Từ ngày 29/8 đến 2/9/2026, tại không gian “Phiên chợ vùng cao - Cao nguyên mở hội”, các nghệ nhân Lục Văn Tài, Nguyễn Viết Thần, Nguyễn Văn Dương và Nông Văn Hải đến từ xóm Ngọc Chung, xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng trực tiếp trình diễn những tiết mục múa kỳ lân phục vụ du khách.
Với đồng bào Tày, Nùng, kỳ lân là biểu tượng của may mắn, thịnh vượng và cuộc sống no đủ. Người Nùng quan niệm múa kỳ lân có thể xua đuổi điều xấu, dịch bệnh, mang đến bình an và niềm vui cho cộng đồng. Bởi vậy, những động tác múa thường mạnh mẽ, dứt khoát, kết hợp với các thế võ, thể hiện tinh thần thượng võ và khát vọng về cuộc sống bình yên.
Nghệ thuật múa kỳ lân của người Nùng còn được gọi là kỳ lân, phụ, loòng phụ... có những nét đặc trưng riêng trong chế tác đầu kỳ lân, trang phục, đạo cụ cũng như kỹ thuật biểu diễn.
Để hoàn thiện một đầu kỳ lân phải mất hơn một tuần. Đất sét được lấy từ lòng sông, suối, giã nhuyễn rồi tạo khuôn, phơi khô, dán giấy bồi và sơn vẽ nhiều màu. Đầu kỳ lân có hình tròn, mắt và mũi lớn, răng nanh dài, kết hợp với phần thân dài khoảng 2m được phủ vải nhiều màu sắc. Mỗi đầu kỳ lân được chế tác thủ công, mang những đặc điểm riêng.
Các tiết mục múa kỳ lân luôn gắn với âm thanh rộn ràng của trống, chiêng, chũm chọe cùng những trò diễn dân gian như mặt báo đông, mặt nà lình (mặt khỉ). Nghệ nhân kết hợp các động tác xuống tấn, múa chào, kính bái với những bài quyền, kiếm và sử dụng binh khí, tạo nên màn trình diễn giàu sức sống.
Từ không gian bản làng, lễ hội truyền thống, nghệ thuật múa kỳ lân của người Nùng ngày càng được giới thiệu rộng rãi, trở thành một nét văn hóa dân gian đặc sắc cần được gìn giữ và phát huy.
Sự góp mặt của các nghệ nhân Nùng tỉnh Cao Bằng tại “Ngôi nhà chung” không chỉ tạo nên không khí sôi động trong dịp Tết Độc lập mà còn giúp du khách hiểu thêm về đời sống tinh thần, quan niệm văn hóa và những giá trị truyền thống của đồng bào các dân tộc vùng cao.
