"Bao giờ Việt Nam phát triển đến nền kinh tế thị trường hiện đại?"

Đó là câu hỏi của TS. Lưu Bích Hồ - Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đặt ra cho các chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu chính sách, chiến lược bàn luận tại Tọa đàm "Thể chế pháp luật kinh tế của một số quốc gia trên thế giới" do Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) tổ chức.

(CLO) Đó là câu hỏi của TS. Lưu Bích Hồ - Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đặt ra cho các chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu chính sách, chiến lược bàn luận tại Tọa đàm "Thể chế pháp luật kinh tế của một số quốc gia trên thế giới" do Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) tổ chức.

IMG_1706
TS. Lưu Bích Hồ - Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển phát biểu tại buổi tọa đàm

Thực chất, tiến đến một nền kinh tế thị trường đã được Chính phủ và Nhà nước định hướng phát triển từ năm 1986 và "trong nhiều năm qua, cải cách thể chế luôn được coi là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của quá trình cải cách kinh tế Việt Nam đúng theo định hướng đã đề ra", ông Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng CIEM tổ chức.

Tuy nhiên, thể chế Việt Nam đã và đang được hướng đến thể chế của một nền kinh tế thị trường nhưng "chưa được hiện đại" bởi nhiều lý do từ khách quan đến chủ quan.

Cũng theo nhận định của ông Cung, đa số phần đông công chúng từ doanh nghiệp đến cả người làm chính sách để chưa hiểu rõ cải cách thể chế là gì. Hiểu được rồi thì tiến đến hàng loạt các câu hỏi: phải cải cách như thế nào, đến bao giờ thì đầy đủ, thì hiện đại và phù hợp xu hướng chung.

Theo nhận định của PGS. TS Dương Đăng Huệ, kinh tế thị trường phải có đầy đủ 10 đặc điểm xuyên suốt từ phương hướng chính trị, hệ thống pháp luật đến quá trình vận hành trong đó, phải tồn tại và hoàn chỉnh "hệ thống vật quyền" (quyền sở hữu của đất nước).

Nhưng theo đánh giá của ông Huệ, thể chế Việt Nam chưa hề đề cập đến định nghĩa về "hệ thống vật quyền" và thậm chí, khi đánh giá dựa trên 10 tiêu chí chung của nền kinh tế thị trường, "Việt Nam chưa đạt được bất cứ một tiêu chí nào", khẳng định của ông Huệ.

Ông Cung cũng thẳng thắn thừa nhận, thể chế kinh tế nếu không phù hợp sẽ trở thành vật cản, làm méo mó thị trường khiến các nguồn lực trong nền kinh tế bị phân bố sai lệch, thậm chí làm thui chột sáng kiến và động lực của từng cá nhân, tổ chức, của doanh nghiệp quốc dân dẫn tới sự không công bằng, không hiệu quả trong quản lý và điều hành đất nước.

Trong khi đó, "nguồn lực của chúng ta vô cùng lớn nhưng thể chế pháp luật kinh tế đang "bí rì rì" nên nguồn lực không đào lên được, không phát huy được, chưa thực sự tạo động lực cho sự phát triển", đánh giá của ông Cung.

Đối chiếu vào thực tế, hầu hết các chuyên gia đầu cho rằng, về mặt số lượng và tên các văn bản pháp luật, Việt Nam đều "đã đầy đủ và chứa đựng hầu hết trụ cột của thể chế pháp lý kinh tế thị trường như nước ngoài hiện nay" nhưng xét về nội dung thì lại thiếu hai điều 'quan trọng".

Thứ nhất, về phạm vi luật, nước ngoài có 10 nội dung của ta chỉ có được 5 nội dung. Thứ hai, đó là “họ thị trường còn ta thì chưa”, có thể trong nội dung của các thể chế pháp luật kinh tế đã có, nhưng vẫn không phù hợp với kinh tế thị trường ngày càng hiện đại và hội nhập sâu rộng.

d8a5bfefe1cda567c49968d1e29851d2_kt_5
Phát triển đến nền kinh tế thị trường hiện đại là yếu tố thúc đẩy DN phát triển và thành công - Ảnh minh họa

Cũng tại buổi tọa đàm, ThS. Nguyễn Văn Phúc - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội thừa nhận thẳng thắn về những bất cập trong thể chế kinh tế hiện nay khi dù tạo ra luật rất "rõ ràng" nhưng hành luật thì vẫn "theo tập quán" với những quy định bất thành văn. Đó cũng chính là điều được các chuyên gia, nhà nghiên cứu từ ông Cung đến ông Hồ thừa nhận: "thực thi pháp luật là điểm yếu nhất của Việt Nam bây giờ".

