Chiều 22/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thảo luận về dự thảo Nghị quyết thực hiện thí điểm chế định luật sư công, các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành với việc ban hành Nghị quyết.
Theo các đại biểu, đây là bước đi cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, đồng thời đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực pháp lý của khu vực công trong bối cảnh các tranh chấp hành chính, dân sự, đầu tư, thương mại ngày càng phức tạp.
Quan tâm đến cơ chế vận hành của luật sư công, đại biểu Quốc hội Nguyễn Công Hoàng (đoàn Thái Nguyên) cho biết, dự thảo Nghị quyết đã bám sát Kết luận số 23-KL/TW ngày 7/4/2026 của Bộ Chính trị để quy định phạm vi công việc của luật sư công.
Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng luật sư công là công chức, viên chức đang công tác tại các cơ quan, cần lưu ý mối quan hệ giữa họ với thẩm phán, viện kiểm sát và điều tra viên tham gia xử lý vụ việc. Theo đại biểu, cần có chế định cụ thể nhằm bảo đảm chất lượng công việc của luật sư công cũng như sự công bằng trong quá trình xử lý vụ việc.
Cùng phát biểu nội dung này, đại biểu Quốc hội Phan Thị Mỹ Dung (đoàn Tây Ninh) quan tâm tới tổ chức, địa vị pháp lý cũng như điều kiện, tiêu chuẩn của luật sư công. Đại biểu cho rằng dự thảo hiện thiết kế theo hướng luật sư công đồng thời là cán bộ, công chức, viên chức nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí như luật sư theo quy định của Luật Luật sư. Điều này khi triển khai tại địa phương có thể phát sinh vướng mắc và thiếu tính khả thi.
Theo phân tích của đại biểu, cán bộ, công chức, viên chức trước khi được công nhận hành nghề luật sư công phải trải qua lớp đào tạo luật sư. Tuy nhiên, nếu tiếp tục yêu cầu tập sự hành nghề luật sư thì sẽ phát sinh bất cập vì theo quy định hiện hành, việc tập sự phải thực hiện tại văn phòng luật sư hoặc công ty luật.
Từ những đặc thù riêng của luật sư công so với luật sư hành nghề hiện nay, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung đề nghị không quy định thời gian tập sự. Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức nếu đáp ứng đủ tiêu chí, điều kiện và hoàn thành đào tạo luật sư thì có thể được công nhận là luật sư công, vừa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, vừa tránh phát sinh bất cập trong triển khai.
Liên quan đến tiêu chuẩn của luật sư công, đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) đánh giá cao việc dự thảo thiết kế hệ thống tiêu chuẩn khá chặt chẽ, đặc biệt là yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật.
Theo đại biểu, đây là “bộ lọc” cần thiết để bảo đảm đội ngũ luật sư công có đủ độ chín chuyên môn ngay từ giai đoạn thí điểm, tránh tình trạng vừa làm vừa đào tạo lại.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính thống nhất và khả thi, đại biểu đề nghị cần làm rõ nội hàm khái niệm “kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật”. Thực tế cho thấy, nếu quy định quá chung chung sẽ dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan. Vì vậy, nên cụ thể hóa theo hướng kinh nghiệm phải gắn với các hoạt động pháp lý trực tiếp như pháp chế, thanh tra, xét xử, kiểm sát, điều tra, thi hành án hoặc hành nghề luật sư.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đại biểu Thạch Phước Bình cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chuẩn về ngoại ngữ pháp lý đối với một số vị trí, đặc biệt là các luật sư công tham gia xử lý tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế.
Đồng thời, đại biểu nhấn mạnh cần chú trọng hơn tới tiêu chí về năng lực thực tiễn và bản lĩnh nghề nghiệp. Theo ông, luật sư công không chỉ cần nắm vững pháp luật mà còn phải có kỹ năng tranh tụng, tư duy phản biện và khả năng xử lý các tình huống phức tạp. Vì vậy, cần bổ sung các tiêu chí đánh giá gắn với kinh nghiệm xử lý vụ việc thực tế để lựa chọn đúng người, đúng việc.
Đề cập chế độ đối với luật sư công, đại biểu Quốc hội Nguyễn Công Hoàng (đoàn Thái Nguyên) cho rằng, qua thực tế tham gia xử lý các vụ kiện quốc tế, lực lượng này phải đảm đương khối lượng công việc lớn và chịu áp lực cao. Nếu quy định cứng về chế độ sẽ khó đáp ứng yêu cầu công việc. Do đó, đại biểu đề xuất nghiên cứu quy định mức trần chế độ hoặc cơ chế chi trả riêng đối với các trường hợp đặc biệt.
