Sau gần 80 năm duy trì vị thế biểu tượng trong làng xe thể thao, Ferrari lần đầu đối mặt phản ứng dữ dội của công chúng khi ra mắt mẫu xe điện Luce. Khác với những sản phẩm trước đây vốn luôn gợi lên cảm giác khát khao, phiên bản chạy điện lần này lại trở thành tâm điểm của làn sóng chỉ trích trên mạng xã hội, với nhiều so sánh không mấy tích cực về ngoại hình.
Điểm gây tranh cãi lớn nhất nằm ở thiết kế. Dù sở hữu cấu hình kỹ thuật ấn tượng với 4 mô tơ điện, công suất khoảng 1.035 mã lực và tầm hoạt động gần 500 km, Luce lại bị đánh giá thiếu cá tính.
Nhiều ý kiến cho rằng mẫu xe trông giống một sản phẩm đại trà hơn là siêu xe giá trên 640.000 USD. Các so sánh mang tính châm biếm xuất hiện dày đặc, từ chuột máy tính đến máy hút bụi, thậm chí bị đặt cạnh những mẫu xe phổ thông.
Theo các chuyên gia thiết kế, vấn đề cốt lõi nằm ở sự lệch pha giữa bản sắc thương hiệu và ngôn ngữ tạo hình. Ferrari vốn nổi tiếng với các đường nét sắc sảo, tỷ lệ thân xe gọn và dáng vẻ đầy tính thể thao.
Trong khi đó, Luce lại sử dụng hình khối mềm mại, bề mặt lớn và bố cục tổng thể mang hơi hướng khí động học kiểu xe điện hiện đại. Điều này khiến mẫu xe mất đi sự nhận diện đặc trưng vốn gắn liền với logo “ngựa chồm”.
Ông Derek Jenkins, Giám đốc thiết kế của Lucid, nhận định rằng chỉ còn một vài yếu tố như đèn hậu, màu sơn đỏ và logo là gợi nhắc đến Ferrari, còn lại phần lớn thiết kế không thể hiện rõ tinh thần thương hiệu. Phần đầu xe bị đánh giá là thiếu điểm nhấn, trong khi tỷ lệ tổng thể bị cho là chưa phù hợp với một mẫu siêu xe.
Một trong những yếu tố gây chú ý là việc Ferrari hợp tác với LoveFrom, công ty thiết kế do Jony Ive và Marc Newson sáng lập. Jony Ive nổi tiếng với triết lý thiết kế tối giản, từng tạo dấu ấn với iPhone. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tư duy thiết kế dành cho sản phẩm công nghệ cá nhân không thể áp dụng trực tiếp cho ô tô, nơi yếu tố cảm xúc và hiệu năng thị giác đóng vai trò then chốt.
Ông Raphael Zammit, Chủ nhiệm ngành thiết kế giao thông tại Mỹ, cho rằng thiết kế công nghiệp và thiết kế ô tô là hai lĩnh vực hoàn toàn khác biệt. Nếu triết lý của iPhone là làm thiết bị “biến mất” trong tay người dùng, thì một chiếc Ferrari lại cần phải nổi bật và kích thích cảm xúc. Theo ông, Luce đang thiếu chính điều đó.
Không chỉ ngoại thất, nội thất xe cũng gây tranh luận. Dù được đánh giá cao về sự kết hợp giữa yếu tố analog và kỹ thuật số, nhiều chuyên gia nhận xét thiết kế bên trong phù hợp hơn với xe đô thị cao cấp nhỏ gọn thay vì một siêu xe đắt tiền.
Phản ứng tiêu cực ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Cổ phiếu Ferrari giảm khoảng 8% tại Milan và hơn 5% tại New York ngay sau khi ra mắt, trước khi dần phục hồi. Các nhà phân tích cho rằng nguyên nhân đến từ sự hoài nghi về thiết kế cũng như lo ngại chi phí nghiên cứu phát triển trong mảng xe điện.
Ở góc độ chiến lược, một số nhận định cho rằng Ferrari đang hướng đến thị trường Trung Quốc. Đây là nơi xe điện phát triển mạnh, quy định về khí thải nghiêm ngặt và thị hiếu thiết kế có phần khác biệt.
Luce với bề mặt kính lớn, nội thất tối giản và ngoại hình phá cách có thể là nỗ lực nhằm tiếp cận nhóm khách hàng mới tại khu vực này. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng tiềm ẩn rủi ro khi làm mất lòng nhóm khách hàng truyền thống.
Trước đó, những thay đổi thiết kế mang tính địa phương hóa của một số hãng xe như BMW từng gây tranh cãi tương tự. Bài học cho thấy khi một thương hiệu thay đổi quá nhanh để phục vụ thị trường mới, khách hàng trung thành có thể phản ứng mạnh mẽ.
Ferrari hiện vẫn bảo vệ chiến lược của mình. CEO Benedetto Vigna gọi Luce là bước nhảy vọt trong lịch sử hãng, thể hiện tham vọng chuyển đổi sang kỷ nguyên điện hóa. Tuy vậy, câu hỏi lớn vẫn xoay quanh việc liệu một chiếc Ferrari không còn động cơ đốt trong có thể duy trì cảm xúc đặc trưng hay không.
Các chuyên gia nhận định rằng khi loại bỏ yếu tố âm thanh và cảm giác cơ khí vốn là linh hồn của Ferrari, hãng cần một thiết kế đủ mạnh để bù đắp. Trong trường hợp của Luce, điều này chưa thực sự đạt được.
Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng đây chỉ là một bước chững nhỏ trong hành trình dài của Ferrari, thay vì dấu hiệu suy giảm toàn diện. Sức mạnh thương hiệu tích lũy qua nhiều thập kỷ vẫn là nền tảng vững chắc. Tuy nhiên, phản ứng lần này là lời nhắc rõ ràng rằng trong ngành xe cao cấp, bản sắc thiết kế vẫn là yếu tố không thể thỏa hiệp.
