1. Người ta lao vào bàn tán như đang theo dõi một scandal giải trí mới. Người thất vọng có, người châm biếm có, người tiếc cho một hình ảnh từng khá sạch cũng có. Nhưng chen giữa hàng ngàn bình luận ấy lại nổi lên rất nhiều câu kiểu: “Nhìn là biết sớm muộn”, “Giới này thiếu gì”, “Showbiz mà”.
Cái sự “đoán trước được” ấy nghe vừa lạnh người, vừa cay đắng. Bởi vì, nó cho thấy trong mắt không ít người, chuyện nghệ sĩ dính ma túy giờ không còn là cú trượt ngã bất thường, mà đã thành thứ gần như hành trình mặc định đi kèm với một bộ phận showbiz, từ nổi tiếng nhanh, tiền nhiều, tiệc tùng, rồi đến một ngày nào đó sẽ vướng scandal chất cấm.
Có điều, thứ khiến người ta sợ nhất không phải một ca sĩ bị bắt. Đáng sợ là xã hội bắt đầu xem điều đó như chuyện… bình thường.
Có thời, nghệ sĩ được nhìn như những người đứng ở phía ánh sáng. Họ có thể không hoàn hảo, nhưng ít nhất còn giữ cho công chúng cảm giác về sự tử tế, về nỗ lực sống đẹp trước hàng triệu ánh nhìn. Còn bây giờ, đôi khi người ta có cảm giác một bộ phận người nổi tiếng đang bước lên sân khấu bằng tài năng, nhưng lại sống ngoài đời bằng bản năng.
Có người hào quang sân khấu chưa kịp soi sáng thì chính họ đã tự làm mờ mình trong những cuộc vui thâu đêm, những cơn lâng lâng nhân danh “giải tỏa”, những kiểu hưởng thụ được bọc bằng hai chữ “trải nghiệm tuổi trẻ”.
Nhìn lại vài năm gần đây, danh sách những người nổi tiếng dính ma túy dài đến mức công chúng đôi khi không còn nhớ hết. Từ ca sĩ, người mẫu, TikToker cho tới giang hồ mạng, cứ cách một thời gian lại có thêm một gương mặt quen thuộc xuất hiện ở cơ quan điều tra. Chi Dân, An Tây, TikToker Trúc Phương trong chuyên án VN10 chỉ là vài cái tên mới nhất trong chuỗi bê bối nối dài suốt nhiều năm qua.
Điều đáng buồn là nhiều người trong số họ từng có hình ảnh rất đẹp. Có người từng được xem là “nam thần sạch scandal”. Có người đi talkshow kể chuyện vượt khó, truyền cảm hứng sống tích cực. Có người sở hữu hàng triệu lượt theo dõi, mỗi bài đăng đều đầy những bình luận kiểu “idol sống chất quá”, “ước được như chị”, “đúng là tận hưởng tuổi trẻ”.
Rồi chỉ sau một đêm, tất cả đổi màu. Từ thần tượng thành tai tiếng. Từ người truyền cảm hứng thành ví dụ cho sự lệch lạc.
2. Nhưng nếu chỉ đổ hết cho showbiz thì cũng quá dễ. Bởi đằng sau những vụ việc như thế này là một thứ tâm lý đang âm thầm lan rất nhanh ngoài xã hội, sống gấp, hưởng thụ gấp và muốn có cảm giác mạnh càng nhanh càng tốt.
Nhiều người trẻ hôm nay lớn lên trong một môi trường mà mọi thứ đều được đo bằng mức độ “đã”, “cháy”, “cool”. Đi ăn phải check-in, đi bar phải đăng story, cuộc vui phải có ánh đèn mờ ảo, nhạc dồn dập và những gương mặt lâng lâng mới gọi là biết tận hưởng tuổi trẻ. Không ít người nổi tiếng lại trở thành người quảng bá trực tiếp hoặc gián tiếp cho kiểu sống ấy.
Họ khoe những cuộc vui nhiều hơn khoe lao động. Khoe tận hưởng nhiều hơn kỷ luật. Khoe cảm giác bất cần như thể đó là cá tính. Điều nguy hiểm là rất nhiều người trẻ nhìn vào và nghĩ: đó mới là cuộc sống đáng mơ ước.
Cho đến khi những ánh đèn neon ngoài bar đổi thành ánh đèn flash ở cơ quan điều tra. Khi ấy, người ta mới giật mình nhận ra mọi cuộc chơi đều có hóa đơn của nó.
Có nghệ sĩ mất sạch hợp đồng quảng cáo. Có người gần như biến mất khỏi showbiz sau scandal. Có người bật khóc nói “em mất hết sự nghiệp rồi” khi đối diện cơ quan chức năng.
Ma túy không hủy một con người ngay lập tức. Nó phá rất từ từ. Bắt đầu từ vài cuộc vui tưởng vô hại, vài lần “thử cho biết”, vài lời rủ rê kiểu “ai cũng chơi mà”. Rồi dần dần, người ta mất đi cảm giác sợ giới hạn, mất luôn khả năng kiểm soát bản thân.
Nhiều nghệ sĩ cuối cùng không thua áp lực showbiz. Họ thua chính sự buông thả của mình.
Có một chi tiết đáng suy nghĩ, mỗi lần nghệ sĩ dính scandal ma túy, rất nhiều người lập tức nói “tiếc quá”. Nhưng thực ra, điều đáng tiếc nhất không phải một sự nghiệp nổi tiếng bị đổ vỡ. Điều đáng tiếc là những người từng có khả năng trở thành hình mẫu tích cực lại tự biến mình thành ví dụ cho thứ hào nhoáng độc hại, sự xuống cấp trong lối sống.
3. Người trẻ bây giờ học thần tượng rất nhanh, từ kiểu tóc, quần áo, cách nói chuyện cho đến lối sống. Nếu người nổi tiếng coi những cuộc vui vô độ là chuyện bình thường, thì sẽ có không ít bạn trẻ nghĩ rằng đó là biểu hiện của sự sành điệu. Nguy hiểm hơn, mạng xã hội còn đang góp phần làm méo mó cảm nhận đúng - sai khi biến mọi scandal thành nội dung giải trí tiêu thụ hằng ngày.
Hôm nay một nghệ sĩ bị bắt, ngày mai clip tổng hợp “drama” đã lên xu hướng. Người ta cười cợt, chế meme (hình ảnh, video hài hước trên mạng xã hội), bàn tán vài hôm rồi quên mất đây vốn là một câu chuyện đáng báo động.
Đến mức đôi khi xã hội không còn hỏi “Vì sao họ sa ngã?”, mà chỉ tò mò “Người tiếp theo là ai?”. Đó là dấu hiệu không bình thường chút nào.
Sau những vụ việc như Miu Lê, điều lo lắng nhất không nằm ở vài cái tên bị bắt hôm nay, mà ở một bộ phận xã hội đang dần quen với sự lệch chuẩn.
Một xã hội khỏe mạnh không thể coi sự xuống cấp đạo đức là chuyện quen mắt. Một nền giải trí tử tế cũng không thể để ma túy, lối sống trụy lạc hay sự buông thả trở thành thứ “gia vị scandal” đi kèm hào quang.
Có thể nghệ sĩ cũng chỉ là con người, cũng có sai lầm, yếu đuối. Nhưng không ai có quyền biến sự buông thả thành phong cách sống để rồi vô tình kéo theo cả một lớp người trẻ xem đó là điều bình thường.
Có những cuộc vui tưởng chỉ kéo dài một đêm, nhưng hậu quả đủ ám ảnh cả một đời người. Một lần “thử cho biết” có thể đổi bằng sự nghiệp gây dựng hàng chục năm. Một phút lâng lâng có thể khiến cha mẹ cúi mặt, người thân tổn thương, khán giả mất niềm tin. Và đau nhất là đến lúc đánh mất tất cả, nhiều người mới nhận ra thứ mình tiêu xài hoang phí nhất không phải tiền bạc, mà là tương lai của chính mình.
Có lẽ điều xã hội cần lúc này không chỉ là sự chỉ trích mỗi khi một nghệ sĩ vướng scandal. Điều cần hơn là phải kéo những hình ảnh lệch lạc ấy xuống khỏi vị trí hào nhoáng mà mạng xã hội đang vô tình tô vẽ.
Một nghệ sĩ sống tử tế, làm nghề nghiêm túc, giữ được nhân cách sau nổi tiếng đáng để được tung hô hơn nhiều lần những cuộc vui xa xỉ hay phát ngôn gây sốc. Người trẻ cũng cần được nhắc nhở rằng sự trưởng thành không nằm ở việc dám thử mọi thứ, mà nằm ở khả năng biết dừng trước những thứ có thể hủy hoại mình.
Gia đình, nhà trường và cả môi trường mạng xã hội cũng không thể đứng ngoài câu chuyện này. Nhiều bậc cha mẹ hôm nay biết rất rõ con mình thích thần tượng nào, nhưng lại không biết con đang bị ảnh hưởng bởi kiểu sống gì từ thần tượng ấy. Trong khi đó, mạng xã hội liên tục đẩy những nội dung ăn chơi, hưởng thụ lên thành xu hướng vì chúng dễ thu hút lượt xem.
Nếu ánh đèn sân khấu chỉ làm người ta nổi tiếng mà không giúp họ sống có trách nhiệm hơn, hào quang ấy đôi khi lại trở thành thứ đẩy con người trượt dài nhanh hơn. Và điều đáng tiếc nhất là rất nhiều người chỉ nhận ra điều đó khi đã quá muộn.
