Chợ làng Vẻn nơi linh hồn di sản hội tụ và lan tỏa

​Trong những ngày tháng Ba lịch sử, khi những dải nắng xuân nhẹ nhàng trải dài trên từng góc phố Hải Phòng, người dân thành phố Cảng và du khách thập phương lại nô nức hướng về Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân.

Giữa sự uy nghiêm của phần lễ và cái náo nhiệt của phần hội, một không gian đặc biệt đã được tái hiện, gây thương nhớ và ấn tượng mạnh mẽ cho bất cứ ai ghé thăm, đó chính là không gian Phiên chợ quê làng Vẻn. Nằm ngay sát tượng đài Nữ tướng, phiên chợ không chỉ là nơi mua bán, mà còn là một bức tranh sống động, chân thực về văn hóa làng Việt, một gạch nối bền chặt giữa quá khứ và hiện tại.

​Bước chân qua cổng chào "Làng Vẻn" được kết từ rơm rạ, tre nứa mộc mạc, du khách như lạc vào một thế giới khác, hoàn toàn tách biệt với sự ồn ào của phố thị hiện đại. Không gian chợ được thiết kế vô cùng tinh tế với những gian hàng lợp mái lá gồi, cột tre xanh mướt. Mùi thơm của rơm khô quyện với mùi trầm hương, mùi bánh đúc, bánh đa cua nóng hổi tạo nên một phong vị rất riêng, đánh thức mọi giác quan của người trẩy hội.

Những chiếc mẹt tre, thúng mướp được bày biện khéo léo, chứa đựng bên trong là tất cả những sản vật tinh túy nhất của vùng đất Hải Phòng. Từ những quả bưởi căng mọng, nải chuối chín vàng cho đến những phong kẹo lạc, gói bánh chưng, tất cả đều gợi nhắc về một thời ông cha ta khai hoang, lập ấp dưới sự dẫn dắt của Thánh mẫu Lê Chân.

​Sức hút của phiên chợ trước hết đến từ sự tỉ mỉ trong việc tái hiện các làng nghề thủ công truyền thống. Tại một góc nhỏ, người nghệ nhân nặn tò he với đôi bàn tay khéo léo đang biến những khối bột màu xanh, đỏ, tím, vàng thành những con vật, những đóa hoa hồng sinh động. Ánh mắt trẻ thơ xoe tròn đầy thích thú khi chứng kiến những nhân vật cổ tích bước ra từ tay người thợ.

Ngay cạnh đó, âm vang của tiếng đàn bầu, đàn nhị từ nhóm hát xẩm, hát chầu văn vang lên, lúc trầm lúc bổng, len lỏi qua những mái lá, chạm đến trái tim của những người yêu nghệ thuật dân gian. Người dân đi chợ không chỉ để mua sắm, họ đi để được sống lại trong không khí của hội làng, để thấy bóng dáng của quê hương trong từng nét vẽ tranh Đông Hồ hay từng nhịp phách tiền nhịp nhàng.

​Có mặt tại gian hàng "Hương Quê" được trang trí đậm hồn cốt quê, ấm cúng, cô Lê Thị Thúy Nga – Hiệu trưởng trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, đơn vị trực tiếp tham gia gian hàng chợ quê, không giấu nổi niềm tự hào. Cô chia sẻ rằng phiên chợ này là một lớp học ngoại khóa khổng lồ và ý nghĩa nhất dành cho cả thầy và trò. Việc tham gia vào lễ hội không chỉ là hưởng ứng phong trào của phường Lê Chân, mà quan trọng hơn là giáo dục cho thế hệ trẻ lòng biết ơn đối với Nữ tướng, đồng thời giúp các em hiểu rõ về nguồn cội văn hóa.

Cô nhấn mạnh rằng mỗi món quà quê, mỗi cách bài trí tại gian hàng của nhà trường đều do bàn tay các thầy cô chăm chút với mong muốn gửi gắm một thông điệp về sự tiếp nối, giữ gìn bản sắc dân tộc trong thời đại số.

Hình ảnh các giáo viên trong trang phục áo dài truyền thống, áo bà ba mộc mạc, ân cần đón tiếp và chào mời khách đã góp phần làm nổi bật tâm huyết của những người làm giáo dục trong việc đưa di sản vào đời sống một cách tự nhiên, gần gũi và giàu sức lan tỏa.

​Không chỉ có người lớn hào hứng, phiên chợ quê còn là "thiên đường" khám phá của các bạn nhỏ. Em Nguyễn Minh An, học sinh lớp 6D10 Trường THCS Trần Phú đang cùng các bạn thưởng thức bát bánh đa cua bên bộ bàn ghế tre, hào hứng cho biết: Đây là lần đầu tiên em được thấy tận mắt cách người ta nặn tò he hay được ngồi ăn những món ăn truyền thống trong không gian lợp lá thay vì trong các cửa hàng tiện lợi. Phiên chợ quê này giúp em hiểu hơn về lịch sử của thành phố mình, về Nữ tướng anh hùng Lê Chân và cảm thấy thêm yêu quý những nét văn hóa giản dị của quê hương.

Sự thích thú hiện rõ trên khuôn mặt của các em nhỏ khi được trực tiếp trải nghiệm các trò chơi dân gian, hay đơn giản là cầm trên tay những chú tò he màu sắc, chính là minh chứng rõ nhất cho sự thành công của phiên chợ trong việc kết nối thế hệ.

​Càng về trưa, phiên chợ càng trở nên đông đúc, náo nhiệt. Tiếng mời chào, tiếng cười nói rộn ràng tạo nên một bản giao hưởng của cuộc sống đời thường. Những người phụ nữ diện những bộ áo dài rực rỡ, những cụ già thong thả ngắm nhìn các sản phẩm mây tre đan, hay những vị khách nước ngoài lạ lẫm với hình ảnh người bán hàng đội nón lá... tất cả hòa quyện vào nhau tạo nên một bức tranh đa sắc màu.

Đặc biệt, khu vực ẩm thực luôn là nơi níu chân du khách lâu nhất. Những bát bún riêu cua đỏ đặc gạch cua, những đĩa bánh bèo nóng hổi thơm mùi hành phi, hay những chén trà xanh chan chát nhưng đậm tình người... tất cả đều mang đậm hương vị của đất cảng.

​Phiên chợ quê trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm 2026 không chỉ đơn thuần là một hoạt động hội hè, mà đã trở thành một biểu tượng văn hóa, một không gian tâm linh giữa lòng đô thị. Nó nhắc nhở mỗi người dân Hải Phòng về công lao của Nữ tướng Lê Chân – người đã có công khai phá vùng đất An Biên xưa, đặt nền móng cho sự phát triển của thành phố hôm nay.

Việc tổ chức phiên chợ ngay giữa lòng phố xá hiện đại là một sự sáng tạo độc đáo, giúp con người ta tìm về những giá trị cốt lõi, tìm về sự bình yên trong tâm hồn sau những lo toan của cuộc sống thường nhật.

​Khi ánh nắng chiều dần buông, phiên chợ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Dòng người vẫn tiếp tục đổ về, mang theo những niềm vui và sự ngưỡng vọng.

Chia tay phiên chợ quê, trong lòng mỗi du khách chắc hẳn đều đọng lại một cảm xúc khó quên. Đó là niềm tự hào về một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là sự trân trọng những giá trị truyền thống đang được gìn giữ và phát huy mạnh mẽ. Phiên chợ ấy chính là nhịp cầu nối quá khứ huy hoàng với hiện tại rực rỡ, để những giá trị nhân văn của vùng đất 'hải tần phòng thủ' mãi mãi trường tồn cùng thời gian.