Bộ Nội vụ vừa hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 172/2025/NĐ-CP về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, chuyển Bộ Tư pháp chờ thẩm định.
Dự thảo được xây dựng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và các Nghị quyết của Quốc hội, trong đó trọng tâm là xây dựng cơ chế đặc thù trong xem xét kỷ luật đối với cán bộ, công chức.
Theo Tờ trình của Bộ Nội vụ, việc ban hành Nghị định mới xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, sửa đổi bổ sung các quy định nhằm đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tránh khoảng trống pháp lý dẫn đến áp dụng không thống nhất.
Điểm nhấn quan trọng nhất của dự thảo nằm ở các quy định cụ thể về việc hoãn, miễn và giảm nhẹ trách nhiệm kỷ luật đối với công chức trong các trường hợp đặc thù.
Cụ thể, dự thảo đã bổ sung khoản 4 và khoản 5 vào Điều 3 quy định về các trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật.
Theo đó, các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, thuộc diện áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ cho các dự án tồn đọng theo Nghị quyết của Quốc hội, sẽ tạm thời chưa xem xét xử lý.
Quy định này tạo thời gian và điều kiện để tổ chức, cá nhân liên quan chủ động khắc phục hậu quả, khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế.
Cơ chế miễn trách nhiệm kỷ luật được mở rộng tại khoản 2 Điều 4 dự thảo. Cán bộ, công chức có hành vi vi phạm đến mức phải xử lý nhưng sẽ được miễn kỷ luật nếu thực hiện các đề xuất về nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép, được xác định thực hiện đúng chủ trương, không tham nhũng, không vụ lợi dù có thiệt hại xảy ra.
Dự thảo cũng miễn kỷ luật đối với các vi phạm về đất đai không có yếu tố tham nhũng, tiêu cực, đáp ứng các điều kiện đặc thù theo quy định của Quốc hội, hoặc trường hợp cán bộ vi phạm nhưng đã qua đời.
Cùng với việc miễn kỷ luật, chính sách giảm nhẹ mức kỷ luật cũng được quy định chi tiết tại khoản 3 Điều 4. Cán bộ vi phạm sẽ được giảm nhẹ hình thức kỷ luật nếu chủ động, kịp thời báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm; tích cực khắc phục hậu quả, tự giác nộp lại tài sản tham nhũng; hoặc các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật theo cơ chế đặc thù xử lý vi phạm về đất đai trước khi có Luật Đất đai 2024.
Ngoài ra, dự thảo Nghị định cũng sửa đổi nguyên tắc xử lý kỷ luật. Trường hợp công chức có từ hai hành vi vi phạm trở lên trong cùng một thời điểm sẽ áp dụng chung một hình thức kỷ luật cao nhất, thay vì tách riêng để xử lý nhiều lần. Thời hiệu kỷ luật được tính lại nếu có hành vi vi phạm mới, hiệu lực của quyết định kỷ luật hành chính được gắn trực tiếp với thời điểm hiệu lực của quyết định kỷ luật Đảng.
Dự thảo bổ sung quy định về việc khôi phục quyền lợi cho cán bộ bị kỷ luật oan, sai. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi có kết luận oan, sai, người đứng đầu cơ quan phải công bố công khai.
Trường hợp cán bộ bị cách chức hoặc buộc thôi việc oan mà vị trí cũ đã bố trí người khác, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm bố trí vào vị trí công tác, chức vụ lãnh đạo phù hợp để bảo đảm quyền lợi hợp pháp.
Dự thảo cũng bãi bỏ Điều 26 về chế độ đối với trường hợp bị tạm giữ, tạm giam để tránh chồng chéo với các văn bản quy phạm pháp luật khác.
