Ban đầu, lượng carbon tăng lên làm nhiệt độ ấm hơn, thúc đẩy sự phát triển của thảm thực vật và kéo dài mùa sinh trưởng. Tuy nhiên, khi vượt quá giới hạn, các yếu tố như nhiệt độ cao, cháy rừng, hạn hán, lũ lụt, bão, cũng như sự lây lan của dịch bệnh và sâu hại đã khiến thực vật hấp thụ ít carbon hơn.
Cây cối bị cháy ở Los Angeles, California vào ngày 15 tháng 1 năm 2025. (Ảnh: Getty Images)
“Năm 2008 đánh dấu thời điểm tốc độ cô lập CO2 tự nhiên của sinh quyển trên cạn đạt đỉnh. Kể từ đó, quá trình này đã giảm 0,25% mỗi năm, đồng nghĩa với việc nồng độ CO2 trong khí quyển sẽ gia tăng nhanh hơn theo tỷ lệ phát thải hàng năm”, các tác giả nghiên cứu viết.
“Điều này sẽ đẩy nhanh biến đổi khí hậu, cho thấy mối liên kết chặt chẽ giữa khủng hoảng khí hậu và thiên nhiên. Chúng ta cần hành động khẩn cấp để phục hồi đa dạng sinh học và bảo vệ các dịch vụ hệ sinh thái, bao gồm cả khả năng cô lập carbon tự nhiên”.
Một khi vượt qua điểm tới hạn, nguy cơ xảy ra thảm họa khí hậu không thể kiểm soát sẽ gia tăng.
Cựu Giám đốc điều hành Cơ quan Bảo vệ Môi trường Scotland cùng con trai đã phân tích sự thay đổi của nồng độ carbon toàn cầu. Họ phát hiện rằng từ năm 2008, thực vật hấp thụ ít hơn 0,25% carbon dioxide mỗi năm.
James Curran nhấn mạnh: “Những phát hiện này rất rõ ràng. Để giữ mức phát thải ổn định, chúng ta cần giảm 0,3% mỗi năm. Tuy nhiên, trên thực tế, lượng phát thải thường tăng 1,2% mỗi năm”.
Nếu khả năng cô lập carbon giảm 20%, lượng CO2 trong khí quyển có thể tăng từ 25 đến 37% mỗi năm.
Vào những năm 1960, tốc độ cô lập CO2 từng tăng đến 0,8% mỗi năm. Nếu xu hướng này được duy trì, mức tăng CO2 trong khí quyển hiện tại có thể giảm hơn 30%. Tuy nhiên, thay vì cải thiện, tốc độ cô lập đã giảm dần, dẫn đến nồng độ CO2 trong khí quyển tăng nhanh hơn trước.
Nghiên cứu có tiêu đề "Tốc độ cô lập carbon dioxide tự nhiên đang suy giảm: biến đổi khí hậu sẽ tăng tốc", được công bố trên tạp chí Weather.
“Tác động tiêu cực ngày càng gia tăng này sẽ thúc đẩy biến đổi khí hậu nhanh hơn và một lần nữa nhấn mạnh sự liên kết giữa khủng hoảng khí hậu và thiên nhiên”, tác giả kết luận.
Hà Trang (theo Eco Watch, The Guardian)
