38 nội dung được đưa ra quyết nghị
Sáng 21/9, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc Kỳ họp thứ Năm - kỳ họp chuyên đề với khối lượng lớn nội dung cần xem xét, quyết định.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh cho biết, kỳ họp diễn ra trong thời điểm Thành phố tập trung triển khai các chủ trương, chính sách mới, tiếp tục hoàn thiện thể chế và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đặc biệt, TPHCM đang chuẩn bị triển khai Luật Phát triển đô thị, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Theo ông Võ Văn Minh, đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cơ hội để Thành phố đổi mới tư duy quản lý, phương thức quản trị, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Theo chương trình, HĐND Thành phố sẽ xem xét, quyết nghị 38 nội dung, gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt.
Trong đó có 24 dự thảo nghị quyết cụ thể hóa, tổ chức thực hiện Luật Phát triển đô thị, liên quan đến các vấn đề như quy hoạch tổng thể Thành phố; quy hoạch đô thị và nông thôn; quy hoạch kiến trúc; không gian ngầm; phát triển theo định hướng giao thông công cộng; quản lý, khai thác công trình ngầm; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư.
Đây là những nội dung có phạm vi điều chỉnh rộng, nhiều vấn đề mới và liên quan trực tiếp đến tổ chức không gian phát triển, quản lý đất đai, hạ tầng cũng như phương thức phát triển đô thị của TPHCM trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, HĐND Thành phố xem xét nhiều chính sách trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khởi nghiệp; các chương trình mục tiêu quốc gia; chính sách hỗ trợ học sinh và một số nhóm người yếu thế.
Kỳ họp cũng xem xét chủ trương đầu tư một số dự án như chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi, hoàn thiện hạ tầng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc, xây dựng cầu Rạch Dơi, chuyển mục đích sử dụng rừng để thực hiện tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ...
Trước khối lượng nội dung lớn, ông Võ Văn Minh đề nghị các đại biểu nghiên cứu kỹ từng dự thảo, tập trung vào sự cần thiết ban hành, phạm vi và đối tượng tác động, nguồn lực, tính khả thi cũng như tác động cụ thể đối với người dân, doanh nghiệp.
Theo Chủ tịch HĐND TPHCM, mỗi chính sách triển khai Luật Phát triển đô thị được quyết định tại kỳ họp không chỉ phải đúng quy định mà còn phải trả lời được liệu chính sách có giải quyết vấn đề thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo thêm dư địa và động lực phát triển hay không.
Bí thư Thành ủy yêu cầu "đo" được hiệu quả của nghị quyết
Phát biểu tại kỳ họp, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đánh giá Luật Phát triển đô thị đã tạo ra khuôn khổ pháp lý mới, trao cho Thành phố nhiều thẩm quyền lớn hơn, chủ động hơn trong giải quyết các vấn đề phát triển.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc được trao thêm quyền không đồng nghĩa với việc tự động tạo ra kết quả.
"Quyền hạn được trao là điều kiện rất quan trọng, nhưng quyền hạn tự nó không tạo ra kết quả", Bí thư Thành ủy nói.
Theo ông Trần Lưu Quang, điều quan trọng nhất là phải biến những quyền hạn được Quốc hội trao thành cơ chế cụ thể; từ cơ chế khơi thông nguồn lực và từ nguồn lực tạo ra kết quả phát triển thực sự.
Ông đặt ra yêu cầu khi xem xét từng nghị quyết, đại biểu HĐND cần làm rõ ba câu hỏi: Nghị quyết này tháo gỡ được điểm nghẽn nào? Nghị quyết khơi thông được nguồn lực hoặc tạo ra động lực phát triển gì? Cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện?
"Quyền hạn lớn hơn nhất thiết phải đi liền với trách nhiệm lớn hơn", ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Bí thư Thành ủy cũng cho rằng, TPHCM cần thay đổi cách tiếp cận trong sử dụng các thẩm quyền mới. Thay vì chỉ đặt câu hỏi pháp luật cho phép làm gì, cần xác định trong phạm vi pháp luật cho phép, Thành phố có thể làm gì tốt hơn cho phát triển.
Trong đó, tài chính, ngân sách phải được sử dụng hiệu quả hơn; đất đai phải được đưa vào sử dụng đúng mục đích, phát huy giá trị cao hơn; quy hoạch phải thực sự dẫn dắt phát triển; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải đi vào sản phẩm, hoạt động sản xuất kinh doanh và năng suất của nền kinh tế.
Một yêu cầu được Bí thư Thành ủy nhấn mạnh là nghị quyết phải gắn với trách nhiệm tổ chức thực hiện, sản phẩm đầu ra và khả năng đo lường kết quả.
Theo đó, sau khi HĐND thông qua nghị quyết, UBND Thành phố phải tổ chức thực hiện; các sở, ngành phải chuyển cơ chế thành công việc, sản phẩm cụ thể; xã, phường, đặc khu là nơi chính sách trực tiếp đến với người dân và doanh nghiệp.
Ông yêu cầu từng nghị quyết phải xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, công việc phải hoàn thành, sản phẩm phải đạt và kết quả cuối cùng.
Đối với chính sách hỗ trợ, cần biết có bao nhiêu đối tượng thực sự được thụ hưởng. Với cơ chế mới, phải xác định được bao nhiêu vướng mắc được tháo gỡ, bao nhiêu dự án được triển khai. Với thủ tục mới, phải đo được thời gian, chi phí được cắt giảm. Còn với nguồn lực mới, phải đánh giá được lượng nguồn lực xã hội được huy động thêm.
"Cái gì đo được thì phải đo. Có đo lường mới đánh giá đúng kết quả; có đánh giá đúng kết quả mới xác định đúng trách nhiệm", Bí thư Thành ủy nói.
Ông đồng thời đề nghị HĐND Thành phố tăng cường giám sát việc thực hiện các nghị quyết, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.
Theo Bí thư Trần Lưu Quang, cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy định, công khai, minh bạch, không vụ lợi, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì phải được bảo vệ và tạo điều kiện thực hiện nhiệm vụ. Ngược lại, nếu lợi dụng cơ chế, chính sách để vụ lợi, phục vụ lợi ích nhóm, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực thì phải xử lý nghiêm.
Kỳ họp thứ Năm cũng thực hiện công tác nhân sự thuộc thẩm quyền, trong đó HĐND Thành phố xem xét bầu bổ sung Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhiệm kỳ 2025-2030.
Với khối lượng lớn các nội dung về thể chế, chính sách và đầu tư, cả Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh và Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang đều nhấn mạnh yêu cầu chuyển các quyết sách thành kết quả thực tế, trong đó xác định rõ nguồn lực, tính khả thi, trách nhiệm thực hiện và cơ chế giám sát.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra khi TPHCM bước vào giai đoạn triển khai các thẩm quyền mới theo Luật Phát triển đô thị.
