Anh sắp chế tạo thành công ‘mặt trời nhân tạo’. Ảnh: Getty Images.
Theo Daily Mail, khai thác nhiệt hạch trên quy mô thương mại vốn đã là mục tiêu của ngành công nghệ năng lượng kể từ những năm 1930 và “điều ước” đó sắp sửa được thực hiện.
Hiện, công ty khởi nghiệp của Anh có tên Tokamak Energy đang dẫn đầu thế giới trong cuộc chạy đua phát triển thiết bị nhiệt hạch khả thi về mặt thương mại.
Các nhà khoa học hàng đầu của Tokamak Energy cho biết họ đang trong quá trình tái tạo phản ứng tổng hợp hạt nhân – quá trình làm cho Mặt trời nhân tạo bốc cháy. Họ bắn các chùm hạt nguyên tử năng lượng cao vào một đám mây khí hydro siêu nóng, còn được gọi là plasma, chưa trong một lò phản ứng hình cầu có đường kính gần 2m (ST 40).
Ngay lập tức, plasma sẽ phát ra tia lửa và phát sáng. Tại thời điểm đó, ST 40 trở thành thứ nóng hơn cả lõi Mặt trời, tức là hơn 15 triệu độ C, một hệ thống nam châm điện cực mạnh giúp nó không bị bốc hơi trong điều kiện nhiệt độ cao khủng như vậy.
Những cải tiến mới
Lò phản ứng ST 40 có hình dạng một trái táo có lõi của công ty khởi nghiệp Tokamak Energy. Ảnh: Daily Mail/ Getty Images.
Một khi những thiết bị như vậy được ra mắt, đây sẽ được coi là một cuộc cách mạng trong lĩnh vực sản xuất năng lượng, đồng thời là hồi chuông báo tử các loại động cơ đốt trong và các khí nhà kính độc hại do nó thải ra.
Theo nhà đồng sáng lập kiêm phó Chủ tịch của Tokamak Energy, tiến sĩ David Kingham, ST 40 sẽ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong vòng vài tuần nữa khi plasma đạt đến nhiệt độ 100 triệu độ C – nóng gấp 6 lần lõi Mặt trời.
Công ty mới có thêm một cải tiến nữa là thay đổi hình dáng lò phản ứng giống với quả táo có lõi. Các thiết kế trước đây đều có hình bánh vòng. Việc thay đổi thiết kế của công ty sẽ giúp tạo hiệu quả hơn hẳn khi kết hợp chất siêu dẫn nhiệt độ cao với lò phản ứng hình cầu mang lại lợi thế lớn, khiến loại năng lượng này rẻ hơn rất nhiều so với thông thường.
Ngoài ra, ông Kingham còn khẳng định rằng Tokamak Energy sẽ chuyển giao các nhà máy điện nhiệt hạch thương mại đầu tiên trên thế giới với thiết bị do Anh sản xuất vào cuối những năm 2030. Mỗi cỗ máy có công suất ổn định là 150 MW, khi đó có thể đủ đáp ứng năng lượng cho một thành phố có 150.000 dân như thành phố Oxford ở gần đó.
Một số đối thử tư nhân khác của Tokamak Energy cũng đang gấp rút phát triển năng lượng nhiệt hạch thương mại, trong đó có hãng Lockheed Martin ở Mỹ, và tỷ phú Jeff Bezos khi ông vừa mới công bố kế hoạch xây dựng nhà máy riêng tại Oxfordshire. Ngoài ra, dự án quốc tế ITER – lò phản ứng thử nghiệm do 35 quốc gia hợp tác xây dựng năm ở miền nam nước Pháp – cũng đã được khởi công vào năm 2007 và dự kiến vận hành vào cuối thập niên 2020. ITER có kích thước tương đương 60 sân bóng đá, trong khi đó, mô hình của Tokamak Energy chỉ lớn bằng một ngôi nhà bình thường.
Các phiên bản nhỏ gọn hơn, di động hơn có thể được sử dụng để cung cấp năng lượng cho máy bay và tàu container, giúp cắt giảm một trong các nguồn phát thải CO2 chính. Nguồn năng lượng do phản ứng tổng hợp tạo ra sẽ không chỉ không có carbon, mà còn không phụ thuộc vào thời tiết như điện từ gió và các tấm pin mặt trời, theo đại diện của phía công ty cho hay.
Nhà máy Didcot thu hút hơn 207,6 triệu USD từ các nhà đầu tư tư nhân cùng với hơn 13,8 triệu USD kinh phí từ chính phủ. Hiện công ty khởi nghiệp này đang có 165 nhân sự và dự kiến sẽ tăng lên gấp đôi vào cuối năm sau khi Tokamak Energy mở thêm các phòng thí nghiệm mới nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển.