Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, cụ Huỳnh Thúc Kháng là một chí sĩ yêu nước tiêu biểu của dân tộc Việt Nam đầu thế kỷ XX; ở cụ hội tụ lòng yêu nước, khí tiết, trí tuệ, bản lĩnh, tư duy độc lập và tinh thần canh tân của một nhà báo, nhà hoạt động chính trị, lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước và trên hết là một nhân cách lớn, suốt đời tận trung với nước, tận tụy với dân, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết. Điều làm cho tên tuổi của cụ Huỳnh Thúc Kháng sống mãi, không chỉ là những đóng góp của cụ trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt, mà chính là cách cụ sống, cách cụ lựa chọn và bản lĩnh, khí tiết trước những thử thách của thời cuộc.
Đó là một cuộc đời không chọn sự an nhàn khi đất nước chưa giành được độc lập; không màng danh lợi khi dân tộc còn chịu cảnh lầm than; không lùi bước trước tù đày, gian khổ; không đứng ngoài trách nhiệm khi Tổ quốc cần. Đó là khí phách của một người yêu nước chân chính, trách nhiệm của một người trí thức trước vận mệnh dân tộc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khái quát: “Cụ Huỳnh là một người học hành rất rộng, chí khí rất bền, đạo đức rất cao... Cả đời cụ Huỳnh chỉ phấn đấu cho dân được tự do, nước được độc lập”. Ở cụ, tri thức không tách rời trách nhiệm; bản lĩnh không tách rời đạo đức; quyền hạn không tách rời nghĩa vụ; lòng yêu nước không dừng ở tình cảm mà được thể hiện bằng những lựa chọn và hành động cụ thể. Chính sự thống nhất ấy làm nên tầm vóc của một nhân cách lớn, tạo nên sức sống lâu bền của những giá trị mà cụ để lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Theo Chủ tịch Quốc hội, đất nước ta đang đẩy mạnh phát triển và hội nhập quốc tế, vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới với những thời cơ, vận hội lớn và những yêu cầu ngày càng cao về năng lực cạnh tranh, chất lượng tăng trưởng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lực quản trị quốc gia. Không gian phát triển được mở rộng, các nguồn lực ngày càng được khơi thông.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong bối cảnh đó, chúng ta càng cần những phẩm chất mà cụ Huỳnh Thúc Kháng đã nêu gương. Cần lòng yêu nước để có động lực phụng sự. Cần trí tuệ để nhìn xa, nghĩ lớn, hành động đúng. Cần bản lĩnh để không dao động trước khó khăn, thách thức. Cần liêm chính để giữ mình trước quyền lực và vật chất. Cần tinh thần đổi mới để không bằng lòng với những gì đã có và cần trách nhiệm để mỗi người hiểu rằng việc nước không phải là việc của riêng ai, xây dựng đất nước là sự nghiệp của toàn dân tộc.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, một trong những giá trị lớn nhất cụ Huỳnh để lại là tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Bài học đó đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị, cần tiếp tục kế thừa và phát huy. Đoàn kết phải trở thành sức mạnh thực tế, được thể hiện bằng sự thống nhất trong hành động và hiệu quả trong thực tiễn. Đoàn kết trong Đảng phải đi đôi với nguyên tắc, kỷ luật và thống nhất ý chí, hành động. Đoàn kết trong xã hội phải được xây dựng trên cơ sở sự tôn trọng, tin cậy, chia sẻ và đồng thuận.
Đoàn kết gắn bó giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân phải được củng cố bằng trách nhiệm, bằng hành động cụ thể, bằng hiệu quả công việc và bằng việc chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống của nhân dân; làm cho sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trở thành nguồn lực phát triển đất nước.