Đầu máy hơi nước Tự Lực- biểu tượng một thời của ngành Đường sắt Việt Nam

(CLO) Là biểu tượng của ngành Đường sắt Việt Nam, đầu máy hơi nước Tự Lực gợi lại bao hồi ức về những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước và bảo vệ độc lập dân tộc của cha ông.
dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 1

Đầu máy xe lửa hơi nước mang số hiệu 141 – 179, là một trong những biểu tượng của ngành Đường sắt Việt Nam sẽ được trưng bày tại Vườn Nhãn, quận Long Biên, Hà Nội để người dân và du khách trong nước và quốc tế chiêm ngưỡng trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 2

Theo quan sát, khu vực đặt đầu máy xe lửa Tự Lực đã được BTC đã được phát quang, dọn dẹp cây cỏ sạch sẽ. Chiếc đầu máy xe lửa lộ thiên trọn vẹn những vết tích của thời gian.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 3

Theo ghi nhận, bộ vỏ đầu máy xe lửa Tự Lực bong tróc, hoan rỉ hoàn toàn. Tại đầu xe chỉ còn dấu vết rất mờ của số hiệu 141 – 179. Được biết, đây là đầu máy hơi nước từng được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam ký biên bản bàn giao cho Bảo tàng Hà Nội vào năm 2020 để trưng bày. Tuy nhiên đến nay, hiện vật lịch sử này vẫn trầm lặng một góc trong nhà máy xe lửa Gia Lâm.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 4

Những chiếc bánh xe hoen rỉ, in hằn những dấu tích của thời xưa. Khi nhìn chiếc đầu máy này, ít ai trong lớp trẻ biết rằng nó từng có một thời vẻ vang. Theo đó, trong khoảng năm 65 của thế kỷ XX, đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước mang số hiệu 141 – 179 được các kỹ sư Nhà máy xe lửa Gia Lâm, cùng với sự giúp đỡ của các kỹ sư Trung Quốc nghiên cứu thiết kế thành công.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 5

Các kỹ sư của nhà máy đã lên phương án thiết kế, dựa theo kiểu dáng, công nghệ và thương hiệu đầu máy Mikado 141 nổi tiếng của Pháp (gồm 1 bánh dẫn đường, 4 bánh chịu lực, 1 bánh theo sau). 141 trở thành tên chung cho tất cả các đầu máy có mô hình này.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 6

Đầu nối giữa các toa của xe lửa Tự Lực.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 7

Các xe lửa Tự Lực chạy trên đường ray một mét, dài khoảng 19 m (bao gồm cả xe than) hoặc dài 11,5m (không bao gồm xe than); rộng 2,75 m, cao 3,8 m, nặng khoảng 100 tấn (có than và có nước).

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 8

Vị trí cửa buồng đốt, nơi công nhân đốt lò sẽ xúc than vào để duy trì sức kéo đầu máy. Kíp lái tàu thường có 3 vị trí: một chỉ huy, một lái máy và một đốt lò.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 9

Nồi hơi nằm phía trên cùng của đầu máy, sau khi đốt cháy than, gỗ sẽ làm cho nước hóa hơi, hơi nước làm piston di chuyển qua lại, piston lại gắn liền với trục quay chính của đầu máy của tàu sẽ giúp cho tàu chạy.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 10

Đầu máy kéo theo một tender (bồn chứa) - là nơi chứa than đá và nước để phục vụ việc chạy tàu.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 11

Đèn chiếu pha của đầu máy xe lửa Tự Lực.

dau may hoi nuoc tu luc bieu tuong mot thoi cua nganh duong sat viet nam hinh 12

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, các đầu máy này được sử dụng chủ yếu để vận chuyển hàng hóa khu vực phía Bắc, miền Trung nước ta. Trục đường chính: Hà Nội - Lạng Sơn; Hà Nội - Yên Viên - Hải Phòng; Hà Nội - Thanh Hóa - Vinh.

Xem thêm

Tháp cổ hơn nghìn năm, nơi phát hiện bảo vật quốc gia độc bản

Tháp cổ hơn nghìn năm, nơi phát hiện bảo vật quốc gia độc bản

(CLO) Ẩn mình bên dòng sông Lam, dấu tích Nhạn Tháp hơn 1.000 năm tuổi không chỉ là công trình Phật giáo cổ độc đáo, mà còn là nơi phát hiện hộp đựng xá lị bằng vàng duy nhất tại Việt Nam. Hộp xá lị có một không hai này đã được công nhận là bảo vật quốc gia.

Nhã Nam giới thiệu tiểu thuyết Nga đương đại 'Phi công' đến độc giả Việt Nam

Nhã Nam giới thiệu tiểu thuyết Nga đương đại 'Phi công' đến độc giả Việt Nam

(CLO) Nhã Nam vừa giới thiệu bản tiếng Việt của tiểu thuyết "Phi công" (Aviator) của nhà văn Nga đương đại Evgeny Vodolazkin. Tác phẩm được xem là một trong những cuốn sách nổi bật của văn học Nga thập niên 2010, gợi mở nhiều suy ngẫm về ký ức, lòng nhân ái và những giá trị bền vững của con người.

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Cỡ chữ bài viết: