Bên lề Hội nghị khoa học thường niên Bệnh viện Bưu điện năm 2026 diễn ra ngày 24/10, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trần Đức Thịnh, Khoa Ngoại Thần kinh – Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, Bệnh viện Bưu điện cho biết, khoa tiếp nhận trung bình khoảng 15-20 trường hợp chấn thương liên quan đến thể thao mỗi ngày. Trong đó, bóng đá và pickleball là những môn thường gặp.
Đáng chú ý, nhiều chấn thương không xuất phát từ va chạm mạnh mà liên quan đến cách vận động, cường độ tập luyện và việc cơ thể không có đủ thời gian hồi phục.
Hết đau chưa chắc đã khỏi chấn thương
Bác sĩ Thịnh kể về trường hợp một nam bệnh nhân ngoài 40 tuổi, cao khoảng 1,85 m, nặng gần 80 kg, thể trạng chắc khỏe và duy trì chơi thể thao hằng ngày. Tuy nhiên, người đàn ông này vẫn bị đứt hoàn toàn gân gót, phải phẫu thuật. Sau gần hai tháng, bệnh nhân mới có thể đi lại bình thường và vẫn cần thời gian phục hồi trước khi trở lại chơi thể thao.
Theo bác sĩ, từ sau tuổi 35, gân cơ có thể bắt đầu xuất hiện những thay đổi liên quan đến tuổi tác, trong đó có sự suy giảm độ đàn hồi. Vì vậy, ngay cả người có thể trạng tốt, thường xuyên vận động cũng không nên chủ quan trước nguy cơ chấn thương.
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân Phạm Văn Q., 24 tuổi, bị trật khớp vai khi chơi cầu lông. Trong lúc đánh cầu gần lưới, người này đưa tay lên cao và ra phía sau quá mức, khiến khớp vai bị trật. Đáng lưu ý, bệnh nhân từng bị trật khớp vai nhiều lần trước đó và được chỉ định phẫu thuật nội soi để xử lý tổn thương.
Theo bác sĩ, một trong những sai lầm phổ biến của người chơi thể thao là cho rằng hết đau đồng nghĩa với việc tổn thương đã lành hoàn toàn.
Sau khi khớp vai được đưa về vị trí bình thường, các cấu trúc giữ vững khớp vẫn có thể bị tổn thương và cần thời gian hồi phục. Nếu người bệnh vội vàng trở lại sân, lặp lại động tác từng gây chấn thương, khớp có thể tiếp tục bị trật. Những lần trật khớp liên tiếp có thể khiến tổn thương nặng hơn, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.
Với bóng đá và các môn vận động mạnh bằng chân, những chấn thương đáng chú ý gồm tổn thương dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau ở khớp gối và chấn thương cổ chân. Đặc biệt, tổn thương dây chằng chéo có thể khiến khớp gối mất vững, gây khó khăn khi vận động và trở lại chơi thể thao.
Nếu tiếp tục tập luyện khi chưa được điều trị, phục hồi phù hợp, người chơi có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn, đồng thời tăng nguy cơ thoái hóa khớp về sau.
Với pickleball, môn thể thao đang thu hút đông đảo người tham gia, chấn thương đôi khi diễn ra âm thầm. Bác sĩ Thịnh cho biết từng gặp những người chơi pickleball khoảng 1-2 năm mới bắt đầu xuất hiện triệu chứng đau khớp gối. Do cơn đau không liên tục, nhiều người thường chủ quan, chỉ đến bệnh viện khi tình trạng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Khởi động kỹ, tập luyện điều độ để tránh chấn thương
Để hạn chế nguy cơ chấn thương, bác sĩ Trần Đức Thịnh nhấn mạnh vai trò của việc khởi động kỹ trước mỗi buổi tập, giúp cơ thể thích nghi dần với vận động và chuẩn bị cho cơ, khớp trước khi thực hiện các động tác cường độ cao.
Người chơi cần điều chỉnh cường độ tập luyện phù hợp với thể trạng, tránh duy trì một môn thể thao với tần suất quá dày đặc mà không có thời gian nghỉ ngơi. Có thể xen kẽ môn thể thao yêu thích với bơi lội hoặc các bài tập tăng cường sức mạnh phù hợp, hạn chế tình trạng một nhóm cơ, gân hoặc khớp liên tục phải chịu tải theo cùng một cách.
Đặc biệt, người bước vào tuổi trung niên cần chú ý hơn đến khả năng hồi phục của cơ thể, duy trì chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và tập luyện điều độ. Cơ bắp săn chắc không đồng nghĩa với việc gân, khớp có thể chịu được mọi cường độ vận động.
Với những trường hợp đau cơ sau tập luyện, xoa bóp hoặc vật lý trị liệu có thể giúp giảm đau trong một số tình huống, nhưng không thể thay thế điều trị các tổn thương cấu trúc như đứt gân hoặc rách dây chằng.
Nếu đau tái diễn, kéo dài hoặc xuất hiện sau một chấn thương rõ ràng, người chơi nên đi khám để xác định nguyên nhân, thay vì tự xử lý tại nhà hoặc tiếp tục vận động khi chưa hồi phục.
Cũng tại hội nghị, bác sĩ chuyên khoa II Trần Hùng Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Bưu điện cho biết, chương trình năm nay có chủ đề “Đổi mới sáng tạo trong y học – Từ nghiên cứu đến thực hành lâm sàng”, với 19 báo cáo chia thành 3 phiên khoa học.
Bên cạnh các báo cáo chuyên môn, hội nghị dành sự quan tâm đến công tác hậu cần, chuyển đổi số và cải tiến quy trình mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế. Trong đó, các công cụ do bệnh viện tự thiết kế được ứng dụng để hỗ trợ kiểm tra, đối chiếu công việc, nâng cao độ chính xác và hiệu quả vận hành.
