Công khai hoạt động của cơ sở giáo dục lên website nhà trường: Có chống được lạm thu?

Nhà trường phải công khai thu chi tài chính lên website

Lạm thu được xem là nguyên nhân chính dẫn đến mâu thuẫn giữa phụ huynh và nhà trường, cũng là nguyên nhân nhiều lãnh đạo nhà trường bị kỷ luật, thậm chí bị khởi tố. Hàng năm, câu chuyện lạm thu trở thành chủ đề nóng, ngay cả khi năm học cuối thì vấn đề lạm thu cũng trở nên nóng bỏng.

Mới đây, ngày 3/6, Công an huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Phạm Mạnh Hùng (50 tuổi, hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú, tiểu học và trung học cơ sở Bảo Thắng) để điều tra về hành vi tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ là minh chứng rõ nét cho thực trạng lạm thu trong trường học và sự thiếu minh bạch trong hoạt động thu chi của nhà trường.

cong khai hoat dong cua co so giao duc len website nha truong co chong duoc lam thu hinh 1

Nhà trường càng minh bạch, trường học càng hạnh phúc (ảnh minh họa - nguồn Trường Phổ thông liên cấp Nguyễn Bỉnh Khiêm, Cầu Giấy, Hà Nội).

Theo đó, ông Phạm Mạnh Hùng đã chỉ đạo lạm thu tiền của học sinh để chiếm đoạt và sử dụng mục đích cá nhân với tổng số tiền hơn 374 triệu đồng. Ngoài ra, lập hồ sơ khống để chiếm đoạt tiền ngân sách.

Câu chuyện xảy ra tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú, tiểu học và trung học cơ sở Bảo Thắng là một ví dụ điển hình cho việc khuất tất, mờ ám trong thu chi của nhà trường. Bài toán đặt ra lúc này, chính là việc làm sao để hạn chế được tình trạng này, không để lãnh đạo nhà trường lợi dụng để lạm thu, thu chi thiếu minh bạch.

Trước thực trạng trên, mới đây, ngày 3/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Thông tư 09/2024/TT-BGDĐT quy định về công khai trong hoạt động của các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Theo đó, thông tư ra đời với mục tiêu minh bạch các thông tin có liên quan của cơ sở giáo dục để nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, người lao động, người học, gia đình người học và xã hội biết, tham gia giám sát hoạt động của cơ sở giáo dục. Tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục.

Thông tư yêu cầu các cơ sở giáo dục phải công khai tình hình tài chính của cơ sở giáo dục trong năm tài chính trước liền kề thời điểm báo cáo theo quy định pháp luật, trong đó có cơ cấu các khoản thu, chi hoạt động như các khoản thu phân theo nguồn kinh phí (ngân sách nhà nước, hỗ trợ của nhà đầu tư; học phí, lệ phí và các khoản thu khác từ người học;

Kinh phí tài trợ và hợp đồng với bên ngoài; nguồn thu khác) và loại hoạt động (giáo dục và đào tạo; khoa học và công nghệ; hoạt động khác); Các khoản chi phân theo chi tiền lương và thu nhập (lương, phụ cấp, lương tăng thêm và các khoản chi khác có tính chất như lương cho giáo viên, giảng viên, cán bộ quản lý, nhân viên,...);

Chi cơ sở vật chất và dịch vụ (chi mua sắm, duy tu sửa chữa, bảo dưỡng và vận hành cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuê mướn các dịch vụ phục vụ trực tiếp cho hoạt động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu, phát triển đội ngũ,...); Chi hỗ trợ người học (học bổng, trợ cấp, hỗ trợ sinh hoạt, hoạt động phong trào, thi đua, khen thưởng,...); chi khác.

Điểm mới của Thông tư 09/2024, chính là yêu cầu các cơ sở giáo dục phổ thông phải công khai trên trang web của nhà trường để phụ huynh và học sinh giám sát.

cong khai hoat dong cua co so giao duc len website nha truong co chong duoc lam thu hinh 2

Lạm thu xảy ra do nhiều ban phụ huynh thu chi nhiều khoản trái quy định (ảnh minh họa- nguồn internet).

Lo lắng lạm thu vẫn tiếp diễn

Theo chị Nguyễn Lệ Thu ở quận Hoàn Kiếm cho rằng, thông tư yêu cầu bắt buộc minh bạch công tác thu chi của nhà trường trên website của trường là một điểm cộng.

Tuy nhiên, thông tư không nói đến các khoản thu của quỹ phụ huynh, các hoạt động thu chi của học sinh. “Tôi cho rằng, hiện nay ngoài nhà trường thu theo quy định thì hội phụ huynh lớp, trường mới là đơn vị tổ chức thu nhiều khoản nhất.

