy, báo chí không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và có sức thuyết phục để tạo "sức đề kháng" cho công chúng.
"Khi người dân được tiếp cận thông tin chính xác, hiểu đúng bản chất của các chủ trương lớn thì các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có đất sống. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xét đến cùng, không chỉ là bác bỏ cái sai mà còn là củng cố niềm tin vào cái đúng", PGS.TS. Đỗ Chí Nghĩa nhận định.
