Gellert Global Group, doanh nghiệp có trụ sở tại bang New Jersey chuyên nhập khẩu phô mai Canada, đã nộp đơn kiện vừa qua tại Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ ở New York. Công ty cho biết các mức thuế đang làm tăng chi phí kinh doanh, đồng thời gây gián đoạn quan hệ với các nhà cung cấp ở hai bên biên giới.
Theo đơn kiện, từ ngày 16/9 đến 11/10, Gellert đã phải nộp hơn 520.000 USD tiền thuế. Ông Thomas Gellert, đồng giám đốc điều hành công ty, cho biết các mức thuế đã phá vỡ những mối quan hệ được xây dựng qua nhiều thế hệ, đồng thời làm gia tăng chi phí và bất ổn trên toàn chuỗi cung ứng thực phẩm.
Vụ kiện tập trung vào quyết định của ông Trump sử dụng Mục 338 của Đạo luật Thuế quan Smoot-Hawley năm 1930 để áp thuế lên nhiều mặt hàng của Canada, từ sản phẩm sữa, đồ nội thất, quần áo đến rượu vang. Điều khoản này cho phép tổng thống áp thuế lên tới 50% đối với hàng nhập khẩu từ những quốc gia bị xác định có hành vi phân biệt đối xử với doanh nghiệp Mỹ.
Ông Trump áp mức thuế 50% từ mùa hè năm nay, cáo buộc Canada phân biệt đối xử với các sản phẩm ô tô, đồ uống có cồn và sữa của Mỹ. Đến tháng 9, chính quyền tiếp tục mở rộng danh sách hàng hóa chịu thuế để đáp trả các biện pháp thuế quan trả đũa của Canada.
Tuy nhiên, Gellert lập luận rằng các chính sách của Canada mà chính quyền Mỹ viện dẫn không thuộc phạm vi áp dụng của Mục 338. Đơn kiện cũng đặt câu hỏi tại sao phô mai Canada lại bị đánh thuế trong các tranh chấp liên quan đến ô tô và đồ uống có cồn. Theo doanh nghiệp này, một trong những vấn đề về sản phẩm sữa của Canada đã được điều chỉnh theo Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA).
Đơn kiện còn cho rằng các đạo luật thương mại được Quốc hội thông qua sau năm 1930, trong đó có Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, đặt ra những yêu cầu về điều tra, lấy ý kiến công chúng và các biện pháp bảo vệ khác. Chính quyền ông Trump bị cáo buộc đã bỏ qua những quy trình này, đồng thời sử dụng một đạo luật cũ mà theo lập luận của nguyên đơn, đã bị các quy định pháp luật mới hơn thay thế.
Bà Sara Albrecht, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Liberty Justice Center, tổ chức pháp lý phi lợi nhuận đại diện cho Gellert, cho rằng tổng thống không nên được phép viện dẫn một đạo luật ít được sử dụng để áp đặt thuế quan trên diện rộng hoặc cấm nhập khẩu mà không tuân thủ các giới hạn của Quốc hội.
Ông Jeffrey Schwab, cố vấn cấp cao kiêm giám đốc phụ trách tranh tụng tại tổ chức này, cũng cho rằng chính quyền không thể né tránh các biện pháp bảo vệ theo luật thương mại hiện hành bằng cách sử dụng một đạo luật từ năm 1930. Theo Reuters, Nhà Trắng chưa phản hồi yêu cầu bình luận về vụ kiện.
Ngoài việc phản đối cơ sở pháp lý của các mức thuế, Gellert cho rằng chính quyền ông Trump chưa tuân thủ đầy đủ các yêu cầu ngay cả khi được phép sử dụng Mục 338. Cụ thể, đạo luật quy định phải chờ 30 ngày trước khi bắt đầu thu thuế đối với những mặt hàng mới được bổ sung vào danh sách. Tuy nhiên, theo đơn kiện, chính quyền chỉ chờ bảy ngày trước khi áp thuế đối với phô mai vào tháng 9.
Gellert đề nghị tòa tuyên bố các mức thuế là bất hợp pháp, chấm dứt việc thu thuế và yêu cầu hoàn trả số tiền đã nộp, kèm lãi suất.
Đây là một trong những thách thức pháp lý mới nhất đối với chính sách thuế quan của ông Trump. Theo nội dung vụ kiện, trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ phần lớn các mức thuế mà ông áp đặt trong năm 2025, trong khi một tòa án thương mại cũng ra phán quyết chống lại mức thuế tạm thời 10% áp dụng trên toàn cầu. Một vụ kiện khác liên quan đến các mức thuế được áp đặt với lý do chống lao động cưỡng bức trong thương mại quốc tế vẫn đang chờ giải quyết.