Đó cũng là lý do khiến chuyên gia về luật pháp, nhà làm luật nước ngoài nhận định rằng, Việt Nam rất yếu trong việc thực thi luật pháp. Ngay tại hiệp định EVFTA, giới chức trách các nước trong khối liên minh EU đều thể hiện một quan điểm, họ không chỉ đánh giá Việt Nam trong việc tuân thủ các cam kết đã được thống nhất khi đàm phán mà còn đánh giá trên hàng loạt các tiêu chí về "mức độ tuân thủ", "mức độ thực hiện" hay nói cách khác chính là "tần suất" và cả sự "hiệu quả" trong thực thi các cam kết trên mà nổi bật nhất là cam kết về hải quan, thuế và quy tắc xuất xứ của hàng hóa.

Ngay tại buổi tọa đàm, ông Hồ đã thẳng thắn đề nghị phải có một cuộc vận động xây dựng và thực thi luật pháp trong toàn xã hội bởi pháp luật về kinh tế nói riêng và pháp luật Việt Nam nói chung đều chính là "lợi ích" của nhân dân.

Nền kinh tế thị trường là một nền kinh tế luôn biến đổi nên pháp luật cũng phải vì thế mà biến đổi để phù hợp với xu hướng đó. Nói đến yêu cầu của tiến tiến trình cải cách thể chế lần thứ 3 của Việt Nam trong tiến trinh hội nhập có lẽ là sự cải cách về mặt nội dung khi phải tiệm cận gần hơn với thể chế kinh tế thị trường thế giới thay vì gai tăng số lượng các luật như đã làm hiện nay.

Hơn hết, đó là sự áp dụng, vận dụng hiệu quả hệ thống luật pháp này, nâng cao nặng lực thực thi của Nhà nước, của doanh nghiệp và của người dân. Bởi luật pháp chỉ có thể phát huy tác dụng một cách "hoàn hảo" khi nó được gắn chặt với thực tiễn, được hình thành, phát triển và hoàn thiện từ những người tạo nên - thay đổi luật pháp là Chính phủ, Nhà nước đến những người thực thi là đông đảo người dân cả nước.

Đó chính là chìa khóa cho công cuộc đưa Việt Nam phát triển hoàn hảo đến nền kinh tế thị trường hiện đại. Và câu trả lời dành cho câu hỏi của TS. Lưu Bích Hồ sẽ không dễ dàng gì.

Quỳnh Liên

Xem thêm

Bóc quy trình tạo hơn 500.000 mã dự thưởng “Xé ngay trúng liền”: Vì sao không ai biết trước mã nào sẽ trúng?

Bóc quy trình tạo hơn 500.000 mã dự thưởng “Xé ngay trúng liền”: Vì sao không ai biết trước mã nào sẽ trúng?

Từ khâu tạo mã, in trên dây chuyền đến xác nhận kết quả, chương trình “Xé ngay trúng liền” được vận hành theo quy trình tự động, trong đó mỗi mã dự thưởng được tạo ngẫu nhiên, duy nhất và có trạng thái xác định ngay từ khi phát hành. Quy trình này nhằm bảo đảm tính công bằng, minh bạch và hạn chế tối đa sự can thiệp của con người vào kết quả.

SeABank được vinh danh trong 2 bảng xếp hạng uy tín nhờ năng lực tài chính và quản trị vững mạnh

SeABank được vinh danh trong 2 bảng xếp hạng uy tín nhờ năng lực tài chính và quản trị vững mạnh

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) vừa được vinh danh tại Top 50 Công ty Đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50) và Top 10 Ngân hàng TMCP tư nhân uy tín năm 2026. Đây là năm thứ 4 liên tiếp SeABank được ghi nhận ở cả 2 bảng xếp hạng, tiếp tục khẳng định hiệu quả hoạt động, năng lực quản trị và uy tín thương hiệu trên thị trường.

Đắk Lắk muốn tăng trưởng hai con số, không thể mãi dừng ở sơ chế

Đắk Lắk muốn tăng trưởng hai con số, không thể mãi dừng ở sơ chế

(CLO) Công nghiệp Đắk Lắk đang tăng trưởng khá cao nhưng phía sau những con số tích cực vẫn là một điểm nghẽn lớn: công nghiệp chế biến chủ yếu mới dừng ở khâu sơ chế. Muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, tỉnh cần chuyển mạnh từ khai thác lợi thế nguyên liệu sang chế biến sâu, logistics, công nghệ và tổ chức các chuỗi giá trị.

TH ra mắt TH true WATER bình vòi 18,5 L tiện lợi từ nguồn nước ngầm núi lửa triệu năm

TH ra mắt TH true WATER bình vòi 18,5 L tiện lợi từ nguồn nước ngầm núi lửa triệu năm

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng nước uống đóng bình ngày càng hướng đến sự tiện lợi, linh hoạt và phù hợp với nhịp sống hiện đại, Tập đoàn TH chính thức ra mắt sản phẩm mới Nước tinh khiết TH true WATER 18,5 L với thiết kế vòi tiện lợi – mở rộng lựa chọn cho dòng sản phẩm nước tinh khiết từ nguồn nước ngầm núi lửa triệu năm.

