Volvo đã tạo ra một bước ngoặt lớn cho ngành ô tô khi phát minh dây an toàn ba điểm vào năm 1959 và chia sẻ thiết kế này miễn phí cho các hãng xe khác. Đến năm 1968, Mỹ bắt buộc trang bị dây an toàn trên tất cả xe mới, và năm 1971, Cơ quan An toàn Giao thông Quốc gia (NHTSA) đưa ra tiêu chuẩn đầu tiên cho ghế an toàn trẻ em.
Tuy nhiên, phải đến năm 1985, toàn bộ 50 bang của Mỹ mới áp dụng luật bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em, sau khi New York tiên phong thực hiện vào năm 1984. Theo ước tính của NHTSA, từ năm 1975 đến nay, hơn 11.000 trẻ dưới 5 tuổi đã được cứu nhờ ghế an toàn.
Hiện nay, nhiều hãng xe, trong đó có Volvo, đã tích hợp sẵn ghế nâng trong một số mẫu xe, và người dùng ngày càng quan tâm đến việc chọn xe có thể lắp vừa ba ghế trẻ em. Vấn đề đặt ra không phải là có nên dùng ghế an toàn hay không, mà là trẻ bao nhiêu tuổi thì không cần dùng nữa?
Câu trả lời không đơn giản. NHTSA đưa ra hướng dẫn chung cho trẻ đến 12 tuổi, nhưng luật cụ thể lại do từng bang quy định, gây không ít nhầm lẫn. Hiệp hội Nhi khoa Mỹ (AAP) nhấn mạnh rằng việc sử dụng ghế an toàn không chỉ phụ thuộc vào tuổi mà còn vào chiều cao, cân nặng và khả năng sử dụng dây an toàn người lớn một cách an toàn.
Thực tế, việc chọn ghế phù hợp sẽ dễ dàng hơn nếu trẻ em phát triển đồng đều, nhưng điều này không xảy ra. Vì vậy, trên thị trường có rất nhiều loại ghế với thông số khác nhau.
Điều quan trọng nhất là cha mẹ phải kiểm tra nhãn thông tin bắt buộc trên ghế, nơi ghi rõ giới hạn về chiều cao, cân nặng và các lưu ý cần thiết. Đây là yếu tố quyết định ghế có phù hợp với trẻ hay không, chứ không phải độ tuổi.
AAP khuyến cáo trẻ nên sử dụng ghế an toàn càng lâu càng tốt, cho đến khi đạt giới hạn chiều cao hoặc cân nặng mà nhà sản xuất quy định. Một số bệnh viện và trung tâm y tế cũng đưa ra lời khuyên tương tự, đồng thời nhấn mạnh lợi ích của việc giữ trẻ ở tư thế quay về phía sau lâu hơn, đặc biệt với trẻ có nhu cầu đặc biệt.
Khi trẻ đã vượt quá giới hạn của ghế an toàn thông thường, bước tiếp theo là sử dụng ghế nâng (booster). Theo AAP, trẻ nên ngồi ghế nâng cho đến khi cao khoảng 1,45 m, thường rơi vào độ tuổi từ 8 đến 12.
Ghế nâng giúp định vị đúng dây an toàn ba điểm, đảm bảo phần đai ngang nằm trên đùi và phần đai chéo qua ngực và vai. Tương tự ghế trẻ em, ghế nâng cũng có giới hạn về chiều cao và cân nặng, vì vậy cha mẹ cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng.
Ngoài ra, có một bài kiểm tra đơn giản gọi là “5 bước” để xác định trẻ đã sẵn sàng dùng dây an toàn người lớn hay chưa. Nếu trẻ chưa đạt chuẩn, việc tiếp tục dùng ghế nâng là cần thiết để đảm bảo an toàn.
Một lưu ý khác là ghế an toàn có tuổi thọ từ 7 đến 10 năm. Do đó, việc sử dụng ghế quá cũ có thể không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn.
Dù luật ở mỗi nơi có thể khác nhau, nguyên tắc chung vẫn là: giữ trẻ trong ghế an toàn hoặc ghế nâng càng lâu càng tốt, cho đến khi đủ điều kiện sử dụng dây an toàn đúng cách.
