Đặc sắc Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia Lễ hội Tổng Nam Phù

UBND huyện Thanh Trì và huyện Thường Tín vừa tổ chức công bố Quyết định ghi danh Lễ hội Tổng Nam Phù vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Lễ hội Tổng Nam Phù hay còn gọi là lễ hội 9 xã 10 làng, xưa kia thuộc 9 xã của Tổng Nam Phù, bao gồm các làng: Đông Phù, Mỹ Ả, Đông Trạch, Văn Uyên, Tranh Khúc, Tương Chúc, Tự Khoát, Việt Yên, Mỹ Liệt (huyện Thanh Trì) và làng Ninh Xá (huyện Thường Tín).

2.jpg
Lãnh đạo TP Hà Nội trao quyết định ghi danh Lễ hội Tổng Nam Phù vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia cho huyện Thanh Trì và Thường Tín. Ảnh: H.Giang

Đây là nghi lễ thiêng liêng nhằm tri ân nhị vị Bồ tát Lý Từ Thục và Lý Từ Huy - hai công chúa triều Lý đã từ bỏ vinh hoa cung cấm để tu hành, hoằng dương Phật pháp và mang lại cuộc sống an hòa cho nhân dân.

Theo văn bia và các truyền thuyết lưu truyền trong nhân dân, hai vị công chúa đã cấp lại cho dân hơn 3.000 mẫu ruộng, hướng dẫn canh tác lúa nước, trồng dâu nuôi tằm và truyền dạy các nghề thủ công truyền thống, như: Làm bánh ở Tranh Khúc, nghề bún, đậu phụ ở Đông Phù, đan lát ở Tự Khoát, làm lược ở Tương Chúc...

Lễ hội Tổng Nam Phù được tổ chức vào các ngày 14 đến 16 tháng Ba âm lịch hằng năm. Cứ 5 năm dân trong vùng tổ chức lễ hội chính một lần, những năm khác tổ chức hội lệ. Lễ hội được tổ chức rất lớn ở cả ba chùa Hưng Phúc (xã Ngũ Hiệp), chùa Hưng Long (xã Đông Mỹ) và chùa Phổ Quang (xã Ninh Sở).

Năm 2025, lễ hội được tổ chức với quy mô chính hội. Ngày 14 tháng Ba âm lịch, lễ hội bắt đầu từ buổi sáng. Tất cả đoàn rước của các chùa đến bến Tranh Khúc, xã Duyên Hà để làm lễ xin nước và rước về chùa hành lễ bao sái (lễ mộc dục).

Tiếp đó là lễ bạch văn khai hội do đội tế nam thôn Tương Chúc và thôn Tự Khoát, xã Ngũ Hiệp thực hiện. Buổi chiều là lễ dâng hương hiến cúng của nhân dân và các làng.

1.jpg
Năm 2025, Lễ hội Tổng Nam Phù được tổ chức với quy mô chính hội. Ảnh: H.Giang

Ngày 15 là ngày hội chính, được mở màn bằng lễ rước kiệu võng nhị vị Bồ tát và kiệu bát cống đi xuống lăng Liên Hoa. Đội rước kiệu của 3 chùa đều được tổ chức gần giống nhau với đội hình đi đầu là đội trống cái và chiêng cùng với đội múa sư tử, múa rồng do các thanh niên trong làng đảm nhiệm, sau đó là đội quốc kỳ và ngũ sắc của các cháu thiếu nhi.

Phía sau là các cụ thái ông, lão bà trong trang phục truyền thống khăn đỏ áo đỏ cùng đội nhạc lễ, đội bát bửu. Tiếp đó là ban hương án của nhị vị Bồ tát và kiệu bát cống do các nam nữ thanh niên đảm nhiệm. Đi liền sau là ban tế nam, cờ thần, trống, chiêng, đội sinh tiền...

Đoàn rước được tiếp tục với đội kiệu võng của nhị vị Bồ tát với một thiếu nữ cầm kiếm đi đầu, đó là nữ tướng hộ kiệu võng. Đoàn rước tiếp tục là các thiếu nữ mặc áo dài đội lễ và sau cùng là các Phật tử và tín đồ, nhân dân địa phương và khách thập phương về dự lễ hội.

Từ sáng sớm, các đoàn rước kiệu của cả 3 chùa cùng lên đường trong tiếng chiêng, trống, hò reo của nhân dân bên đường; đến ngã ba kho gạo Đông Mỹ thì nhập làm một, cùng đi xuống lăng Liên Hoa để đảnh lễ nhị vị Bồ tát.

Đoàn rước lần lượt vào lăng và an vị hương án, kiệu bát cống và kiệu võng; sau đó làm thủ tục hành lễ yết cáo chư thần và rước kiệu về chùa Hưng Long. Buổi chiều, tiếp tục các hoạt động tế lễ, dâng hương.

