Điện ảnh Việt trước 'cơn sóng dữ' của thời đại số

Từ TikTok, YouTube, Facebook cho tới các nền tảng chiếu phim trực tuyến, hàng triệu nội dung giải trí ngắn liên tục xuất hiện mỗi ngày đang khiến sự chú ý của công chúng bị chia nhỏ chưa từng có. Điều đó khiến điện ảnh, đặc biệt là phim chiếu rạp, đứng trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Không ít nhà làm phim hiện nay thừa nhận rằng, một bộ phim muốn tồn tại ngoài rạp không chỉ cần chất lượng tốt mà còn phải đủ sức tạo hiệu ứng truyền thông mạnh trên mạng xã hội trong những ngày đầu công chiếu. Chỉ cần phản ứng ban đầu không tích cực, doanh thu có thể lập tức hụt hơi.

Áp lực doanh thu ngày càng lớn

Mùa phim 30/4 năm nay cho thấy khá rõ sự phân hóa mạnh của thị trường điện ảnh Việt trong thời đại số. Theo số liệu từ Box Office Vietnam, tổng doanh thu phòng vé dịp lễ chỉ khoảng 280 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái dù số ngày nghỉ dài hơn.

Đáng chú ý, khoảng cách doanh thu giữa các phim ngày càng bị kéo giãn mạnh. Trong khi “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” nhanh chóng vượt mốc 176 tỷ đồng, “Heo năm móng” tiến sát 100 tỷ đồng nhờ hiệu ứng lan truyền mạnh trên mạng xã hội, thì nhiều tác phẩm khác lại gặp khó khăn lớn trong việc giữ khán giả.

“Trùm Sò” của vợ chồng đạo diễn Đức Thịnh và Thanh Thúy là một ví dụ đáng chú ý. Bộ phim được đầu tư khá lớn, ê-kíp liên tục tổ chức cinetour ở nhiều tỉnh, thành phố nhằm kéo khán giả tới rạp. Thậm chí Thanh Thúy trực tiếp ra rạp giao lưu, mời khán giả mua vé. Tuy nhiên, sau kỳ nghỉ lễ, doanh thu phim chỉ đạt khoảng 13 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, “Anh Hùng” hay “Đại tiệc trăng máu 8” cũng rơi vào tình trạng hụt hơi doanh thu dù đều có chiến dịch quảng bá khá mạnh trước khi công chiếu.

Theo ông Nguyễn Khánh Dương - Founder của Box Office Vietnam, nếu chỉ tính riêng hai ngày 30/4 và 1/5, doanh thu phòng vé năm nay thấp hơn khoảng 27% so với cùng kỳ năm trước.

Điều này cho thấy điện ảnh hiện nay đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn rất nhiều, khi khán giả không còn dành toàn bộ sự chú ý cho phim chiếu rạp như trước.

Mạng xã hội có thể quyết định sức sống của một bộ phim

Trao đổi với phóng viên, đạo diễn Hoàng Duy - một đạo diễn trẻ chuyên về các dòng phim điện ảnh cho rằng sự phát triển của nền tảng số đang tạo ra cả cơ hội lẫn áp lực rất lớn với điện ảnh hiện nay.

Theo đạo diễn Hoàng Duy, thị trường phim Việt vài năm gần đây phát triển mạnh hơn trước, số lượng phim nội ra rạp tăng cao khiến áp lực doanh thu cũng ngày càng lớn.

“Tôi thấy càng sau này các phim đều được đầu tư nghiêm túc hơn những năm trước, thị trường phim trong nước cũng phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây cho nên áp lực doanh thu từ phòng vé cũng tăng theo. Số lượng phim trong nước tăng cao, các phim đều muốn ra rạp vào dịp lễ vì sẽ thu hút được lượng lớn khán giả nghỉ lễ, nhất là những kỳ nghỉ dài ngày”, đạo diễn Hoàng Duy chia sẻ.

Theo đạo diễn Hoàng Duy, thời đại số hiện nay khiến vai trò của mạng xã hội trong việc quảng bá phim trở nên đặc biệt quan trọng bởi tốc độ tiếp cận công chúng rất nhanh.

“Hiệu ứng truyền miệng là một cái rất quan trọng khi một bộ phim ra mắt. Giờ thì khi khán giả xem phim xong họ có thể chia sẻ ngay cảm xúc cá nhân trên các kênh mạng xã hội của họ và lan truyền rất nhanh chỉ trong vài giờ. Dĩ nhiên cái gì cũng có hai mặt, nếu một bộ phim được báo chí và khán giả khen hay và lan truyền nhanh thì lập tức thành hiệu ứng phòng vé và được đón nhận tích cực. Ngược lại, bộ phim nào không được yêu thích và không được đánh giá cao thì cũng khiến những ai chưa xem họ chần chừ, đắn đo suy nghĩ và có thể không xem luôn”, đạo diễn Hoàng Duy nhận định.

Bên cạnh đó, đạo diễn phim "Quý cô thừa kế 2" cũng cho rằng trong thời đại số, hầu hết các nhà sản xuất hiện nay đều phải đẩy mạnh truyền thông trên mọi nền tảng để tạo hiệu ứng chú ý cho phim ngay từ đầu. Theo anh, trong bối cảnh hiện nay, 3 ngày đầu công chiếu gần như quyết định rất lớn tới sức sống của một bộ phim ngoài rạp.

“Ba ngày đầu rất quan trọng với phim chiếu rạp nên tôi nghĩ các nhà sản xuất đều sẽ đẩy mạnh truyền thông để tạo hiệu ứng chú ý trên tất cả các nền tảng. Tôi quan niệm việc truyền thông trên các kênh báo chí truyền thống, mạng xã hội đều là việc tất cả nhà sản xuất đều phải làm nhưng chất lượng bộ phim vẫn là yếu tố then chốt quyết định thành bại của một bộ phim ra rạp tới với công chúng”, Hoàng Duy nhấn mạnh.

Anh chia sẻ thêm rằng: “Một bộ phim không tạo được sức hút trên mạng xã hội những ngày đầu ra rạp dễ bị hụt hơi là chính xác, nhưng không chắc nó sẽ thất bại nếu đó là một bộ phim tốt, phù hợp thị hiếu khán giả trong giai đoạn đó. Tôi tin những ngày sau bộ phim đó cũng sẽ dần dần đi lên vì hiệu ứng truyền miệng từ những khán giả đi xem trước và về kể lại cho người thân, bạn bè nói họ đi xem”.

Công cuộc chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc với ngành công nghiệp điện ảnh, từ cách sản xuất, quảng bá cho tới hành vi thưởng thức của khán giả. Tuy nhiên, bên cạnh thách thức, kỷ nguyên công nghệ cũng mở ra nhiều cơ hội mới để điện ảnh tiếp cận khán giả nhanh hơn, rộng hơn và tạo sức lan tỏa mạnh hơn. Trong bối cảnh đó, điện ảnh Việt có lẽ không thể đứng ngoài dòng chảy thời đại, mà buộc phải thay đổi để thích nghi.