Phần lớn số tài sản này đang được giữ tại Euroclear, tổ chức tài chính đặt trụ sở ở Brussels.
Ủy ban châu Âu đã xây dựng kế hoạch trong nhiều tháng nhằm dùng tài sản bị đóng băng của Nga để tạo nguồn cho “khoản vay bồi thường”, hỗ trợ nhu cầu tài chính của Ukraine trong hai năm tới. Nhưng kế hoạch gây ra hàng loạt câu hỏi pháp lý, khiến Bỉ lo ngại rủi ro quá lớn cho quốc gia và cho Euroclear.
Trước khi Ủy ban công bố các tài liệu pháp lý chi tiết hôm 3/12, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Maxime Prevot nói rằng đề xuất của EU “không đáp ứng yêu cầu” của Bỉ. Ông cho biết Bỉ “thất vọng vì không được lắng nghe”, đồng thời khẳng định những lo ngại của nước này “chưa được giải quyết thỏa đáng”.
Bỉ đưa ra ba yêu cầu. Thứ nhất, các nước EU khác phải chịu toàn bộ chi phí pháp lý nếu Nga kiện chương trình. Thứ hai, họ phải cam kết hỗ trợ tài chính ngay nếu tòa án yêu cầu hoàn trả cho Nga. Thứ ba, các nước khác cũng đang nắm giữ tài sản bị đóng băng của Nga phải chuyển số tiền đó cho Ukraine, không chỉ riêng Bỉ.
Ông Prevot nói những yêu cầu này “không phải là không thể giải quyết”, nhưng cho biết Bỉ chưa nhận được sự ủng hộ đầy đủ từ các nước thành viên.
Bên cạnh kế hoạch dùng tài sản bị đóng băng, Ủy ban châu Âu cũng xem xét phương án vay tiền trên thị trường tài chính, hoặc kết hợp cả hai, để bảo đảm nguồn hỗ trợ cho Ukraine. Việc vay tiền có thể giúp EU nhanh chóng cung cấp hỗ trợ trong lúc tiếp tục xử lý các vướng mắc pháp lý và chính trị về tài sản của Nga.
Mức độ phức tạp gia tăng sau khi kế hoạch hòa bình 28 điểm do Mỹ hậu thuẫn đề xuất một phần tài sản của Nga có thể được đưa vào quỹ đầu tư chung giữa Mỹ và Nga. Dù vậy, nhiều nước EU vẫn muốn dùng trực tiếp tài sản Nga thay vì vay vốn, vì khoản vay cuối cùng sẽ phải hoàn trả.
Theo đề xuất của Ủy ban, Ukraine chỉ phải trả nợ nếu Nga bồi thường thiệt hại chiến sự cho nước này. Ủy ban cho rằng kế hoạch phù hợp pháp lý vì không tịch thu tài sản có chủ quyền của Nga.
Người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết các ủy viên sẽ thảo luận phương án tài trợ Ukraine trong cuộc họp thường kỳ và sẽ thông qua các đề xuất pháp lý vào ngày hôm sau.
