Đây là những công trình có ý nghĩa sâu sắc cả về chính trị, văn hóa, lịch sử và kinh tế - xã hội; là điểm nhấn quan trọng trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5/1886 - 1/5/2026) và Tuần lễ Khoa học, công nghệ - Văn hóa, du lịch và cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I, năm 2026.
Phát huy giá trị di sản văn hóa nông nghiệp
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau cho biết, việc xây dựng Bảo tàng Lúa nước và Biểu tượng tôn vinh lúa nước không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ văn hóa mà còn cụ thể hóa chủ trương đưa văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh của địa phương.
Đồng thời, đây được xem là dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển của Cà Mau, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nông nghiệp – nền tảng cho phát triển bền vững trong tương lai.
Theo ông Thanh, lúa nước không đơn thuần là cây lương thực mà còn là nền tảng hình thành bản sắc văn hóa, đời sống xã hội và hệ giá trị tinh thần của người Việt. Đối với vùng đất cực Nam Tổ quốc như Cà Mau, cây lúa còn gắn liền với hành trình khai hoang, lập nghiệp, thể hiện ý chí thích ứng và nghị lực vượt khó của nhiều thế hệ cư dân.
Điểm đặc biệt của Bảo tàng Lúa nước là định hướng xây dựng theo mô hình “bảo tàng sống”, kết hợp giữa trưng bày và trải nghiệm. Không gian này sẽ tái hiện sinh động đời sống sản xuất nông nghiệp đặc trưng vùng ven biển với các mô hình canh tác thích ứng như lúa – tôm, lúa – cá. Qua đó, phản ánh rõ nét khả năng thích nghi linh hoạt của người dân trước điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và biến đổi khí hậu.
Ngoài ra, Biểu tượng tôn vinh lúa nước với hình tượng ba hạt lúa mang ý nghĩa biểu trưng cho chu kỳ sinh trưởng, thành quả lao động và sức sống bền bỉ của nền văn minh lúa nước…
Kết nối di sản – mở hướng phát triển du lịch bền vững
Cũng tại buổi lễ, ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, việc thành lập Bảo tàng Lúa nước và xây dựng Biểu tượng tôn vinh lúa nước không đơn thuần là tạo lập một thiết chế văn hóa, mà còn thể hiện trách nhiệm trong việc lưu giữ ký ức cộng đồng, bảo tồn tri thức sản xuất và truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai.
“Đây sẽ là nơi lưu giữ hiện vật, tư liệu quý; tái hiện sinh động lịch sử lao động sáng tạo của cha ông; đồng thời trở thành ‘địa chỉ đỏ’ trong giáo dục truyền thống, kết nối quá khứ – hiện tại – tương lai”, ông Thăng nhấn mạnh.
Việc thành lập Bảo tàng Lúa nước và Biểu tượng tôn vinh lúa nước tỉnh Cà Mau còn góp phần thực hiện các định hướng lớn về phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc; xây dựng các thiết chế văn hóa hiện đại, góp phần hình thành con người Việt Nam phát triển toàn diện.
Đặc biệt, hai công trình này mở ra hướng đi mới trong việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa với phát triển du lịch, kết nối chuỗi giá trị văn hóa – di tích để hình thành “con đường di sản”, phát triển các tour, tuyến du lịch đặc sắc, góp phần xây dựng Cà Mau trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
