Sóng thần nhấn chìm các ngôi nhà ở Natori, tỉnh Miyagi. Ảnh chụp ngày 11/3/2011. Ảnh: Kyodo News/AP
Ở độ cao 170 mét trên bầu trời Tokyo- trên đỉnh một tòa nhà văn phòng cao tầng, các kỹ sư đang làm việc để làm cho những người ngồi tại bàn làm việc trong 40 tầng dưới đây cảm thấy an toàn hơn.
Các con lắc đang được lắp đặt trong Tháp Yebisu Garden Place - hy vọng sẽ không được chú ý hoặc thậm chí không cần thiết. Nhưng nếu một trận động đất xảy ra ở Tokyo, các thiết bị nặng 1.350 tấn này sẽ tự hoạt động, giúp tòa nhà có khả năng chống rung lắc dữ dội do các chuyển động địa chấn gây ra.
Kajima, một trong những tổng thầu lớn nhất Nhật Bản, với doanh thu hàng năm 2 nghìn tỷ yên (19 tỷ USD), đang tiến hành công việc, dự kiến kết thúc vào tháng 8 năm sau. Đây là một trong số những công trình sửa chữa và nâng cấp tòa nhà được sinh ra sau trận động đất ở Đông Nhật Bản vào tháng 3 năm 2011, trận động đất dữ dội nhất xảy ra ở đất nước này trong suốt 16 năm.
Công trình này là thiết bị điều tiết động đất mới của Nhật Bản, quốc gia có nhiều địa chấn nhất trên Trái đất, mỗi trận động đất lớn và tàn khốc đã thúc đẩy những tiến bộ trong công nghệ được sử dụng để đối phó với chúng - và mang đến cơ hội cho các doanh nghiệp sáng tạo phổ biến bí quyết của họ tại quê nhà và ở nước ngoài.
Atsuomi Obayashi, chuyên gia quản lý rủi ro và giáo sư tại Đại học Keio của Tokyo, cho biết: “Trận động đất ở Tohoku năm 2011 đã thúc đẩy nhiều công ty hơn nữa thắt chặt các biện pháp đối phó với động đất".
Trận động đất ở Tohoku đã giết chết hơn 22.000 người, bao gồm cả những người được cho là đã chết trong trận sóng thần sau đó. Nó cũng dẫn đến sự cố ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
Ở Tokyo, cách đó khoảng 300 km, ảnh hưởng không quá tàn khốc, nhưng vẫn rất đáng sợ. Các tòa nhà với hàng nghìn công nhân rung chuyển một cách đáng báo động. Một người đàn ông khoảng 60 tuổi đang ở trong vô số tòa tháp văn phòng ở Tokyo cho biết khi trận động đất xảy ra, chúng tôi không biết khi nào nó dừng lại. Nó rất đáng sợ. Ông nói, sự rung chuyển kéo dài trong 10 phút.
Trận động đất đã thu hút sự chú ý của công ty Kajima, Haruhiko Kurino, trưởng nhóm cấp cao của bộ phận kỹ thuật kết cấu của công ty cho biết: “Nhiều người ở trong các tòa nhà cao tầng cảm thấy không thoải mái. Trận động đất đưa đến cho chúng tôi một thông điệp rằng rằng chúng tôi nên hành động để khiến cho mọi người bên trong các tòa nhà cảm thấy an toàn và an toàn.”
Các kỹ sư tại Kajima đã thiết kế ra một loại thiết bị hiện đại để khắc chế trước những trận động đất.
Van điều tiết trên mái nhà mà Kajima phát triển vào năm 2013 chính là loại thiết bị này. Nó được giới thiệu tại Tòa nhà Shinjuku Mitsui 55 tầng của Tokyo với chi phí 5 tỷ yên. Bởi vì các bộ giảm chấn được lắp đặt trên các mái nhà, người thuê thiết bị có thể tiếp tục hoạt động trong quá trình trang bị thêm. Điều này rẻ hơn cho người thuê và chủ sở hữu tòa nhà so với việc lắp đặt hệ thống kiểm soát địa chấn bên trong tòa nhà.
Một số nhà phát triển bất động sản đang xem xét giới thiệu thiết bị và đang đàm phán với Kajima.
