Chiều 30/8, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến nghe báo cáo, cho ý kiến nội dung Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai với sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, chuyên gia…
Quang cảnh cuộc họp.
Quy định cụ thể 22 nhóm hành vi vi phạm hành chính về đất đai
Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường (cơ quan soạn thảo), Dự thảo Nghị định quy định cụ thể 22 nhóm hành vi vi phạm hành chính về đất đai, trên cơ sở kế thừa các quy định trước đây, và sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn và quy định của Luật Đất đai năm 2024.
Cụ thể, cơ quan soạn thảo đã tăng mức xử phạt, bổ sung xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với nhóm hành vi sử dụng đất sai mục đích; hủy hoại đất; lấn đất, chiếm đất; không sử dụng liên tục đất trồng cây hằng năm, lâu năm, nuôi trồng thủy sản, trồng rừng; không tuân thủ các quy định chuyển nhượng quyền sử dụng, cho thuê đất theo Luật Đất đai năm 2024; vi phạm về giấy tờ, chứng từ trong việc sử dụng đất; vi phạm về cung cấp thông tin đất đai liên quan đến thanh tra, kiểm tra, thu thập chứng cứ để giải quyết tranh chấp đất đai, vi phạm điều kiện về hoạt động dịch vụ trong lĩnh vực đất đai…
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, Nghị định phải bảo đảm bao quát, không để sót hành vi vi phạm, các đối tượng liên quan.
Tại cuộc họp, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có hành vi vi phạm trước ngày 15/10/1993 mà chưa có văn bản xử lý vi phạm của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trước ngày Luật Đất đai có hiệu lực thi hành thì không xử lý theo quy định tại Nghị định này.
Trường hợp bên chuyển nhượng quyền sử dụng đất có hành vi vi phạm về đất đai là tổ chức đã giải thể, phá sản, cá nhân đã chết mà không có người thừa kế hoặc chuyển đi nơi khác không xác định được địa chỉ và không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi thì không xử phạt bên nhận chuyển nhượng mà chỉ áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Cũng tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương tại cuộc họp để bổ sung, hoàn thiện dự thảo Nghị định, nhất là những nội dung liên quan đến khung xử phạt vi phạm; thẩm quyền xử phạt của UBND cấp xã; hình thức xử phạt bổ sung; xác định số lợi bất hợp pháp; xử phạt hành vi lấn đất và chiếm đất;… "Sau khi được ban hành, Nghị định sẽ là công cụ đắc lực, hiệu quả trong công tác quản lý, xử lý vi phạm về đất đai với những quy định mang tính phòng ngừa, răn đe cao", Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng nêu rõ, xử lý vi phạm hành chính, theo hướng "không chỉ xử lý mà phải khắc phục" bảo vệ lợi ích cho người sử dụng đất.
Bảo đảm bao quát, không để sót hành vi vi phạm
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, Nghị định phải bám sát nguyên tắc, quy phạm được quy định bởi pháp luật đất đai, Luật Xử lý vi phạm hành chính, bảo đảm bao quát, không để sót hành vi vi phạm, các đối tượng liên quan.
Phân tích ý nghĩa quan trọng của việc xác định đúng hành vi vi phạm, Phó Thủ tướng nêu thực tế một hành vi vi phạm có thể cấu thành từ nhiều hành vi vi phạm trước đó, cũng như các đối tượng khác ngoài người sử dụng đất như cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn, đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực đất đai…
Cơ quan soạn thảo phải đi đến cùng trong xác định hành vi vi phạm, chế tài sắc bén, phù hợp với thực tiễn để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho địa phương khi xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. "Nghị định cần thiết kế theo hướng chính quyền các cấp đều có trách nhiệm phát hiện, xử lý, phòng ngừa các hành vi vi phạm đất đai", Phó Thủ tướng nói và đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan quản lý và chế tài xử lý các vi phạm liên quan đến đất ven sông, ven biển, bãi bồi, đất lấn biển…
Phó Thủ tướng cũng cho ý kiến về áp dụng điều khoản chuyển tiếp đối với các hành vi vi phạm có yếu tố lịch sử cần tuân theo pháp luật về đất đai, xử lý vi phạm hành chính, theo hướng "không chỉ xử lý mà phải khắc phục" bảo vệ lợi ích cho người sử dụng đất; thẩm quyền ban hành các quyết định xử phạt và xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục; phương án xử lý hành vi vi phạm tại nhiều thửa đất trong một dự án trên địa bàn một hoặc nhiều đơn vị hành chính; giao chính quyền địa phương quy định cụ thể các hành vi hủy hoại đất đai và cách thức xử lý; trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong thực hiện các biện pháp quản lý đất đai, hoạt động tư vấn, đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực đất đai…