11.jpg
Nhân dân các làng trong vùng tham gia Lễ hội Tổng Nam Phù 2025. Ảnh: H.Giang

Sang ngày 16 tháng Ba, tất cả các đám rước của 10 làng rước lên chùa Tự Khoát xã Ngũ Hiệp là nơi hai bà về tu hành đầu tiên và cũng là nơi thờ hai bà. Tại đây, các vị sư làm lễ tạ hội, sau đó đoàn rước làng nào về làng ấy.

Với những giá trị văn hóa tâm linh sâu sắc, ngày 19/2/2025, Lễ hội truyền thống Tổng Nam Phù đã được Bộ VHTT&DL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Xem thêm

Ban tổ chức trao giải Nhất tại Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia "Tự hào một dải biên cương" năm 2026.

Lan tỏa tình yêu biên cương Tổ quốc tại Lễ trao giải 'Tự hào một dải biên cương' lần thứ IV

(CLO) Tối 30/10, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm (phường Hạ Long, thành phố Quảng Ninh), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các cơ quan liên quan long trọng tổ chức Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV - 2026.

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

(CLO) Tối 30/10, tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội), chương trình giao lưu nghệ thuật “Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung 2026” diễn ra với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc), góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

(CLO) UBND phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” gắn với các hoạt động văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại trong quý IV/2026, nhằm quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và thu hút du khách đến với địa phương dịp cuối năm, Tết Dương lịch 2027.

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Trịnh Thị Thủy chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956-2026), đánh dấu chặng đường bền bỉ ghi lại những sự kiện lịch sử, phản ánh đời sống và lưu giữ những giá trị văn hóa, nhân văn của đất nước qua ngôn ngữ điện ảnh.

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

Thái Nguyên tổ chức "Rock Concert" ngay sau concert Quốc gia

(CLO) Tối 2/11/2026, tại sân vận động Thái Nguyên, chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rock Concert" sẽ diễn ra, tiếp nối không khí sôi động của concert Quốc gia “Nối vòng tay lớn” tổ chức trước đó một ngày.

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

(NB&CL) Trong hai đêm 24 và 25/10, concert của nhóm nhạc Hàn Quốc BIGBANG tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội, thu hút hơn 90.000 lượt khán giả. Trước đó tại TP.HCM, các đêm concert diễn ra hôm 17-18/10 cũng thu hút khoảng 200.000 lượt khán giả. Hiệu ứng BIGBANG cho thấy sức hút của âm nhạc với du lịch, dịch vụ, kinh tế là rất lớn, chuyên gia nêu giải pháp để đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế mới. 

Cấp ‘căn cước số’ cho tác phẩm âm nhạc: ‘Tấm khiên’ bảo vệ quyền tác giả thời bùng nổ AI

Cấp ‘căn cước số’ cho tác phẩm âm nhạc: ‘Tấm khiên’ bảo vệ quyền tác giả thời bùng nổ AI

(CLO) Trước sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và nạn vi phạm bản quyền trên không gian mạng, việc cấp "căn cước số" để định danh tác phẩm đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã phối hợp cùng DipNET thảo luận các giải pháp công nghệ nhằm bảo vệ quyền lợi người sáng tạo và mở đường thương mại hóa tài sản âm nhạc.

Nhà hát Hồ Gươm đón dàn nhạc Hoàng gia Versailles trở lại

Nhà hát Hồ Gươm đón dàn nhạc Hoàng gia Versailles trở lại

(CLO) Sau dấu ấn của chương trình “Four Seasons” năm 2024, Nhạc trưởng Stefan Plewniak cùng các nghệ sĩ Nhà hát Opera Hoàng gia Versailles sẽ trở lại Hà Nội với hòa nhạc “Four Seasons With Love”, diễn ra vào 20h ngày 29 và 30/10 tại Nhà hát Hồ Gươm.

Vì sao Bảo tàng Đạo Mẫu của nghệ sĩ Xuân Hinh chưa đón khách?

Vì sao Bảo tàng Đạo Mẫu của nghệ sĩ Xuân Hinh chưa đón khách?

(CLO) Nghệ sĩ Xuân Hinh cho biết Bảo tàng Đạo Mẫu tại Sóc Sơn (Hà Nội) chưa mở cửa đón khách do công tác chuẩn bị và tổ chức trải nghiệm chưa hoàn thiện. Công trình có diện tích 5.500m², sử dụng khoảng 5 triệu viên ngói cổ cùng hàng triệu viên gạch thất cổ, là tâm huyết mà nam nghệ sĩ dành cho văn hóa truyền thống.

Hà Nội phát hành hơn 38.000 vé miễn phí cho concert ngày 24/11

Hà Nội phát hành hơn 38.000 vé miễn phí cho concert ngày 24/11

(CLO) Hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành phục vụ khán giả tham dự Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, diễn ra lúc 20h ngày 24/11 tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội).

Cỡ chữ bài viết: