Đặc sắc Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia Lễ hội Tổng Nam Phù

UBND huyện Thanh Trì và huyện Thường Tín vừa tổ chức công bố Quyết định ghi danh Lễ hội Tổng Nam Phù vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Lễ hội Tổng Nam Phù hay còn gọi là lễ hội 9 xã 10 làng, xưa kia thuộc 9 xã của Tổng Nam Phù, bao gồm các làng: Đông Phù, Mỹ Ả, Đông Trạch, Văn Uyên, Tranh Khúc, Tương Chúc, Tự Khoát, Việt Yên, Mỹ Liệt (huyện Thanh Trì) và làng Ninh Xá (huyện Thường Tín).

2.jpg
Lãnh đạo TP Hà Nội trao quyết định ghi danh Lễ hội Tổng Nam Phù vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia cho huyện Thanh Trì và Thường Tín. Ảnh: H.Giang

Đây là nghi lễ thiêng liêng nhằm tri ân nhị vị Bồ tát Lý Từ Thục và Lý Từ Huy - hai công chúa triều Lý đã từ bỏ vinh hoa cung cấm để tu hành, hoằng dương Phật pháp và mang lại cuộc sống an hòa cho nhân dân.

Theo văn bia và các truyền thuyết lưu truyền trong nhân dân, hai vị công chúa đã cấp lại cho dân hơn 3.000 mẫu ruộng, hướng dẫn canh tác lúa nước, trồng dâu nuôi tằm và truyền dạy các nghề thủ công truyền thống, như: Làm bánh ở Tranh Khúc, nghề bún, đậu phụ ở Đông Phù, đan lát ở Tự Khoát, làm lược ở Tương Chúc...

Lễ hội Tổng Nam Phù được tổ chức vào các ngày 14 đến 16 tháng Ba âm lịch hằng năm. Cứ 5 năm dân trong vùng tổ chức lễ hội chính một lần, những năm khác tổ chức hội lệ. Lễ hội được tổ chức rất lớn ở cả ba chùa Hưng Phúc (xã Ngũ Hiệp), chùa Hưng Long (xã Đông Mỹ) và chùa Phổ Quang (xã Ninh Sở).

Năm 2025, lễ hội được tổ chức với quy mô chính hội. Ngày 14 tháng Ba âm lịch, lễ hội bắt đầu từ buổi sáng. Tất cả đoàn rước của các chùa đến bến Tranh Khúc, xã Duyên Hà để làm lễ xin nước và rước về chùa hành lễ bao sái (lễ mộc dục).

Tiếp đó là lễ bạch văn khai hội do đội tế nam thôn Tương Chúc và thôn Tự Khoát, xã Ngũ Hiệp thực hiện. Buổi chiều là lễ dâng hương hiến cúng của nhân dân và các làng.

1.jpg
Năm 2025, Lễ hội Tổng Nam Phù được tổ chức với quy mô chính hội. Ảnh: H.Giang

Ngày 15 là ngày hội chính, được mở màn bằng lễ rước kiệu võng nhị vị Bồ tát và kiệu bát cống đi xuống lăng Liên Hoa. Đội rước kiệu của 3 chùa đều được tổ chức gần giống nhau với đội hình đi đầu là đội trống cái và chiêng cùng với đội múa sư tử, múa rồng do các thanh niên trong làng đảm nhiệm, sau đó là đội quốc kỳ và ngũ sắc của các cháu thiếu nhi.

Phía sau là các cụ thái ông, lão bà trong trang phục truyền thống khăn đỏ áo đỏ cùng đội nhạc lễ, đội bát bửu. Tiếp đó là ban hương án của nhị vị Bồ tát và kiệu bát cống do các nam nữ thanh niên đảm nhiệm. Đi liền sau là ban tế nam, cờ thần, trống, chiêng, đội sinh tiền...

Đoàn rước được tiếp tục với đội kiệu võng của nhị vị Bồ tát với một thiếu nữ cầm kiếm đi đầu, đó là nữ tướng hộ kiệu võng. Đoàn rước tiếp tục là các thiếu nữ mặc áo dài đội lễ và sau cùng là các Phật tử và tín đồ, nhân dân địa phương và khách thập phương về dự lễ hội.

Từ sáng sớm, các đoàn rước kiệu của cả 3 chùa cùng lên đường trong tiếng chiêng, trống, hò reo của nhân dân bên đường; đến ngã ba kho gạo Đông Mỹ thì nhập làm một, cùng đi xuống lăng Liên Hoa để đảnh lễ nhị vị Bồ tát.

Đoàn rước lần lượt vào lăng và an vị hương án, kiệu bát cống và kiệu võng; sau đó làm thủ tục hành lễ yết cáo chư thần và rước kiệu về chùa Hưng Long. Buổi chiều, tiếp tục các hoạt động tế lễ, dâng hương.

11.jpg
Nhân dân các làng trong vùng tham gia Lễ hội Tổng Nam Phù 2025. Ảnh: H.Giang

Sang ngày 16 tháng Ba, tất cả các đám rước của 10 làng rước lên chùa Tự Khoát xã Ngũ Hiệp là nơi hai bà về tu hành đầu tiên và cũng là nơi thờ hai bà. Tại đây, các vị sư làm lễ tạ hội, sau đó đoàn rước làng nào về làng ấy.

Với những giá trị văn hóa tâm linh sâu sắc, ngày 19/2/2025, Lễ hội truyền thống Tổng Nam Phù đã được Bộ VHTT&DL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Xem thêm

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

(CLO) Cuộc khai quật khảo cổ lần thứ 4 tại khu vực nền Chính điện Kính Thiên năm 2026 đã làm rõ thêm quy mô, cấu trúc móng nền, móng cột và không gian kiến trúc công trình, qua đó bổ sung cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu, phục dựng Chính điện Kính Thiên.

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

(CLO) Mới đây, tại Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Âm nhạc cuối tuần” mang đến không gian thưởng thức jazz đặc sắc với sự tham gia của NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, góp phần đưa nghệ thuật đến gần hơn với người dân và du khách.

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

(CLO) Lần đầu tiên, một bữa tiệc thị giác mang tên Lễ hội Ánh sáng biên cương sẽ được tổ chức tại Lạng Sơn. Với sự kết hợp giữa nghệ thuật ánh sáng hiện đại như trình diễn Drone, cùng vẻ đẹp truyền thống của những chiếc đèn lồng khổng lồ, sự kiện diễn ra vào trung tuần tháng 9/2026.

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

(CLO) Hàng nghìn người dân và du khách đã đổ về xã An Cư, tỉnh An Giang để chứng kiến những màn tranh tài gay cấn của 32 đôi bò tại Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ 12 năm 2026. Với mức tiền thưởng giải Nhất tăng kỷ lục lên tới 30 triệu đồng, giải đấu năm nay mang đến những vòng đua rực lửa và kịch tính chưa từng có.

Có gì trong sự kiện kỷ niệm 30 năm thương hiệu Maison Kayser tại Phú Quốc?

Có gì trong sự kiện kỷ niệm 30 năm thương hiệu Maison Kayser tại Phú Quốc?

Ngày 13/9, cửa hàng Eric Kayser tại Thị trấn Hoàng Hôn, Phú Quốc sẽ tổ chức sự kiện hưởng ứng cột mốc 30 năm hình thành và phát triển của thương hiệu bánh Pháp Maison Kayser. Những màn biểu diễn mang cảm hứng lễ hội đường phố Paris cùng loạt quà tặng dành cho khách hàng tròn 30 tuổi hứa hẹn tạo nên một điểm hẹn ngọt ngào tại Nam đảo dịp cuối tuần.

Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 26/9 đến ngày 4/10

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mùa Thu năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 26/9 đến ngày 4/10

(CLO) Ngày 11/9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức họp báo thông tin về công tác tổ chức Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc- Mùa Thu năm 2026. Theo đó, lễ hội năm nay sẽ chính thức diễn ra từ ngày 26/9 đến ngày 4/10/2026, đánh dấu bước đột phá lớn trong công tác tổ chức với mô hình "Lễ hội mở", đổi mới quản trị lấy nhân dân và du khách làm trung tâm, đồng thời chính thức công bố và đưa vào ứng dụng Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc. 

Cỡ chữ bài viết: