Định vị 'thành phố của ký ức và sáng tạo': Hà Nội bổ sung diện mạo mới trong nền công nghiệp văn hoá

Định vị là "thành phố của ký ức và sáng tạo"

Một buổi tối, hàng chục nghìn khán giả cùng hòa mình vào những giai điệu sôi động tại sân vận động Mỹ Đình. Đó không chỉ là khoảnh khắc của âm nhạc và ánh sáng, mà còn là một dấu hiệu rõ rệt cho thấy Hà Nội đang cất lên những tiếng nói mới trong dòng chảy văn hóa toàn cầu.

Sự bùng nổ của các chuỗi concert và sự kiện giải trí quy mô lớn thời gian qua, từ những siêu sao quốc tế cho đến các concert quốc gia tầm cỡ, đã phá vỡ những quan niệm cũ về một Thủ đô trầm mặc, cổ kính.

Giờ đây, Hà Nội đang khẳng định mình là một điểm hẹn văn hóa mới, nơi những giá trị truyền thống và hiện đại giao thoa, mở ra một kỷ nguyên mới của sự phát triển dựa trên nền tảng công nghiệp văn hóa.

Nhìn nhận về sự chuyển mình của Hà Nội, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, xem sự bùng nổ của các chuỗi concert không chỉ là một trào lưu nhất thời, mà là một tín hiệu đặc biệt cho thấy Hà Nội đang bổ sung vào bản sắc nghìn năm của mình một diện mạo mới: trẻ trung, sôi động và hội nhập. "Đây không phải là sự đánh đổi mà là sự hòa quyện, tạo nên một bản sắc đa diện, phức hợp hơn cho Thủ đô", ông nói.

Phân tích sâu hơn, ông chỉ ra rằng điểm cốt yếu nằm ở việc nhìn nhận mỗi concert không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là một mắt xích trong một hệ sinh thái kinh tế rộng lớn. Một show diễn có thể chỉ diễn ra trong vài giờ, nhưng giá trị kinh tế và truyền thông mà nó mang lại kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng sau đó. Điều này vượt xa khỏi doanh thu trực tiếp từ việc bán vé.

Hãy hình dung, một concert của nghệ sĩ quốc tế có thể thu hút hàng chục nghìn khán giả, kích thích một chuỗi dịch vụ khổng lồ từ lưu trú, ăn uống, vận tải đến mua sắm. Theo PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, đây chính là mối liên kết hữu cơ giữa công nghiệp giải trí và du lịch, biến concert thành một sản phẩm du lịch đặc thù. Mỗi tấm vé bán ra là một lời mời gọi, một cánh cửa để du khách bước vào không gian văn hóa-du lịch của Hà Nội, khám phá phố cổ, và các di tích lịch sử.

Thành công của Bangkok hay Singapore trong việc trở thành "thủ phủ concert" là những hình mẫu đáng học hỏi. Tuy nhiên, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh rằng, cái "riêng" của Hà Nội nằm ở sự kết hợp độc đáo giữa chiều sâu văn hóa nghìn năm và sức sống trẻ trung của một đô thị đang hội nhập mạnh mẽ.

Nếu Singapore gây ấn tượng bằng sự hiện đại, Bangkok nổi bật bởi tính phóng khoáng, thì Hà Nội có thể định vị mình là "thành phố của ký ức và sáng tạo". Ý tưởng này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn có giá trị thực tiễn rất lớn.

Khi một nghệ sĩ quốc tế biểu diễn tại một không gian mang đậm hồn cốt văn hiến như Hoàng thành Thăng Long, hay một lễ hội âm nhạc diễn ra bên Hồ Gươm, bản thân những địa danh đó đã trở thành một phần của trải nghiệm, tạo nên một dấu ấn khác biệt, khó quên.

Tạo nên giai điệu toàn cầu từ trái tim nghìn năm

Bên cạnh việc thu hút các sự kiện quốc tế, việc tận dụng nguồn lực nội tại là một yếu tố then chốt để phát triển bền vững. Việt Nam đang có một thế hệ nghệ sĩ trẻ tài năng, đầy sáng tạo, được hun đúc từ các chương trình truyền hình thực tế và sự phát triển của các nền tảng số. Đây là một nguồn tài nguyên quý giá mà Hà Nội có thể khai thác để tạo ra những sự kiện mang đậm bản sắc Việt Nam, có sức lan tỏa ra khu vực.

Để thực hiện được điều đó, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn cho rằng, việc này đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện đại và truyền thống.

Chúng ta cần mạnh dạn giao cho các nghệ sĩ trẻ vai trò trung tâm trong những sự kiện lớn, để họ có cơ hội khẳng định bản thân. Nhưng mặt khác, cần có bàn tay dẫn dắt từ phía nhà tổ chức, từ các đạo diễn nghệ thuật dày dạn kinh nghiệm, để giúp họ kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện đại và truyền thống.

"Khi một ca sĩ trẻ cất giọng trong một bản phối khí mới mẻ của 'Tiến quân ca', hay khi một ban nhạc trẻ sử dụng nhạc cụ dân tộc để sáng tạo trên nền giai điệu đương đại, đó chính là lúc bản sắc Việt Nam được thổi vào các sự kiện âm nhạc, khiến khán giả vừa thấy quen thuộc, vừa thấy bất ngờ", ông Sơn chia sẻ.

Theo ông, bản sắc Việt Nam trong concert không chỉ đến từ nghệ sĩ, mà còn từ toàn bộ “trải nghiệm sự kiện”. Từ cách thiết kế sân khấu, ánh sáng, cho tới việc lồng ghép các yếu tố văn hóa như áo dài, tranh Đông Hồ, hay những nét kiến trúc Hà Nội cổ kính - tất cả đều có thể trở thành dấu ấn riêng biệt và ấn tượng.

"Chúng ta không thiếu chất liệu, vấn đề là làm sao biến chúng thành 'ngôn ngữ toàn cầu', để một khán giả từ Tokyo, Seoul hay Paris cũng có thể hiểu và rung động khi tham dự concert ở Hà Nội", ông nói

Để biến tầm nhìn này thành hiện thực, theo PGS Bùi Hoài Sơn cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Vai trò "nhạc trưởng" của chính quyền đô thị là đặc biệt quan trọng, từ việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo môi trường "thân thiện với nhà tổ chức" đến việc đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng quốc tế.

Nếu kết hợp hài hòa nguồn lực trẻ với di sản nghìn năm, Hà Nội có thể tạo nên những sự kiện không chỉ là âm nhạc, mà là hành trình văn hóa mang đậm dấu ấn Việt Nam. "Và khi những sự kiện ấy được lan tỏa ra khu vực, chúng ta sẽ từng bước định hình thương hiệu Việt Nam như một quốc gia có nền công nghiệp văn hóa vừa sáng tạo, vừa giàu bản sắc, góp phần nâng tầm vị thế đất nước trong kỷ nguyên hội nhập", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.