Trong khi đó, các khoản thu trên lại không có yêu cầu phải giải trình, minh bạch. Nếu như vậy lạm thu sẽ còn tồn tại và không thể xóa bỏ” – chị Nguyễn Lệ Thu nêu ý kiến.

Cũng liên quan đến vấn đề công khai, anh Nguyễn Trung Anh cho rằng, ngoài vấn đề tài chính thì các vấn đề khác liên quan đến hoạt động giảng dạy, học tập của các em cũng nên công khai.

Tránh tình trạng, dạy thêm, dạy liên kết tràn lan trong nhà trường. Việc công khai không chỉ bắt nhà trường công khai một lần vào cuối tháng 6 hàng năm mà có nhiều nội dung cần thiết phải được công khai, báo cáo cụ thể hàng tuần để phụ huynh và xã hội giám sát.

“Trong trường học hiện nay, vấn đề lạm thu, dạy thêm học thêm trá hình, an toàn thực phẩm là những vấn đề đòi hỏi phải được công khai minh bạch. Chính vì thế, cần thiết nhà trường công khai theo quy định 09 của Bộ GD&ĐT thì cần minh bạch hơn các thông tin trên để xã hội giám sát” - anh Nguyễn Trung Anh nhấn mạnh.

Thực tiễn cho thấy, các khoản thu chi của nhà trường chưa phải nguyên nhân chính gây mâu thuẫn giữa phụ huynh với nhà trường mà chính là các khoản thu của ban phụ huynh.

Việc thu chi của ban phụ huynh nhiều nơi không đúng theo quy định nên xảy ra tình trạng người tự nguyện đóng góp nhưng có những người lại không chấp hành, thậm chí chống đối.

Mới đây nhất, Báo Nhà báo & Công luận nhận được phản ánh của phụ huynh tên H. về việc xảy ra tại lớp con chị đang theo học tại một trường tiểu học của quận Bắc Từ Liêm Hà Nội. Theo đó, chị H. phản ánh hàng năm quỹ phụ huynh nộp rất nhiều khoản, ngoài các khoản tiền nộp phục vụ cho việc học tập của học sinh thì còn có quỹ 1 triệu đồng/năm học chỉ để phục vụ đi lễ, tết thầy cô.

Nộp tiền ủng hộ xây dựng cơ sở vật chất của nhà trường, trồng cây xanh… Ngay cả tiền mua giấy khen, tặng phẩm cho học sinh cuối năm phụ huynh cũng đóng góp. Phản ánh của chị H. cho thấy, việc này không chỉ xảy ra tại lớp con chị đang theo học mà còn xảy ra tại nhiều lớp trong nhà trường.

Câu chuyện của chị H. phản ánh là thực trạng chung xảy ra tại nhiều trường học hiện nay. Mặc dù Thông tư 55 Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh đã quy định rõ, ban đại diện cha mẹ phụ huynh không được thu các khoản ủng hộ không phục vụ trực tiếp cho hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh.

Tuy nhiên trên thực tế ban phụ huynh đang thu nhiều khoản phục vụ cho công tác giáo dục, xây dựng cơ sở vật chất, tặng phẩm cho thầy cô.

Bình luận về vấn đề trên, nguyên đại biểu Quốc hội Bùi Thị An cho rằng, việc Bộ GD&ĐT quy định về công khai trong hoạt động của các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân là điều rất tốt.

Đặc biệt, đối với giáo dục phổ thông vì hay xảy ra kiện cáo, đấu tố giữa nhà trường và phụ huynh về các khoản thu, về công tác dạy học trong nhà trường.

Tuy nhiên, nếu quy định trên không đề cập đến việc minh bạch các khoản thu của ban phụ huynh thì đó là thiếu sót. Bà Bùi Thị An cho rằng, hiện nay nhiều nơi ban phụ huynh thu không đúng quy định, nhiều phụ huynh không dám lên tiếng vì sợ con em mình bị vùi dập.

Do đó, minh bạch các khoản thu của ban phụ huynh trong nhà trường thì mới chấm dứt được lạm thu.

“Hiện nay, nhiều trường học đẩy cho ban phụ huynh đứng ra thu đáng lẽ các khoản thu này phải do nhà trường thu như tiền xây dựng, mua sắm cơ sở vật chất, tiền học tập, trải nghiệm của học sinh… các khoản trên nhiều trường học do chính ban phụ huynh thu và chi nên rất khó kiểm soát” – bà Bùi Thị An nêu.

