Trong bối cảnh chiến tranh tại Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các tập đoàn quốc phòng đến từ Mỹ và châu Âu đang ngày càng tăng cường hiện diện tại đây khi nhìn thấy cơ hội lớn từ cuộc xung đột.
Chỉ trong tuần này, hai công ty lớn đã công bố các kế hoạch sản xuất vũ khí chiến lược ngay tại Ukraine, tiếp nối xu hướng mà các tập đoàn quốc phòng phương Tây đã khởi xướng kể từ khi Nga chính thức mở chiến dịch xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.
Những người lính Ukraine bên chiến xe tăng Leopard 1 A5. Ảnh: Getty Images
KNDS, một tập đoàn quốc phòng Pháp-Đức, vào thứ Ba vừa qua đã thông báo mở chi nhánh mới tại thủ đô Kyiv của Ukraine. Một trong những nhiệm vụ chính của chi nhánh này là "thực hiện bảo trì, sửa chữa và đại tu" các hệ thống mà quân đội Ukraine đang sử dụng. Trong số đó có xe tăng chiến đấu chủ lực Leopard 1 và Leopard 2, pháo tự hành CAESAR, xe chiến đấu bọc thép AMX10 RC, pháo tự hành PzH 2000 và pháo phòng không tự hành Gepard.
Trong một thông cáo báo chí, KNDS nhấn mạnh rằng chi nhánh mới sẽ đóng vai trò cầu nối hợp tác giữa các cơ quan chính phủ Ukraine, ngành công nghiệp vũ khí của Ukraine và tập đoàn này.
Trong khi đó, AeroVironment, một công ty quốc phòng của Mỹ có trụ sở tại Virginia, đã ký thỏa thuận hợp tác với một công ty không tiết lộ danh tính của Ukraine để sản xuất dòng vũ khí lảng vảng Switchblade 600 ngay tại Ukraine, theo thông tin từ báo Kyiv Independent.
Những động thái này thể hiện sự gia tăng mạnh mẽ của ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây tại Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Rustem Umerov, từng chia sẻ vào tháng 12 rằng nước này đã ký "hàng chục hợp đồng mới" bao gồm cả các thỏa thuận sản xuất chung với các đối tác phương Tây. Nhà sản xuất vũ khí Đức, Rheinmetall, cũng đã mở một nhà máy tại Ukraine. Giám đốc điều hành công ty này còn tuyên bố vào tháng 5 rằng họ sẽ mở thêm một cơ sở sản xuất hệ thống phòng không mới tại Ukraine, đồng thời sản xuất xe bọc thép Lynx tại đây.
Một tập đoàn quốc phòng lớn khác của Anh, BAE, cũng đã thông báo vào năm ngoái rằng họ đang xây dựng một cơ sở mới tại Ukraine nhằm "tăng cường" sự hỗ trợ cho lực lượng vũ trang nước này.
Ngoài ra, một quan chức giấu tên thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ đã chia sẻ với tờ Defense One rằng ngày càng nhiều công ty quốc phòng Mỹ đang thể hiện sự quan tâm đến việc thiết lập hoạt động tại Ukraine. Tuy nhiên, vị quan chức này cũng cảnh báo về những rủi ro liên quan, cho rằng không một công ty nào muốn cơ sở của mình trở thành mục tiêu tấn công hoặc nhân viên gặp nguy hiểm.
Những nỗ lực này là một phần trong chiến lược lớn hơn nhằm tăng cường sự hợp tác giữa quốc phòng phương Tây và Ukraine. Chiến lược này bao gồm việc chia sẻ công nghệ, các chuyên gia vũ khí của Ukraine làm việc tại các nước phương Tây và các nước phương Tây tiến hành sửa chữa, bảo quản vũ khí của Ukraine. Viện Nghiên cứu Chiến tranh tại Washington DC nhận định vào tháng Giêng rằng các nỗ lực này sẽ giúp Ukraine "tự chủ hơn theo thời gian và tích hợp vào mạng lưới an ninh phương Tây."
Phần lớn vũ khí của Ukraine đến từ các đồng minh, nhưng nước này cũng đã tăng cường sản xuất trong nước đáng kể. Điều này bao gồm sản xuất pháo tự hành, bom lượn và máy bay không người lái.
Trong khi đó, Nga cũng đang đẩy mạnh sản xuất của mình, gây lo ngại cho phương Tây. Cuộc xâm lược của Nga đã tạo cú hích lớn cho các công ty quốc phòng phương Tây, khi nhiều quốc gia tăng cường chi tiêu quốc phòng. Các đơn đặt hàng vũ khí tăng vọt, và nhiều công ty đã khôi phục lại sản xuất các thiết bị vốn đã ngừng sản xuất trước đây — không chỉ để hỗ trợ Ukraine mà còn để chuẩn bị cho bất kỳ cuộc xung đột nào có thể xảy ra với Nga trong tương lai.
Các công ty quốc phòng Mỹ đã hưởng lợi rất lớn từ cuộc chiến tranh này. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trong tổng số 113 tỷ USD mà Quốc hội Mỹ cam kết hỗ trợ cho cuộc chiến tính đến tháng 4 năm 2024, có đến 68 tỷ USD được đầu tư vào các công ty nội địa Mỹ.
Dũng Phan (Theo Business Insider)