Danko Riverside – “Bản giao hưởng” của những giai điệu tinh tuyển tại Bắc Ninh

Danko Riverside – “Bản giao hưởng” của những giai điệu tinh tuyển tại Bắc Ninh

Trong nghệ thuật, một giai điệu đủ hay mới có thể lay động những tâm hồn đồng điệu. Trong BĐS, chỉ một nơi hội tụ trọn vẹn từ vị thế, kiến trúc, cảnh quan cho đến cộng đồng ưu tú mới đủ sức trở thành một biểu tượng trường tồn. Tại Bắc Ninh, Danko Riverside đang hiện thực hóa chuẩn mực ấy thông qua hành trình kiến tạo một không gian sống độc bản – nơi từng giá trị nhỏ nhất đều được “tinh tuyển” khắt khe.

Sau nhịp rung lắc, vàng và bạc lại “sáng” trong dài hạn

Sau nhịp rung lắc, vàng và bạc lại “sáng” trong dài hạn

(CLO) Theo bà Maria Smirnova, Đối tác quản lý tại Sprott Inc. và Giám đốc đầu tư cấp cao của Sprott Asset Management, đợt giảm giá kéo dài nhiều tháng của vàng và bạc chỉ là một nhịp điều chỉnh trong chu kỳ tăng dài hạn, thay vì dấu hiệu đảo chiều xu hướng.

Hoàn thiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Hoàn thiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

(CLO) Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển từ việc xây dựng khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) sang tổ chức thực thi hiệu quả trên thực tế. Theo các chuyên gia, EPR cần trở thành động lực thúc đẩy thiết kế sản phẩm xanh, phát triển công nghiệp tái chế và hình thành nền kinh tế tuần hoàn.

Việt Nam sẵn sàng là cửa ngõ để doanh nghiệp Australia tiếp cận thị trường ASEAN

Việt Nam sẵn sàng là cửa ngõ để doanh nghiệp Australia tiếp cận thị trường ASEAN

(CLO) Chiều 11/8, tại Sydney (Australia), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Thương mại và Du lịch Australia, Thượng nghị sĩ Don Farrell, trao đổi về thúc đẩy thương mại, đầu tư, hợp tác phát triển, chuyển đổi xanh, năng lượng, khoáng sản và phối hợp trong các khuôn khổ hợp tác kinh tế song phương, khu vực.

Agribank tiên phong triển khai chương trình tín dụng ưu đãi 70.000 tỷ đồng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế

Agribank tiên phong triển khai chương trình tín dụng ưu đãi 70.000 tỷ đồng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế

Thực hiện nghiêm túc, kịp thời chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế, tiếp tục khẳng định vai trò Ngân hàng thương mại Nhà nước trụ cột, tiên phong đồng hành thúc đẩy phát triển nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Victory Place – Đặc quyền tầm nhìn giữa lõi trung tâm bên sông Hàn

Victory Place – Đặc quyền tầm nhìn giữa lõi trung tâm bên sông Hàn

Trong bối cảnh quỹ đất trung tâm ven sông Hàn ngày càng hữu hạn, những căn hộ sở hữu tầm nhìn rộng mở đang trở thành tài sản được nhà đầu tư và khách hàng ưu tiên lựa chọn. Tại Victory Place thuộc dự án Capital Square Đà Nẵng, lợi thế tầm cao mở ra trải nghiệm sống giàu cảm xúc, đồng thời tạo nên giá trị khác biệt và tiềm năng gia tăng giá trị bền vững cho những chủ nhân tinh anh.

Địa ốc Hoàng Quân (HQC) lãi gần 13 tỷ đồng sau nửa năm, tiền mặt chỉ còn 26 tỷ đồng và gần 1.500 tỷ nằm ở các dự án dở dang

Địa ốc Hoàng Quân (HQC) lãi gần 13 tỷ đồng sau nửa năm, tiền mặt chỉ còn 26 tỷ đồng và gần 1.500 tỷ nằm ở các dự án dở dang

(CLO) CTCP Tư vấn Thương mại Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (mã chứng khoán: HQC) khép lại nửa đầu năm 2026 với lợi nhuận sau thuế gần 13 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ. Đến cuối tháng 6, doanh nghiệp chỉ còn hơn 26 tỷ đồng tiền mặt, trong khi gần 1.500 tỷ đồng vốn nằm ở hàng tồn kho, chủ yếu là chi phí tại các dự án bất động sản đang dở dang.

Nghị quyết 21: Định nghĩa lại giá trị bất động sản

Nghị quyết 21: Định nghĩa lại giá trị bất động sản

(CLO) Nghị quyết 21-NQ/TW mở ra những định hướng mới cho thị trường bất động sản, từ niên hạn công trình đến hạn chế phân lô, bán nền; qua đó từng bước tái định hình giá trị bất động sản theo hướng coi trọng chất lượng, hạ tầng, pháp lý và khả năng khai thác thực tế.

Cỡ chữ bài viết: