Đầu máy hơi nước Tự Lực- biểu tượng một thời của ngành Đường sắt Việt Nam
(CLO) Là biểu tượng của ngành Đường sắt Việt Nam, đầu máy hơi nước Tự Lực gợi lại bao hồi ức về những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước và bảo vệ độc lập dân tộc của cha ông.
Đầu máy xe lửa hơi nước mang số hiệu 141 – 179, là một trong những biểu tượng của ngành Đường sắt Việt Nam sẽ được trưng bày tại Vườn Nhãn, quận Long Biên, Hà Nội để người dân và du khách trong nước và quốc tế chiêm ngưỡng trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023.
Theo quan sát, khu vực đặt đầu máy xe lửa Tự Lực đã được BTC đã được phát quang, dọn dẹp cây cỏ sạch sẽ. Chiếc đầu máy xe lửa lộ thiên trọn vẹn những vết tích của thời gian.
Theo ghi nhận, bộ vỏ đầu máy xe lửa Tự Lực bong tróc, hoan rỉ hoàn toàn. Tại đầu xe chỉ còn dấu vết rất mờ của số hiệu 141 – 179. Được biết, đây là đầu máy hơi nước từng được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam ký biên bản bàn giao cho Bảo tàng Hà Nội vào năm 2020 để trưng bày. Tuy nhiên đến nay, hiện vật lịch sử này vẫn trầm lặng một góc trong nhà máy xe lửa Gia Lâm.
Những chiếc bánh xe hoen rỉ, in hằn những dấu tích của thời xưa. Khi nhìn chiếc đầu máy này, ít ai trong lớp trẻ biết rằng nó từng có một thời vẻ vang. Theo đó, trong khoảng năm 65 của thế kỷ XX, đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước mang số hiệu 141 – 179 được các kỹ sư Nhà máy xe lửa Gia Lâm, cùng với sự giúp đỡ của các kỹ sư Trung Quốc nghiên cứu thiết kế thành công.
Các kỹ sư của nhà máy đã lên phương án thiết kế, dựa theo kiểu dáng, công nghệ và thương hiệu đầu máy Mikado 141 nổi tiếng của Pháp (gồm 1 bánh dẫn đường, 4 bánh chịu lực, 1 bánh theo sau). 141 trở thành tên chung cho tất cả các đầu máy có mô hình này.
Đầu nối giữa các toa của xe lửa Tự Lực.
Các xe lửa Tự Lực chạy trên đường ray một mét, dài khoảng 19 m (bao gồm cả xe than) hoặc dài 11,5m (không bao gồm xe than); rộng 2,75 m, cao 3,8 m, nặng khoảng 100 tấn (có than và có nước).
Vị trí cửa buồng đốt, nơi công nhân đốt lò sẽ xúc than vào để duy trì sức kéo đầu máy. Kíp lái tàu thường có 3 vị trí: một chỉ huy, một lái máy và một đốt lò.
Nồi hơi nằm phía trên cùng của đầu máy, sau khi đốt cháy than, gỗ sẽ làm cho nước hóa hơi, hơi nước làm piston di chuyển qua lại, piston lại gắn liền với trục quay chính của đầu máy của tàu sẽ giúp cho tàu chạy.
Đầu máy kéo theo một tender (bồn chứa) - là nơi chứa than đá và nước để phục vụ việc chạy tàu.
Đèn chiếu pha của đầu máy xe lửa Tự Lực.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, các đầu máy này được sử dụng chủ yếu để vận chuyển hàng hóa khu vực phía Bắc, miền Trung nước ta. Trục đường chính: Hà Nội - Lạng Sơn; Hà Nội - Yên Viên - Hải Phòng; Hà Nội - Thanh Hóa - Vinh.
(CLO) Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tổ chức triển lãm mỹ thuật với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.
(CLO) Ngày 3/5, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết địa phương sẽ đăng cai Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ 6 năm 2026, quy mô cấp quốc gia với sự tham gia của 7 tỉnh, thành.
(CLO) Ngày 3/5 (tức 17/3 âm lịch), tại Khu du lịch sinh thái Tràng An thuộc Quần thể danh thắng Tràng An, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Lễ hội Tràng An năm 2026 với chủ đề “Tràng An - Mạch nguồn linh khí” đã chính thức được khai mạc.
(CLO) Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia đền An Lạc sẽ được tỉnh Thanh Hóa đầu tư gần 2,9 tỷ đồng tu bổ, bảo tồn tối đa các yếu tố gốc của nhà Tiền đường.
(CLO) Nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang sẽ trở về Việt Nam để thực hiện chương trình độc tấu đặc biệt mang tên “Thanh âm vượt tầng”, diễn ra lúc 20h ngày 8/5 tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam (Hà Nội).
(CLO) Mới đây, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, lễ cúng thần rừng (Hấu đoong) của đồng bào người Giáy, tỉnh Lai Châu đã được tái hiện chân thực trong không gian gần gũi với thiên nhiên, thu hút nhiều người dân và du khách đến tham quan.
(CLO) Sự trỗi dậy của dòng phim kinh dị Việt gần đây là minh chứng cho sức mạnh của chất liệu bản địa khi được khai thác dưới lăng kính điện ảnh hiện đại.
(CLO) Ngày 1/5, (tức 15/3 âm lịch), tại sân khấu bến thuyền Tam Cốc thuộc Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình chính thức tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống đền Thái Vi năm 2026, nhằm tưởng nhớ và tri ân công đức to lớn của các bậc tiên đế, tiền nhân.
(CLO) Trong không gian se lạnh đặc trưng của vùng đất Măng Đen đại ngàn, hàng nghìn người dân và du khách đã được thưởng thức màn trình diễn đậm sắc màu văn hóa bản địa.
(CLO) Trong hai ngày 1-2/5, tại Khu du lịch Tam Cốc -Bích Động, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình diễn ra sự kiện văn hóa du lịch “Đông A Khải Hoàn 2026”, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, trải nghiệm.
(CLO) Trong bối cảnh nhiều nghệ sĩ liên tiếp vướng tranh cãi về phát ngôn, hành vi và sản phẩm, phản ứng của công chúng ngày càng nhanh và rộng. Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng đây là biểu hiện của sự thay đổi trong môi trường văn hóa số, nơi công chúng không chỉ thưởng thức mà còn tham gia giám sát.
