Nghị quyết 57-NQ/TW và 71/NQ-CP: từ chủ trương tới giải pháp hành động
Ngày 8/9, Bộ Xây dựng tổ chức “Hội nghị triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ và thúc đẩy hoạt động Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số ngành Xây dựng và Giao thông vận tải”.
Hội nghị nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/04/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57.
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh: KHCN, ĐMST và CĐS không chỉ là xu thế toàn cầu, mà còn là nền tảng bắt buộc để ngành Xây dựng hiện đại hóa hạ tầng, đáp ứng tốc độ đô thị hóa cao và yêu cầu phát triển xanh, thông minh và bền vững.
Điểm mới trong phát biểu của Bộ trưởng là sự chuyển hướng từ khẳng định “động lực” sang yêu cầu hành động cụ thể, với ba trụ cột then chốt, gồm:
Giải mã và Việt Nam hóa công nghệ: nhanh chóng tiếp nhận, làm chủ và thích ứng công nghệ tiên tiến trong khảo sát, thiết kế, thi công, vận hành công trình
Báo cáo định kỳ, giám sát chặt chẽ: các đơn vị trong ngành phải tổng hợp kết quả nghiên cứu, ứng dụng và chuyển đổi số hằng tháng gửi Bộ Xây dựng, tạo kỷ luật thực thi.
Mở rộng hợp tác quốc tế và trong nước: coi đây là kênh tiếp cận tri thức, nguồn lực, gắn kết với các doanh nghiệp mạnh để giải quyết “bài toán lớn”.
Song song với đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: Rà soát, sửa đổi thể chế để tháo gỡ điểm nghẽn; Ưu tiên các chương trình trọng điểm lan tỏa giai đoạn 2025-2030; Phát triển nguồn nhân lực KHCN–ĐMST&CĐS và thúc đẩy CĐS toàn diện, từ xây dựng quy chuẩn và tiêu chuẩn tới quản lý dự án, thiết kế, thi công, nghiệm thu và vận hành.
CC1 và tầm nhìn doanh nghiệp tiên phong ứng dụng công nghệ
Tại Hội nghị, TS Phan Hữu Duy Quốc – Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Xây dựng số 1 (CC1) đã trình bày tham luận “Chiến lược CC1 trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo & chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng đến phát triển bền vững của ngành Xây dựng” với hai mục tiêu chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững.
Ông Quốc nhấn mạnh, để thúc đẩy ĐMST và CĐS trong ngành, cần có chính sách khuyến khích áp dụng công nghệ mới trong các dự án đầu tư công, đồng thời chia sẻ rủi ro với nhà thầu để tạo ra thị trường cạnh tranh, sôi động. Một đề xuất đáng chú ý khác là xây dựng định mức mới phù hợp với công nghệ hiện đại, tránh để định mức trở thành rào cản đổi mới.
Theo ông, sự liên kết giữa các doanh nghiệp xây dựng lớn và các đơn vị sở hữu công nghệ, dưới sự hỗ trợ của cơ quan quản lý, là chìa khóa để giải quyết bài toán phát triển. Bên cạnh đó, việc đào tạo và tập huấn về chuyển đổi số được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy tư duy mới trong toàn ngành. Ông cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu theo cả yếu tố kỹ thuật lẫn giá, đồng thời cho phép đề xuất giải pháp thay thế trong các dự án công, nhằm nâng cao chất lượng công trình.
Để hiện thực hóa mục tiêu, CC1 đã chủ động bố trí nguồn nhân sự và tài chính cho hoạt động nghiên cứu – triển khai; xác định rõ tiêu chí phát triển bền vững; hợp tác với các doanh nghiệp trong và ngoài nước (Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc…) để tìm kiếm cơ hội áp dụng công nghệ tiên tiến vào dự án. Bên cạnh đó, CC1 cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý Nhà nước nhằm mở rộng phạm vi ứng dụng, từng bước nâng tầm vị thế và hướng đến sự phát triển bền vững của ngành xây dựng.
Một điểm nhấn nổi bật trong tham luận của ông Quốc là giải pháp cầu cạn cho vùng đồng bằng sông Cửu Long. Theo ông, cầu cạn là lựa chọn tất yếu nếu muốn bảo vệ châu thổ và sinh kế của hàng chục triệu người. Mô hình đường cao tốc trên nền đất đắp hiện đang gặp ba nút thắt lớn: thiếu vật liệu, ảnh hưởng hệ sinh thái và rủi ro từ biến đổi khí hậu.
CC1 hiện đang dẫn dắt Nhóm Nghiên cứu Giải pháp cầu cạn với sự tham gia của 10 công ty trong và ngoài nước. Các giải pháp được xây dựng linh hoạt, phù hợp với điều kiện địa hình – địa chất từng khu vực, tạo giá trị thiết thực cho các dự án giao thông, đồng thời thể hiện tâm huyết vì sự phát triển bền vững.
Sáng kiến này không chỉ mang lại lợi ích cho hạ tầng quốc gia mà còn truyền cảm hứng tới cộng đồng doanh nghiệp xây dựng, thúc đẩy hợp tác và đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã ghi nhận và đánh giá cao, coi 5 đề xuất của CC1 là những kiến nghị xác đáng, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của ngành.