Yuto Ohigashi, giám đốc cấp cao của nghiên cứu tại JLL, một tập đoàn dịch vụ bất động sản, cho biết công nghệ chống động đất bổ sung có thể làm cho một tòa nhà trở nên hấp dẫn hơn đối với người thuê. Đây sẽ là chìa khóa trong kỷ nguyên hậu COVID. Nhu cầu thuê văn phòng dự kiến sẽ giảm, buộc các chủ tòa nhà phải cạnh tranh gay gắt hơn để có được khách thuê văn phòng.
Ohigashi nói rằng: “Người mua bây giờ rất kén chọn. Khi người mua tìm kiếm chất lượng và an toàn hơn, điều quan trọng là chủ sở hữu các tòa nhà cũ phải cập nhật chất lượng của chúng để duy trì tính cạnh tranh.”
JLL ước tính tổng đầu tư bất động sản vào Tokyo đạt 22,7 tỷ USD năm 2020, so với 18,9 tỷ USD của năm trước, điều này khiến nó trở thành thị trường sôi động thứ ba thế giới sau Paris (23,1 tỷ USD) và London (22,8 tỷ USD).
Tiếp bước Kajima, Shimizu, một tổng thầu lớn khác của Nhật Bản, với doanh thu hàng năm là 1,7 nghìn tỷ yên, đã bắt đầu phát triển một loại trần mới có khả năng chống động đất tốt hơn một năm sau trận động đất năm 2011.
Trần treo phổ biến trong các tòa nhà Nhật Bản có không gian cho các thiết bị như đèn chiếu sáng, điều hòa không khí và đường ống nước. Nhưng chúng đã là một điểm yếu. Trong trận động đất năm 2011, một số người đã bị thương khi những trần nhà như vậy bị sập. Tại một số nhà máy, tấm trần bị đổ làm hư hỏng hoặc phá hủy thiết bị sản xuất.
Tetsuya Hanzawa tại trung tâm kỹ thuật an toàn và độ tin cậy của Shimizu cho biết: “Việc áp dụng trần chịu động đất ngày càng trở nên quan trọng hơn đối với các công ty Nhật Bản, xét về tính liên tục trong kinh doanh.”
Tòa nhà Mori, một trong những nhà phát triển thương mại lớn nhất Nhật Bản, với doanh thu hàng năm là 250 tỷ yên, đang mở rộng phương pháp tiếp cận để đảm bảo an toàn cho tòa nhà.
Vào năm 2013, Nhà phát triển đã đưa ra một hệ thống dự báo thiệt hại do động đất để phát hiện thiệt hại do trận động đất gây ra mà không thể xác nhận bằng mắt. Các cảm biến được đặt ở các tầng khác nhau của tòa nhà sẽ phân tích cường độ địa chấn và tốc độ rung lắc để ước tính thiệt hại.
Khi một trận động đất xảy ra ở miền đông Nhật Bản vào tháng trước, hệ thống dự báo thiệt hại đã hoạt động tại 18 khu đất chính của Tòa nhà Mori, bao gồm các khu phức hợp Roppongi Hills và Toranomon Hills của Tokyo, xác nhận không có thiệt hại lớn nào ở cả hai địa điểm trong vòng 15 phút.
Vào ngày xảy ra trận động đất năm 2011, nhiều hành khách ở Tokyo buộc phải đi bộ về nhà vì các chuyến tàu không hoạt động trong nhiều giờ. Nếu một trận động đất lớn tập trung vào thành phố xảy ra, ước tính có tới 7,2 triệu người có thể bị mắc kẹt. Tòa nhà Mori đã sẵn sàng cung cấp cho một vài người trong số họ nơi ẩn náu.
Các nhà phát triển và nhà thầu hy vọng công nghệ chống động đất của họ sẽ giúp họ tìm được đường đến các khu vực khác của châu Á. Ví dụ như Indonesia, Philippines và Đài Loan cũng nằm trong các vùng địa chấn rất lớn và thường xuyên trải qua các trận động đất lớn.
Chính phủ Nhật Bản đã và đang giúp Ấn Độ và Bangladesh thực hiện các quy tắc xây dựng chống động đất tốt hơn dựa trên kinh nghiệm của Nhật Bản, điều này có thể tạo ra nhiều cơ hội hơn cho các công ty Nhật Bản bán chuyên môn của họ ra nước ngoài.
Kurino của công ty Kajima cho biết: “Tôi nhận thấy nhu cầu ngày càng tăng trong việc cải thiện an ninh tòa nhà ở châu Á. Chúng tôi muốn nắm lấy cơ hội cung cấp công nghệ của mình, phù hợp với nhu cầu của từng địa phương.”
Huy Hoàng
