Phát biểu tại London tối 16/11, ông Burnham ví tình trạng Brexit hiện nay với câu chuyện cổ tích "Bộ quần áo mới của hoàng đế", trong đó không ai dám nói ra sự thật hiển nhiên. Ông cho rằng đã đến lúc nước Anh cần thẳng thắn nhìn nhận những hệ quả của quyết định rời EU.
Tuyên bố được đưa ra trước thềm hội nghị thượng đỉnh Anh - EU ngày 20/11 tại Brussels, nơi hai bên dự kiến thúc đẩy các bước tái thiết lập quan hệ sau nhiều năm căng thẳng.
Trước đó, tại hội nghị Đảng Lao động Xứ Wales ngày 14/11, ông Burnham chỉ trích Đảng Bảo thủ đã "đốt sạch các cây cầu" kết nối với EU, đồng thời đưa nước Anh vào một thỏa thuận Brexit khắc nghiệt hơn nhiều so với kỳ vọng của cử tri.
Lên nắm quyền giữa năm 2026 sau khi ông Keir Starmer từ chức, Thủ tướng Burnham cam kết chấm dứt giai đoạn bất ổn chính trị và khôi phục vai trò hợp tác của Anh trên trường quốc tế.
Theo các đánh giá, Brexit khiến quy mô nền kinh tế Anh giảm từ 4% đến 8% GDP. Ngoại trưởng Anh Ed Miliband cũng thừa nhận thỏa thuận Brexit cũ gây thiệt hại nghiêm trọng cho thương mại, đồng thời cho biết chính phủ đang tìm cách khắc phục những bất cập nhằm giảm giá thực phẩm và áp lực chi phí sinh hoạt.
Tại hội nghị ở Brussels, ông Burnham dự kiến gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa để thúc đẩy ba thỏa thuận quan trọng, gồm dỡ bỏ rào cản kỹ thuật đối với nông sản và thực phẩm xuất khẩu, kết nối hệ thống giao dịch phát thải carbon và thiết lập chương trình di chuyển linh hoạt để thanh niên hai bên có thể học tập, làm việc.
Chính phủ Anh ước tính các thỏa thuận này có thể giúp GDP tăng thêm 0,4%, tương đương khoảng 17 tỷ bảng Anh, đồng thời đóng góp hơn 10 tỷ bảng mỗi năm cho nền kinh tế vào năm 2040. Riêng thỏa thuận về thương mại nông sản và thực phẩm được dự báo mang lại 5,1 tỷ bảng mỗi năm.
Để một thỏa thuận mới được thông qua, Thủ tướng Burnham đặt ra ba bài kiểm tra bắt buộc, bao gồm "bài kiểm tra Makerfield" mang tên đơn vị bầu cử đại diện của ông. Theo đó, thỏa thuận mới phải tuân thủ nghiêm ngặt các đường ranh giới đỏ trong tuyên ngôn của Đảng Lao động là không quay trở lại thị trường chung, liên minh thuế quan hay chính sách tự do dịch chuyển lao động.
Đồng thời, thỏa thuận phải cải thiện rõ rệt so với cam kết cũ và tạo ra những thay đổi thiết thực trong đời sống hằng ngày của người dân. Ông Burnham mô tả hướng tiếp cận mới là "một giải pháp đôi bên cùng có lợi", thể hiện tinh thần hợp tác xây dựng thay vì đối đầu.
Tuy nhiên, lập trường này đang gặp phải sự phản đối từ phe đối lập khi cựu Thủ tướng Boris Johnson và các nhà lãnh đạo Đảng Bảo thủ cáo buộc chính quyền đang tìm cách đưa nước Anh quay trở lại EU qua cửa sau, trong khi ông Burnham khẳng định cử tri Anh sẽ luôn là người đưa ra quyết định cuối cùng về mọi định hướng dài hạn.