Theo Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), với đường bờ biển dài hơn 3.260km và hơn 3.000 hòn đảo, 125 bãi biển, Việt Nam có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch biển, đảo. Trong giai đoạn 2010-2019, lượng khách đến các địa phương ven biển tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng bình quân của cả nước, với 13,6%/năm đối với khách quốc tế, 12,3% đối với khách nội địa.
Du lịch biển, đảo phát triển đã có phần đóng góp lớn cho việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; tạo thêm nhiều công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân các địa phương ven biển.
Hoạt động du lịch biển, đảo chiếm khoảng 70% hoạt động của ngành Du lịch Việt Nam
Trong thời gian qua, nhiều tỉnh, thành phố đã tập trung phát triển du lịch biển, đảo thành sản phẩm mũi nhọn. Điển hình như tỉnh Quảng Ninh, bên cạnh khai thác du lịch trên vịnh Hạ Long còn xây dựng thêm các sản phẩm du lịch tại các đảo: Cô Tô, Quan Lạn, Vĩnh Thực, Thanh Lân.
Thành phố Hải Phòng đầu tư, mở rộng phát triển du lịch ở Đồ Sơn. Tỉnh Thanh Hóa đầu tư nhiều công trình để phát triển du lịch biển Sầm Sơn. Còn tỉnh Khánh Hòa tập trung phát triển du lịch biển Nha Trang. Thành phố Đà Nẵng coi du lịch biển là trọng tâm của hoạt động du lịch, trong khi tỉnh Kiên Giang phát triển Phú Quốc trở thành “thiên đường đảo ngọc”…
Theo Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình, sau khi dịch Covid-19 được kiểm soát, mặc dù xu hướng và thị hiếu của du khách thay đổi, song du lịch biển, đảo vẫn là thế mạnh chủ đạo của du lịch Việt Nam.
Sự phát triển của dòng sản phẩm này đã thúc đẩy phát triển nhiều dòng sản phẩm khác, như: Du lịch nghỉ dưỡng, du lịch trải nghiệm, du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, tổ chức sự kiện)… Ngoài ra, nhiều dịch vụ giải trí, thể thao biển được hình thành, như: Chèo thuyền kayak, ca nô, lướt ván, lặn biển… Các sản phẩm lưu trú, nhà hàng… cũng được đầu tư phát triển.
Đảo Cô Tô - Quảng Ninh
Giám đốc Công ty Du lịch Ánh Dương Tours Nguyễn Anh Tuấn nhận định, "để hoạt động du lịch biển, đảo hiệu quả, trở thành sản phẩm du lịch mũi nhọn, tăng nguồn thu cho ngành Du lịch, các địa phương không nên phát triển ồ ạt, mà cần có quy hoạch tổng thể, đồng bộ cho các dự án hạ tầng, bảo đảm không lãng phí tài nguyên. Bên cạnh đó, các địa phương cũng cần chú trọng phát triển các sản phẩm bổ trợ, đa dạng cả về loại hình và chất lượng, nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường với những phân khúc khách hàng khác nhau".
Có thể thấy, du lịch biển, đảo đang là một trong những sản phẩm chủ đạo của du lịch Việt Nam. Để tăng thêm sức cạnh tranh cho sản phẩm du lịch này với các nước trong khu vực và thế giới thì ngành Du lịch cần có chính sách, chiến lược cụ thể trong công tác hướng dẫn quy hoạch, xây dựng sản phẩm đặc thù của từng vùng, từng địa phương.