Có thể thấy qua trao đổi với phụ huynh và chuyên gia, việc minh bạch thông tin trong các nhà trường hiện nay là rất cần thiết. Đối với bậc học phổ thông việc minh bạch từ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, hoạt động thu chi sẽ làm cho hoạt động giáo dục thêm lành mạnh.

Tuy nhiên, nếu quy định minh bạch đối với nhà trường nhưng không yêu cầu ban phụ huynh minh bạch các khoản thu chi thì nhiều người cho rằng vấn đề lạm thu, tiêu cực trong giáo dục vẫn sẽ tồn tại.

Xem thêm

Thúc đẩy kết nối giáo dục Pháp – Việt Nam từ bậc tiểu học

Thúc đẩy kết nối giáo dục Pháp – Việt Nam từ bậc tiểu học

(CLO) Ngày 20/11, Trường Tiểu học Ba Đình (Hà Nội) chính thức được trao nhãn chất lượng LabelFrancÉducation của Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp. Sự kiện không chỉ ghi nhận quá trình duy trì giảng dạy tiếng Pháp tại nhà trường mà còn cho thấy những nỗ lực mở rộng hợp tác giáo dục, tăng cường giao lưu ngôn ngữ, văn hóa giữa Việt Nam và Pháp.

Ba thập kỷ “Thực học – Thực nghiệp”

Ba thập kỷ “Thực học – Thực nghiệp”

(CLO)  Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội (HUBT) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (1996 – 2026), nhìn lại chặng đường ba thập kỷ phát triển và xác lập mục tiêu chiến lược cho giai đoạn mới.

Trường Đại học Công đoàn tưng bừng kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và dấu mốc 80 năm truyền thống

Trường Đại học Công đoàn tưng bừng kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và dấu mốc 80 năm truyền thống

Hòa chung không khí hân hoan của cả nước hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam, sáng 20/11/2026, Trường Đại học Công đoàn đã long trọng tổ chức Chương trình chào mừng và tri ân các thế hệ nhà giáo, gắn với dấu mốc tự hào 80 năm xây dựng và phát triển của Nhà trường (15/5/1946 – 15/5/2026).

Nhà thiết kế Vũ Việt Hà: 'Khi AI phát triển, tôi vẫn yêu cầu sinh viên cầm bút chì!'

Nhà thiết kế Vũ Việt Hà: 'Khi AI phát triển, tôi vẫn yêu cầu sinh viên cầm bút chì!'

(CLO) Giữa thời đại trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra hàng nghìn mẫu thiết kế chỉ trong vài phút, nhà thiết kế, giảng viên Vũ Việt Hà vẫn yêu cầu sinh viên phải phác thảo bằng bút chì, giấy và màu vẽ. Với anh, công nghệ có thể hỗ trợ sáng tạo nhưng không thể thay thế tư duy, cảm xúc và vốn văn hóa của người làm nghề.

Tài năng để phụng sự, năng lực để cống hiến: Sứ mệnh giáo dục trong kỷ nguyên mới

Tài năng để phụng sự, năng lực để cống hiến: Sứ mệnh giáo dục trong kỷ nguyên mới

(NB&CL) Giá trị của một nền giáo dục không chỉ được đo bằng những tấm huy chương, thứ hạng hay số lượng bằng cấp, mà còn ở chất lượng con người được đào tạo và những giá trị họ tạo ra cho xã hội. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, giáo dục Việt Nam cần hướng tới mục tiêu cao hơn: Nuôi dưỡng tài năng để phụng sự, rèn luyện năng lực để cống hiến, gắn thành công của mỗi cá nhân với sự phát triển của đất nước.

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

(CLO) Tôi cứ băn khoăn khi đặt đầu đề (tít bài) cho bài viết này là Nhà giáo và Nhà báo bởi có thể nghe thoáng qua, bạn đọc nào đó sẽ cho rằng tác giả đang “té nước theo mưa” giữa những ngày cả nước sôi nổi các hoạt động kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Cảnh báo sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái

Cảnh báo sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái

(CLO) Sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái đang khiến việc thấu hiểu, hỗ trợ học sinh trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh kiến thức, nhà trường cần trang bị cho học sinh năng lực nhận diện, làm chủ cảm xúc và xây dựng các mối quan hệ tích cực.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Thầy cô cần được thấu hiểu, sẻ chia hơn bao giờ hết

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Thầy cô cần được thấu hiểu, sẻ chia hơn bao giờ hết

(CLO) Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, trong kỷ nguyên số, khi học sinh có thể tiếp cận tri thức nhanh và rộng hơn, vai trò của người thầy không những không giảm đi mà càng trở nên quan trọng trong việc định hướng tư duy, bồi đắp nhân cách và giúp người học lựa chọn những giá trị đúng đắn.

