Cách trung tâm TP Hà Giang hơn 20km về phía Tây Bắc, bản Xà Phìn, xã Phương Tiến, huyện Vị Xuyên nằm trên đỉnh một trong những ngọn núi của dãy Tây Côn Lĩnh.
Thôn Xà Phìn có Thôn Xà Phìn hiện có hơn 50 hộ dân sinh sống, 100% là đồng bào dân tộc Dao. Trong số hơn 50 nóc nhà thì trên 40 ngôi nhà lợp bằng lá cọ. Những ngôi nhà này đều có tuổi đời từ 20 đến 50 năm.
Bản Xà Phìn nằm ở độ cao gần 1.000m trên đỉnh một trong những ngọn núi của dãy Tây Côn Lĩnh. Ảnh: DT
Ở độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, Xà Phìn có khí hậu mát mẻ quanh năm. Sương mù bao phủ quanh năm cùng với những trận mưa phùn kéo dài với độ ẩm cao đặc trưng. Đây là điều kiện thuận lợi để cây cối sinh sôi phát triển, đồng thời tạo nên những lớp rêu xanh mướt như một lớp thảm dày trên những mái nhà sàn lá cọ.
Tuy nhiên, theo người dân, một mái nhà ít nhất phải có tuổi đời 5 năm trở lên mới bắt đầu hình thành lớp rêu trên mái. 5 năm cũng là quãng thời gian để lớp mái lá cọ ngấm đủ độ ẩm, mềm mục đi và nấm mốc sinh sôi, nảy nở. Do vậy, du khách có thể đoán được tuổi ngôi nhà qua lớp rêu dày hay mỏng trên mái.
Đến nay, đa phần người dân vẫn giữ nguyên nếp nhà lá cọ với nếp sống cũ. Những lớp rêu trên mái còn giúp cách nhiệt cho ngôi nhà, khiến vào mùa hè nhà luôn mát mẻ, mùa đông thì ấm áp.
Với vẻ đẹp đậm nét nguyên sơ, mộc mạc của những mái nhà lá cọ rêu xanh, cùng với nét văn hóa bản địa của cộng đồng người Dao, thôn Xà Phìn hiện là điểm đến hấp dẫn đối với những người ưa khám phá trên hành trình chinh phục mảnh đất nơi địa đầu cực Bắc của Tổ quốc.
Hình ảnh những mái "nhà rêu" độc đáo ở Xà Phìn, Hà Giang:
Những mái nhà phủ kín phần mái bằng lớp rêu xanh mướt, dày đặc. Ảnh: Báo Hà Giang
Những ngôi nhà mái lá đều có tuổi đời từ 20 đến 50 năm. Ảnh: DT
Cận cảnh lớp rêu dày như tấm thảm. Ảnh: Báo Hà Giang
Đến nay, đa phần người dân vẫn giữ nguyên nếp nhà lá cọ với nếp sống cũ. Ảnh: Báo Hà Giang
T.Toàn
