Với xe dùng động cơ đốt trong, hệ thống làm mát giữ vai trò then chốt trong việc duy trì nhiệt độ vận hành ổn định. Nếu nước làm mát bị thiếu, sai nồng độ hoặc nhiễm bẩn, động cơ có thể quá nhiệt và kéo theo những hư hỏng tốn kém.
Theo Jalopnik, dù nhiều loại nước làm mát hiện nay được quảng cáo có thể sử dụng trong nhiều năm, chủ xe vẫn nên kiểm tra dung dịch này ít nhất 1 lần mỗi năm. Những người muốn cẩn trọng hơn có thể kiểm tra thường xuyên hơn, đặc biệt trước các hành trình dài hoặc khi xe có dấu hiệu nóng máy bất thường.
Nước làm mát là một trong những yếu tố dễ kiểm tra nhất trong quá trình chăm sóc xe, nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe động cơ. Việc bỏ qua hạng mục này có thể dẫn tới các hư hỏng nghiêm trọng như cháy gioăng quy lát, hỏng pít tông, kẹt hoặc hỏng van hằng nhiệt và nhiều sự cố khác trong hệ thống động cơ.
Không phải mọi trường hợp quá nhiệt đều bắt nguồn trực tiếp từ nước làm mát, song kiểm tra mức dung dịch là cách đơn giản để phát hiện sớm rủi ro. Chủ xe không nhất thiết phải đưa xe vào xưởng chỉ để thực hiện thao tác này, bởi việc kiểm tra thường chỉ cần biết vị trí bình chứa nước làm mát và cách mở nắp đúng quy trình.
Khi động cơ hoạt động, quá trình đốt nhiên liệu tạo ra lượng nhiệt rất lớn. Hệ thống làm mát sẽ bơm hỗn hợp gồm dung dịch chống đông và nước đi quanh động cơ để hấp thụ nhiệt, sau đó đưa dòng chất lỏng này tới két tản nhiệt trước khi tiếp tục vòng tuần hoàn.
Nếu lượng nước làm mát quá thấp hoặc nồng độ pha không phù hợp, hệ thống sẽ không thể tản nhiệt đủ nhanh so với lượng nhiệt động cơ tạo ra. Tình trạng này có thể xuất phát từ rò rỉ nước làm mát, hoặc do dung dịch bị lẫn dầu và các chất lỏng khác lọt vào hệ thống.
Ngoài chức năng tản nhiệt, nước làm mát còn giúp hạn chế ăn mòn và gỉ sét bên trong thân máy. Dung dịch này cũng có điểm đóng băng thấp hơn nước thông thường, nhờ đó ngăn hệ thống làm mát bị đóng băng trong điều kiện nhiệt độ thấp. Nếu chỉ dùng nước, hiện tượng đóng băng có thể làm chất lỏng giãn nở và gây nứt các chi tiết động cơ.
Khi tự kiểm tra, nguyên tắc quan trọng nhất là chỉ thao tác lúc động cơ đã nguội. Cách an toàn là để xe qua đêm và kiểm tra trước khi khởi hành vào buổi sáng. Hệ thống làm mát sẽ bị tăng áp khi nóng, vì vậy việc mở nắp bình chứa trong trạng thái này có thể khiến chất lỏng nóng phụt ra và gây chấn thương.
Sau khi xác định động cơ đã nguội, chủ xe có thể tìm bình chứa nước làm mát theo hướng dẫn trong sổ tay sử dụng. Bình thường có vạch đánh dấu mức dung dịch phù hợp, giúp người dùng quan sát bằng mắt thường. Nếu có dụng cụ kiểm tra dung dịch chống đông, chủ xe có thể hút một lượng nhỏ để kiểm tra điểm sôi và điểm đóng băng của nước làm mát.
Nếu kết quả kiểm tra cho thấy dung dịch không đạt yêu cầu, nước làm mát cũ cần được xả bỏ đúng cách và thay bằng dung dịch mới. Loại chất lỏng này không được đổ ra môi trường hoặc vứt vào thùng rác thông thường, mà nên được mang tới xưởng sửa chữa, trung tâm dịch vụ hoặc điểm tái chế dung dịch chống đông tại địa phương trong bình kín có ghi nhãn rõ ràng.