Bị nghi ngại đàn ông chăm trẻ gái, thầy giáo có màn 'lội ngược dòng'

Bị nghi ngại đàn ông chăm trẻ gái, thầy giáo có màn 'lội ngược dòng'

(CLO) Thầy Nguyễn Thanh Bách, giáo viên Trường Mầm non Na Sầm (xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn) đã có 8 năm gắn bó với nghề giáo. Là nam giới theo đuổi công việc vốn được mặc định phù hợp với phụ nữ, thầy từng đối diện không ít ánh nhìn hoài nghi, thậm chí có phụ huynh đề nghị chuyển lớp cho con vì lo ngại những vấn đề nhạy cảm trong quá trình chăm sóc trẻ.

Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững

Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững

(CLO) Chuyển đổi số hay chuyển đổi xanh sẽ chỉ là những khẩu hiệu rỗng nếu quản trị không đổi mới thực chất và con người không đứng ở vị trí trung tâm. Đó là lời cảnh tỉnh thẳng thắn nổi lên từ Hội thảo khoa học quốc tế ICFBA-2026 do Trường Đại học Công đoàn tổ chức ngày 19/11/2026 tại Hà Nội.

Thầy giỏi, trò tài nhưng trường tư vẫn cần cơ chế mở đường

Thầy giỏi, trò tài nhưng trường tư vẫn cần cơ chế mở đường

(CLO) Đổi mới giáo dục, hội nhập quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những yêu cầu mới đối với các nhà trường. Từ thực tiễn xây dựng mô hình song ngữ, song bằng, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) Nguyễn Thị Minh Thúy chỉ ra những nút thắt về đội ngũ giáo viên, năng lực số và cơ chế phát triển giáo dục ngoài công lập cần sớm được tháo gỡ.

Từng nghe tiếng Anh như vịt nghe sấm, cô giáo người Mông đạt IELTS 8.0 trở về bản dạy ngoại ngữ cho cả trường

Từng nghe tiếng Anh như vịt nghe sấm, cô giáo người Mông đạt IELTS 8.0 trở về bản dạy ngoại ngữ cho cả trường

(CLO) Ở tuổi 25, Lầu Thị Dợ, người dân tộc Mông, đang là giáo viên tiếng Anh duy nhất tại Trường THCS Pắc Ngà, xã Pắc Ngà, tỉnh Sơn La. Mỗi ngày, cô vượt khoảng 27 km từ nơi ở đến trường, đứng lớp giảng dạy học sinh từ lớp 6 đến lớp 9. Hơn 400 em, phần lớn là người dân tộc thiểu số, đều được cô phụ trách môn học này.

Nhà giáo tiêu biểu Bùi Thị Tú: ‘Không ai bắt đầu đã xuất sắc’

Nhà giáo tiêu biểu Bùi Thị Tú: ‘Không ai bắt đầu đã xuất sắc’

(CLO) 18 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Bùi Thị Tú (Tổ trưởng Tổ Ngoại ngữ, Trường THPT Như Thanh, Thanh Hóa) luôn mang trong mình tinh thần cầu thị, chủ động đổi mới phương pháp dạy học và nhiệt huyết lan tỏa kinh nghiệm tới đồng nghiệp. Năm 2026, những nỗ lực bền bỉ ấy đã được ghi nhận khi cô vinh dự được Bộ Giáo dục và Đào tạo tôn vinh là Nhà giáo tiêu biểu.

Giao quyền tự chủ bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Các trường đại học thôi cảnh ‘chờ đợt’ hút người tài

Giao quyền tự chủ bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Các trường đại học thôi cảnh ‘chờ đợt’ hút người tài

(CLO) Theo dự thảo thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học sẽ được chủ động bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư trong năm thay vì chờ xét duyệt chung. Trao đổi với Báo Nhà báo và Công luận, GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ đánh giá đây là bước đột phá để hút nhân tài, song cần đi kèm cơ chế giám sát minh bạch để tránh tình trạng chạy đua số lượng, bỏ quên chất lượng học thuật.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan: 'Công nghệ không thể thay thế trái tim nhân hậu của người thầy thuốc'

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan: 'Công nghệ không thể thay thế trái tim nhân hậu của người thầy thuốc'

(CLO) Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan gửi thư tri ân đội ngũ giảng viên, cán bộ và người lao động tại các cơ sở đào tạo nhân lực y tế, nhấn mạnh công nghệ không thể thay thế lòng nhân ái, sự tận tâm và trách nhiệm của người thầy thuốc.

Cỡ chữ bài viết: