Theo Quyết định mới được công bố, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành 8 Thủ tục hành chính (TTHC) mới thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ, bao gồm 5 thủ tục áp dụng ở cấp trung ương và 3 thủ tục ở cấp địa phương.
Đáng chú ý, hệ thống thủ tục mới phân định rất rõ ràng thẩm quyền giải quyết giữa các cấp, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho cả cơ quan quản lý lẫn cộng đồng doanh nghiệp.
Cụ thể, đối với nhóm nghiệp vụ do trung ương quản lý, Bộ quy định 5 thủ tục bao gồm: Kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ; Chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp lần đầu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ; Chỉ định tạm thời tổ chức thử nghiệm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ; Đăng ký thay đổi, bổ sung Quyết định chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ; và cuối cùng là thủ tục Cấp quyền sử dụng mã số, mã vạch.
Đồng bộ với tuyến trung ương, ở tuyến cơ sở, Quyết định cũng bổ sung 3 thủ tục tương ứng nhằm tạo sự liền mạch trong công tác quản lý nhà nước ngay tại địa bàn đầu tư của doanh nghiệp. Các thủ tục được áp dụng ở cấp tỉnh bao gồm: Kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao (địa phương); Chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp lần đầu (địa phương); và Đăng ký thay đổi, bổ sung Quyết định chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp (địa phương).
Sự lồng ghép và phân cấp rõ ràng các quy trình này không chỉ thắt chặt công tác kiểm soát đối với các nhóm hàng hóa tiềm ẩn nhiều nguy cơ, mà còn giúp chuẩn hóa toàn diện năng lực của các đơn vị thử nghiệm, đánh giá độc lập trên cả nước.
Ở chiều ngược lại, với tinh thần kiến tạo và quyết liệt cắt giảm các rào cản giấy tờ không còn phù hợp với thực tiễn, Bộ Khoa học và Công nghệ đã quyết định mạnh tay bãi bỏ tới 13 TTHC đang hiện hành. Danh mục bị bãi bỏ bao gồm 8 thủ tục ở cấp trung ương và 5 thủ tục ở cấp tỉnh.
Động thái bãi bỏ các thủ tục này chủ yếu nhắm vào các quy định đã không còn đáp ứng được yêu cầu hội nhập, điển hình như thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhóm 2 nhập khẩu và các cơ chế miễn giảm kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo quy định cũ.
Ngoài ra, một số khâu mang tính trùng lặp về việc chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng mã số, mã vạch cũng chính thức được đưa ra khỏi hệ thống quản lý.
Việc kiên quyết loại bỏ các rào cản này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian, giảm thiểu chi phí tuân thủ, từ đó giải phóng các nguồn lực để tập trung vào sản xuất, kinh doanh.
Quyết định số 2839/QĐ-BKHCN sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026. Với độ trễ nhất định từ lúc công bố đến khi áp dụng, cơ quan quản lý nhà nước ở cả cấp trung ương và địa phương, cũng như cộng đồng doanh nghiệp, sẽ có một khoảng thời gian "bước đệm" cần thiết để chủ động cập nhật, nghiên cứu và chuẩn bị các điều kiện thực thi.
